پخش شده در برنامه از نگاه ميهمانان ـ تلويزيون هما

پنج شنبه 18 اسفند 84

 مايلم نخستين سوال خود را به بحران بوجود آمده از قبال چاپ کاريکاتورهای اهانت آميز نسبت به پيامبر اسلام اختصاص دهم.

به ياد دارم بيش از شش سال پيش طی نشستی در نيکوزيای قبرس به اتفاق جمعی از انديشمندان خدمت جنابعالی و دکتر ساموئل هانتينگتون نظريه پرداز «برخورد تمدن‌‌ها» بودم و جنابعالی در آن نشست به نقادی نظريه برخورد تمدن ها پرداختيد. حال بعد از گذشت چند سال از آن جلسه آيا اساساً  بحران پيش آمده از قبال چاپ کاريکاتورهای اهانت آميز نسبت به پيامبر اکرم را می توان سرآغاز تحقق نظريه برخورد تمدن های هانتينگتون تلقی کرد و يا اينکه آيا می توان اميدی به ايجاد مفاهمه و گفتمان ميان تمدن غرب با جهان اسلام داشت؟

همانطور که فرمودید چند سال پیش و در ابتدای ریاست جمهوری آقای خاتمی همراه با تعدادی از ایرانیان اهل نظر و اهل سیاست در قبرس کنفرانسی با حضور آقای هانتينگتون برگزار شد که بنده هم در آن شرکت داشتم. از قضا یکی از بحث های داغ آن کنفرانس نظریه آقای ساموئل هانتينگتون درباره رویاروئی تمدنها بود که من نگاه انتقادی به آن داشته و همچنان هم دارم.

                                          متن كامل را با فرمت  پي‌دي‌اف بخوانيد

هۆ   هه‌ڵه‌بجه

زۆر زه‌حمه‌ته من بتوانم

له یادی تۆ

شتێكی وا بخوولقێنم

كه شایسته‌ی مێژووی

تۆ بێت،

به‌ڵام ئه‌مه خۆی هه‌ستێكه

گیری خواردوه له ده‌‌روونم

من ده‌مهه‌وێ به

پێنووسێك به كاخه‌زێك

ده‌ریبێنم.

هۆ   هه‌ڵه‌بجه شاری

شه‌هید ،

شاری كاره‌سات.

تۆ كۆرپه‌ی وڵاتێكی

زۆر له مێژه چه‌وساوه‌یه

كاره‌ساتی شاراوه‌یه.

هه‌ر بۆیه تۆی .

ئازیزی خۆی،

له پێش چاوان

شه‌هید كرا،

بێجگه له خه‌م

بێجگه له ته‌م

بێجگه له شین و گرین

هیچی دیكه‌ی

پێ‌نه‌كرا ،

چه‌وسانه‌وه كاره‌ساتیش

بخه لایه

به‌ڵام دونیای مافی مرۆڤ

قه‌ت به‌زه‌یی پێیدا نایه،

هۆ هه‌ڵه‌بجه

شاری شه‌هید من نازانم

ئایا راستی؟

یا ئینسانی ؟

مافی مرۆڤ

له كۆی دایه ،

بۆ ؟ له به رچی

ئایا تابڵۆ هه‌یه ئێستا

له‌م جیهانه ؟؟؟

وێنه‌ی تابڵۆی پێنج هه‌زاری

وه‌ك تۆی بایه ؟؟

ئایا بۆ چی تابڵۆكه‌ی تۆ

نه‌كه‌وته نێو

بازاڕی ویژدان

ئایا بۆ چی سامرێژه

دڕنده‌كه‌ی به‌غدا

نه‌كه‌وته به‌ر دادگاو میزان

له لاهاكه‌ی دۆستی مرۆڤان ؟؟؟

هۆ   هه‌ڵه‌بجه

شاری هه‌زاران نازشێواو

شاری هه‌زاران كۆرپه‌ی

‌هه‌تیوكراو،

شاری هه‌زاران دایكی جه‌رگ‌براو،

شاری هه‌زاران كه‌م ئه‌ندام و زه‌لیل‌كراو ،

شاری شه‌هید،

شاری خامۆش

شاری خه‌مبار و ڕه‌شپۆش .

باش بزانه ئه‌م دونیایه

دونیای ماده نه‌ك ویژدانه .

هۆ هه‌ڵه‌بجه‌ی

‌هێروشیما ،

كۆرپه جوانه‌كه‌ی كوردستانم

كاره‌ساتت

هه‌ره‌سێك بوو،

هه‌ڵمه‌كه‌ی چوو،

تێكه‌ڵ به هه‌وره تریقه و

زه‌لزه‌له و چه‌حرو قین بوو..........

--------------------------------------------------

له یادی هه‌ڵه‌بجه له ساڵی 1998 له ئۆسڵۆ نووسراوه

ادامه مطلب

فاجعه، نه حادثه اي از روي صدفه و اتفاق كه جنايتي وراي پندار بشر فهيم و بر مبناي توهمات غرض آلود انسان يا گروه كينه توزي است كه فراسو ي نگاهش نفرت و لعنت غير خود و نهايت برد آمالش دست يابي به آرزوهاي پليد حيواني در جهت ارضاي بيمارگونه، و اشتراك با افرادي همچون خود است. آناني كه آفرينندگان فاجعه از هر سنخ و به هر ميزان اند، تمناي درون خود را در فناي روح و جسم كساني مي يابند كه از منظر نظرشان ديگري اند و لذت حذف نه صرفا برآوردن هدف نيستي كه التيام بخش روح ساديستي آفرينندگان فاجعه است. پليدي خالق فاجعه آنگاه نمايان تر مي شود كه آثار و تبعات اعمال خود را با مفاهيمي تهوع آور از خانواده ي واژه هاي سياسي مي آرايد و سعي در توجيه خفت بار آن را دارد. لابد او بهتر مي داند كه چگونه با مانور سياسي مي تواند بر فضاي بهت آوري كه مخلوق فاجعه بوده است گريز بزند. مضحك تر آنكه لهيب و نداي برآمده از محيط شك آور فاجعه تا مدتي نه رمقي را براي فرياد و اعتراض بر آن باقي مي گذارد و نه بصيرت و توانايي تفكر براي واكنش عقلاني در برابر آن را فرصت مي دهد. در چنين فضايي است كه خالق فاجعه پيروزمندانه و با ژستي از سر قدرت و توانايي نظاره گر واكنشهاي احتمالي به تأثيرات فاجعه و به يقين در صدد طراحي و آفريدن فاجعه ي بعدي بر مي آيد. با ترسيم و درك هوشمندانه ي  چنين فضايي است كه دست يابي به عمق و روح فاجعه آسان تر و درك و فهم آن سهل تر مي شود.

متن مصاحبه داريوش سجادی بامحسن کديور پيرامون اسلام و مدرنيته.
پخش شده در برنامه از نگاه ميهمانان ـ تلويزيون هما ـ شنبه 3/دی/84
بخش اول
داریوش سجادی:
نخستين پرسش خود را مايلم به يکی از مقالات جنابعالی رجوع بدهم که در اکتبر سال 2004 در سمپوزیوم بین المللی «اسلام، جامعه ومدرنیته» در دانشگاه بوروکسل ارائه کردید.
در ابتدا وانتهای آن مقاله روی دو مسئله تاکید خاص شده بود آن هم به اين مضمون که «مدرنیته روندی تدریجی دارد و تحقق آن نیازمند بلوغ به شرایط خاص فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است ولزومی ندارد این روند در جوامع مختلف، یکسان طی شود و همه جوامع به وضعیت فعلی جوامع اورپائی وآمریکائی برسند. هر جامعه ای حق دارد راه خاص خود را بسوی تجدد بپیماید و از آن مهم تر به تجددی که خود باور دارد برسد»
در انتهای همین مقاله جنابعالی مجدداً روی همین محور تاکید کرده و فرموده ايد:
«نمی توان از نظر دور داشت که مدرنیته محقق در غرب سکولار بوده اما آیا لازم است جوامع اسلامی نیز در تجربه خود عیناً راه اروپا و آمریکا را بپیمایند؟ مواجه انتقادی با مدرنیته به جای انحلال در مدرنیته اقتضا می کند که روشنفکران مسلمان بر این مهم تاکید کنند که ... آنها هم خود را عمیقاً مسلمان می دانند و هم کاملاً مدرن. هر چند مدرن به سبک خودشان.»
در همین راستا آقای محمد خاتمی طی سخنرانی که آبان ماه گذشته در برلین داشتند به مطلبی اشاره کردند که تقریباً نزدیک به مضامين مطروحه توسط جنابعالی بود، به این معنا که:
« سکولاریزم تجربه فرهنگ و تمدن غرب است و مختص آن است در نتیجه تعميم آن به حوزه های فاقد تجربیات فرهنگی مشابه، کاری نادرست است.»
حال مايلم پيش از آنکه وارد بحث مدرنیته بومی شویم، ابتداً تکليف خود را با مدرنيته و شاخصه های آن روشن کنيم.
اساساً مدرنیته غربی را با چه شاخصه هائی باید تعریف کرد و آيا اسلام از مبانی مشترک يا متضاد با اين مدرنيته برخوردار است؟

ادامه مطلب را به صورت پي‌دي اف در اينجا بخوانيد

نالی / سویسرا

له 8 ی ئازاری 1907 ئافـره تان له نویۆرک خۆپیشاندانێکـیان  بۆ داواکردنی مافه‌کانیان و یه‌کسانبونیان له گه‌ڵ پیاواندا سازکرد، دواتر له ساڵی 1910 له کۆنگره‌یه‌کی نـێوده‌وڵه‌تی ئافـره‌تاندا له شاری کۆپنهاگـنی پایته‌ختی دانیمارك بڕیاردرا ئه‌و ڕۆژه بکرێته ڕۆژی جیهانی ئافره‌تان ، وه‌ك ڕێزلـێنانـێك له هه‌وڵ وخه‌باتی ئه‌و خانمانه‌ی که خۆپیشاندانیان کردوه .

--------------------

سه‌رچاوه: سایتی گزینگ

سرویس خبری کێله‌شین : مصاحبه داريوش سجادی با عبدالکريم سروش پيرامون مسائل سياسی روز در برنامه از نگاه ميهمانان ـ تلويزيون ماهواره‌ای هما

زمان:
پنجشنبه ۲۰اسفند/۸۴
ساعت ۲۱ به وقت ايران

شفیع بارام khoindkar@yahoo.com  

عمده مطالعات و تحقیقات بشری صرف مباحثی شده است كه عموماً بخش كوچكی از زندگی وی را دربرگرفته است: مثلاً مطالعه و پژوهش در مورد فلان نژاد، زبان، ملت، طبقه، بیماری و ... .

] با نگاهی گذرا و سطحی به روند رشد و تكامل علوم مختلف ، به وضوح می توان خلاء بزرگی را در آن مشاهده نمود؛ هرچند كه هماره سعی شده است با عینك «مرد سالارانه» آن خلاء بزرگ نادیده انگاشته شود.

سوال : تعریف شما از تروریسم چیست؟ آیا منطقی است كه تروریسم ملی را از تروریسم جهانی تفكیك كنیم؟

هابرماس: تروریسم فلسطینی تا حدی از نوع قدیمی تروریسم می باشد. دراینجا، منظور كشتن و به قتل رساندن است؛ نابودی كوركورانه دشمن ، حتی زنان و بچه ها، هدف این ترور است. كشته در برابر كشته ؛ و از این بابت، با تروریسمی كه از نیمه دوم قرن، به شیوه های شبه نظامی ـ چریكی و در شكل مسلط جنبش های آزادیخواهانه اعمال شده و همچنان ادامه دارد، متفاوت است ؛ مثلا : مبارزات استقلال طلبانه چچن ها. در مقابل این تروریسم ، تروریسم جهانی كه با واقعه یازده سپتامبر به اوج خود رسید، دارای مشخصات آنارشیستی قیامی ناتوان است ؛ زیرا علیه دشمنی است كه با اعمال هدفمندی كه منطق واقع بینانه ای را دنبال كند به هیچوجه مغلوب شدنی نیست. تنها عمل ممكن، وارد كردن ضربه روانی و ایجاد نگرانی در مردم و دولتها است. از نقطه نظر تكنیكی، ضعف و حساسیت شدیدی كه جوامع پیچیده ما نسبت به تخریب دارند، موقعیت مطلوبی برای فلج كردن موقت فعالیت های روزمره به وجود می آورد كه می تواند با كمترین هزینه ای خسارات عظیمی به بار آورد.

ایلنا: متن كامل پیام كوفی عنان دبیركل سازمان‌‏ملل‌‏متحد به شرح زیر است:

«امسال موضوع روز جهانی زن نقش زنان در تصمیم‌‏گیری است كه مركز ثقل پیشرفت زنان در سراسر جهان و در مجموع پیشرفت بشریت شمرده می‌‏شود. همان‌‏گونه كه اعلامیه پكن به ما می‌‏گوید، توانمندسازی زنان و مشاركت كامل آنان براساس برابری در تمامی جنبه‌‏های اجتماعی شامل مشاركت در فرایند تصمیم‌‏گیری و دسترسی به قدرت، امری بنیادی برای دستیابی به برابری، توسعه و صلح هستند.

جامعه بین‌‏المللی در نهایت شروع به درك اصلی بنیادی می‌‏كند و آن، اینكه زنان درست مانند مردان تحت تأثیر چالش‌‏هایی قرار دارند كه جامعه بشری در قرن بیست‌‏ویكم با آنها مواجه است یعنی چالش‌‏های تحولات اجتماعی و اقتصادی همچنین صلح و امنیت. غالباً زنان بیشتر تحت‌‏تأثیر این چالش‌‏ها قرارمی‌‏گیرند. بنابراین بسیار درست و ضروری است كه زنان باید در فرایند تصمیم‌‏گیری در تمامی جنبه‌‏ها با توان و تعداد برابر درگیر باشند.

جهان در حال آغاز درك این واقعیت است كه هیچ سیاستی در زمینه پیشبرد توسعه، بهداشت و آموزش در مقایسه با ارتقای توانمندسازی زنان و دختران مؤثرتر نیست و من به جرأت اضافه می‌‏كنم كه هیچ سیاستی مهم‌‏تر از این امر در زمینه جلوگیری از درگیری یا دسترسی به آشتی بعد از پایان درگیری نیست.

ما دستآوردهایی برای گرامی‌‏داشت زنان منتخب در سراسر جهان داریم. در ژانویه امسال میزان حضور زنان در مجالس ملی به سطح جهانی جدید و بالایی رسید. در حال حاضر 11 زن سمت ریاست كشور یا دولت در كشورهای هر قاره را دارند و سه كشور یعنی شیلی، اسپانیا و سوئد در حاضر در دولت‌‏های خود برابری جنسیتی دارند اما اقدامات بسیار بسیار زیادتری باید انجام دهیم. میزان پیشرفت بسیار كُند است. اجازه دهید به خاطر داشته باشیم در هر یك از كشورها به تنهایی افزایش تعداد زنان تصمیم‌‏گیر به خودی خود صورت نگرفته است. بلكه غالباً به دلیل ابتكارات بنیادی و انتخاباتی مانند تصویب اهداف و سهمیه‌‏ها، تعهد احزاب سیاسی و بسیج پایدار انجام شده است. همچنین نتیجه تصمیمات متمركز و هدفمند برای بهبود توازن بین زندگی و كار بوده است. اینها درس‌‏هایی است كه هر ملت و ملل‌‏متحد نیاز دارند بسیار جدی بگیرند.

در اجلاس سران 2005، رهبران جهان اعلام كردند كه «پیشرفت برای زنان، پیشرفت برای همگان است». در این روز جهانی زن اجازه دهید تعهد خود را برای نشان دادن حقیقت پنهان این كلمات تجدید نماییم. اجازه دهید تضمین نماییم نیمی از جمعیت دنیا جایگاه واقعی خود را در تصمیم‌‏گیری جهان احراز نماید.»

 مصاحبه با دکترسروش

تيرماه ۱۳۸۴

مصاحبه مذکور در تیرماه سال جاری و در پاریس انجام شده است. طی سفر کوتاه دکتر سروش و سخنرانی مهم ایشان در دانشگاه سوربن جمعی از دانشجویان در یک جلسه غیر عمومی به طرح سئوالاتی از ایشان پرداختند و دکتر سروش نیز با صبر و حوصله به سئوالات ایشان پاسخ گفت. سئوالات دانشجویان موضوعات گوناگونی را در بر می گرفت از جمله سئوالات مربوط به مسائل سیاسی آنروز بویژه شکست اصلاح طلبان در انتخابات ریاست جمهوری که برای انتشار در این نوشتار تازگی خود را از دست داده و در اینجا نیامده است.

ترجمه از انگليسي : ب .ت- بوكان

متن مصاحبه‌اي است كه درسال 1994 با استاد هضيبي صورت گرفته است.

س: منظور شما از «مطالعه‌ واقع‌گرايانه» دقيقاً چيست؟ آيا شما اگر در يك رژيم غيراسلامي، بخشي از بدنه قانونگذاري (پارلماني) باشيد، آن را روشي واقع‌گرايانه براي نيل به اهدافتان قلمداد مي‌كنيد؟

ج: آري، مطمئناً بخشي از بدنه قانونگذاري بودن حتي در يك رژيم غيراسلامي، يك روش بزرگ براي مطالعه مسايل نظام و فهم روابط پيچيده در ميان تصميم‌سازان آن كشور است.

عهدشكنى با حقيقت، پيمان شكنى با عدالت است

عبدالكريم سروش

لطايف كه از لب لعل تو من گفتم، كه گفت

زين تطـــاول كز سر زلف تو من ديدم كه ديد

عدل سلطان گر نپرسد حال مظلومان عشق

گوشـــــــه‌گيران را ز آسايش طمع بايد بريد

----------------------------------

شوان ئه‌حمه‌د - کردویه‌تی به‌کوردی
هیومانیزم و ئیسلام نوێترین کتێبی  "محه‌مه‌د ئه‌رکۆن"ه‌و سه‌ره‌تای ئه‌مسال له‌خانه ی بڵاوکردنه‌وه‌ی (فران) له‌پاریس به‌قه‌واره‌ی 315 لاپه‌ڕه‌ چاپکراوه‌. پرۆفیسۆر "محه‌مه‌د ئه‌رکۆن"ی نوسه‌ری ئه‌م کتێبه‌،بۆ ماوه‌ی زیاد له‌سی سال ده‌چێت مامۆستای مێژووی فیکری ئیسلامیه‌ له‌زانکۆی سۆربۆن و هه‌نوکه‌ش له‌چه‌ندین زانکۆی جیهاندا سه‌رقاڵی وانه‌ وتنه‌وه‌یه‌.

"ئه‌رکۆن" به‌ڕه‌چه‌ڵه‌ک جه‌زائیریه‌،له‌به‌رئه‌وه‌ ئه‌م کتێبه‌ی پێشکه‌ش به‌جه‌زائیر کردووه‌ که‌چه‌ندین ساڵه‌ له‌دۆخێکی ناهه‌مواردا ده‌ژیو رووداوه‌ خوێناوی تراژیدیه‌کانیش بوونه‌ رێگر تائه‌و ووڵاته‌ به‌ره‌و ئازادیو پێشِکه‌وتن بچێتو ئاقاری مرۆگه‌ری له‌سه‌ر زه‌مینه‌ی واقیع به‌رجه‌سته‌ بکات. نوسه‌ر له‌تێزه‌یه‌کی گشتیه‌وه‌ ده‌ست به‌نوسینی ئه‌م کتێبه‌ی ده‌کات که‌بریتییه‌ له‌مه‌: (ئاقاری مرۆگه‌ری به‌چه‌ند سه‌ده‌یه‌ک به‌ر له‌ئه‌وروپا له‌ناو کۆمه‌ڵگا ئیسلامیه‌کاندا دروست بوو. وه‌کی ئاشکراشه‌ ئاقاری مرۆگه‌ری له‌سه‌رده‌می رێنیسانسدا یه‌که‌م جار له‌ئیتاڵیادا هاته‌ ئاراو پاشان له‌سه‌رتاسه‌ری ئه‌وروپاشدا دروست بوو،ئه‌مه‌ له‌سه‌ده‌ی شازده‌هه‌مدا بوو،به‌ڵام له‌جیهانی ئیسلامیدا له‌ نێوان ساڵانی 1100-800 زاینیدا به‌ده‌رکه‌وت،واته‌ لانی که‌م به‌حه‌وت سه‌د سالڕ به‌ر له‌ئه‌وروپا بووه‌!به‌ڵام کێشه‌که‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ئه‌م ئاقاره‌ هیومانیستیو رابونخوازه‌،پاش سه‌ده‌ی سیازده‌هه‌م له‌جیهانی ئیسلامیدا ده‌مرێتو به‌مه‌ش سه‌ره‌تی سه‌رده‌مێکی دوورو درێژی دواکه‌وتووی ده‌ست پێده‌کات. به‌ڵام له‌ئه‌وروپادا بێ هیچ دابڕانێک له‌سه‌ده‌ی شازده‌هه‌مه‌وه‌ تائه‌مڕۆ،پرۆسه‌که‌ به‌رده‌وامه‌و له‌هه‌ڵکشاندایه‌،ئه‌مه‌ش نهێنی باڵا ده‌ستی ئه‌وروپایه‌ به‌سه‌ر جیهانی عه‌ره‌بیو ئیسلامیدا.

و هنوز مشخص نیست که آیا جنازه اش را در غربت دفن می کنند و یا مام میهن بر می گردانند...
پس از شنیدن خبر تاسف انگیز در گذشت او ذکر یادش را خالی از لطف ندیدم :

او را یک بار در لندن دیده بودم..در منزل هنرمندی موسیقی دان  و ان شب یادم هست که به ساحت این شخصیت دو نفر چه تهمت هایی که روا نداشتند و او خونسرد چای می نوشید و فقط با چشمان خسته اش – اما مهربان – شرم حضور داشت و تبسمی می کرد....چون پاسخ دادن ، زیبنده مقام علمی او نبود...
نهایت آزادی در گستاخی را برای آن دو همشهری هم زبانش قایل بود و این نشان از روحیه نقد پذیری او داشت و اعتقاد ش به چند صدایی...تا که شاید در میان صداها ، فکری نو فرصت رشد یابد و گرنه غوغا ها دفن می شود ...زنجیر وابستگی می پوسد ...بند و دام فریب هم می درد...

تقدیم به همه‌ی كسانی كه

دوست‌داشتن را آموخته‌اند

زندگی زیباست چشمی بازكن

گردشی در كوچه باغ راز كن

هركه عشقش در تماشا نقش بست

عینك بدبینی خود را شكست

علت عاشق زعلتها جداست

عشق اسطرلاب اسرار خداست

من میان جسمها جان دیده‌ام

درد را افكنده درمان دیده‌ام

دیده‌ام بر شاخه‌ی احساسها

می‌تپد دل در شمیم یاسها

زندگی موسیقی گنجشكهاست

زندگی باغ تماشای خداست

گر تورا نور یقین پیداشود

می‌تواند زشت هم زیبا شود

حال من در شهر احساسم گم است

حال من عشق تمام مردم است

زندگی یعنی همین پروازها

صبحها لبخندها آوازها

ای خطوط چهره‌ات قرآن من

ای تو جان جان جان جان من

با تو اشعارم پر از تو می‌شود

مثنویهایم همه نو می‌شود

حرفهایم مرده را جان می‌دهد

واژه‌هایم بوی باران می‌دهد

پل بریمر (Paul Bremer)نماینده‌ی موقت وزارت خارجه‌ی آمریکا در بخش ضد تروریسم،در یکی از همایش ‌ها به همین مناسبت گفته بودکه؛«مقامات مسئول از اندیشیدن درباره‌ی علت تروریسم باز می‌مانند و چون فراغتی برای نظریه‌پردازی ندارند،به راهکارهای حدسی و درونی خود رجوع می‌کنند و اشکالی که به سبب غفلت از نظریه‌پردازی بروز می‌نماید،این است که شم سیاستمداران برپایه‌ی یک رشته از ارزش‌ها و تصورات تلویحی در باب علل و فرایندهای تروریسم استوار می‌گردد.(رایش،1998)

بعد از حملات تروریستی یازدهم سپتامبر به ایالات متحده‌ی آمریکا و واکنش سریع و خشمناک آن کشور و به حمله به افغانستان و عراق که به ظن آن،محل استقرار و پناهگاه اصلی تروریسم بودند،موجی از خشونت وترور،جهان را فرا گرفته و دراین میان نصیب کشور جنگ زده‌ی عراق و به تبع آن کردستان،از سایر کشورها بیشتر بوده است.

ماشاءالله شمس‌الواعظين در گفتگو با پيام كردستان:
گروه سياسي: ماشاءالله شمس‌الواعظين يكي از روزنامه‌نگاران برجسته ايراني در دوران بعد از انقلاب است، وي در دوران قبل از اصلاحات به نشريه تئوريك كيان پيوست. بعدها پس از دوم خرداد همراه با حميدرضا جلائي‌پور و محسن سازگارا روزنامه اثر‌گذار و بيادماندني جامعه را تأسيس كرد. پرونده جامعه پس از چند بار توقيف و تغيير عنوان براي هميشه بسته شد و شمس‌الواعظين براي مدتي رهسپار زندان شد.
وي پس ازرهايي از زندان روزنامه‌نگاري به شكل متعارف آن را كنار گذاشت، تجربه زندان شمس‌الواعظين را واداشت تا اين بار در كسوت سخنگوي سازمان دفاع از آزادي مطبوعات به روزنامه‌نگاري بپردازد.
چندي قبل با شمس‌الواعظين به گفتگو درباره مسائل مختلف از جمله وضعيت مطبوعات و آزادي‌هاي مدني و ... در دولت آينده پرداختيم قسمت پاياني اين گفتگو را ميخوانيم
جنابعالي يكي از فعالان و علاقه‌مندان حوزه روشنفكري ديني هستيد، مي‌دانيد كه اين پروژه بيشتر فكري و نظري بوده ولي در سالهاي اخير به نوعي حضور در قدرت و دخالت در امور سياسي را هم تجربه كرده است، اگر قرار باشد بالفرض روزي قدرت بطور كامل در اختيار روشنفكري ديني و معتقدان به آن قرار گيرد قوميت‌ها چه جايگاهي در سياستگذاريها خواهند داشت؟

• عقلگرا - به معنايى كه من از اين كلمه اراده مى‌كنم- كسى است كه بجاى استفاده از خشونت، مى‌كوشد از راه دليل و برهان، و در برخى مواقع از طريق سازش، به حكم و تصميمى دست يابد. عقلگرا كسى است كه حتى ترجيح مى‌دهد، در اقناع طرف مقابل از راه دليل و برهان ناكام بماند، تا اين كه از راه خشونت و ارعاب و تهديد و يا به كارگيرى ترفندهاى تبليغاتى بر حريف خود پيروز شود.

• با كسى كه ترجيح مى‌دهد شما را به گلوله ببندد، تا آن كه در بحث با شما مجاب شود، نمى‌توان بحثى عقلانى راه انداخت. بنابراين نگرش عقلانى داراى حد و مرزهايى است. اين نكته در مورد مدارا نيز صادق است. نبايد بى قيد و شرط اين اصل را راهنماى خود قرار داد كه با آنانى كه اهل مدارا نيستند مدارا كنيم، زيرا در اين صورت نه تنها خود كه حتى مدارا را نيز از ميان خواهيم برد

• جاذبه‌ى ناكجاآبادگرايى، ناشى از اين غفلت ماست كه به روشنى نمى‌دانيم كه بهشت را نمى‌توان بر گستره‌ى زمين آفريد

جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاحی ئێران که‌ جه‌ماعه‌تێکی ئیسلاحیی مامناوه‌ندی ئیسلامیی‌یه ‌و بۆ ماوه‌ی ۲۶ساڵه‌  له‌ ناوچه‌ سوننی نشینه‌کانی ئێران دا ئه‌کتیوه‌  وبۆ چاکسازی کۆمه‌ڵگای ئێرانی له‌ تێکۆشانێکی بێ‌وچان دایه‌ ، ته‌قاندنه‌وه‌ی ناجوامێرانه‌ی‌ دوو باره‌گای  "پێشه‌وایان هادی و حه‌سه‌نی عه‌سکه‌ری(س.خ) " له‌ شاری سامه‌ڕڕای ئێڕاقی پرۆتیستۆ کرد و له‌ به‌یاننامه‌یه‌ک دا ئه‌م کاره‌ تێرۆریستیه‌ی به‌ تووندی مه‌حکووم کرد.

ده‌قی به‌یاننامه‌که‌ به‌ زمانیی فارسی لێره‌دا بخوێنه‌وه‌.

دوشنبه، 10 بهمن 1384

اين روزها، جدا از خبرها و يارگيري‌هاي سياسي، سخن از انديشه حاکم بر ايران نيز زياد مي رود. از تحجر گفته مي شود و از واپسگرايي. و اينکه بايد ريشه را شناخت. با دکتر عبدالکريم سروش درباب اين ريشه ها و اين انديشه ها سخن گفته ايم.

آنچه در جمهوري اسلامي زير اسم آقاي مصباح شکل گرفته، چه مختصاتي دارد و علل پا گرفتن آن چيست؟

من هرگاه که مي خوانم و مي شنوم که آقاي مصباح گل کرده و سر برآورده و در امور سياسي، سلسله جنباني مي کند، حقيقتاً هم نگران و هم شرمنده مي شوم. چون مصباح را خوب مي شناسم و مي دانم به لحاظ عملي و نظري چنين ظرفيت هايي ندارد. او نه فقيه است، نه از تاريخ اسلام چيزي مي داند، نه از تاريخ ايران. نه حافظه خوبي در اين زمينه ها دارد، نه معلومات درستي. نه از ادبيات با خبر است، نه هنر، نه علم جديد، نه سياست مدن و مدرن. اکنون هم مدت هاست که مطالعه نمي کند چون وضع عصبي اش به او اجازه نمي دهد. تنها اندوخته او فلسفه کلاسيک اسلامي است، يعني بحث از قوه و فعل و جوهر و عرض و معقول اول و معقول ثاني و امثال اينها. و حالا کسي با اين مايه از دانش بخواهد بر کشتي سياست سوار شود و ناخدايي کند، مايه شرمندگي است و بايد به خدا پناه برد. و نگرانم چون چنين کسي با چنان نارسايي هايي اگر کار به دستش بيفتد بلايي بر سر اين قوم خواهد آورد که علاجش و جبرانش قرن ها طول مي کشد.

--------------------------------

متن كامل مصاحبه با فرمتPDF