تبليغاتX
كێله‌شین
 

جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاحی ئێران بێ‌ڕێزی كردن به نێرراوی خوا حه‌زره‌تی موحه‌ممه‌دی موسته‌فا(د.خ)  لێ لایان ۱۰ ڕۆژنامه‌ی ئوڕووپایی به تووندی مه‌حكووم و  شه‌رمه‌زار كرد.

فه‌رموون ئێوه و ده‌قی به‌یاننامه‌كه.....

وه‌رگرتنی ده‌قی به‌یاننامه‌ی جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاحی ئێران به‌ فۆڕمه‌تیPDF

+ نوشته شده در 84/11/30ساعت 16:19 توسط كێله‌شین |

                   

 

                                                       صلاح الدين عباسي- 23/10/84                                                    

 

 

علیرغم تبليغات محدود و پراکنده برای تغيير رسم الخط کردي به لاتين در سالهای گذشته،اکنون اين بحث از طرف تعدادي از آکادميسينها و رهبران سياسي کردستان عراق به عنوان يک ضرورت مطرح می شود. تعدادي از کانالهای ماهواره ای نيز در نوشته هایشان بيشتر از اين رسم الخط استفاده می کنند.

          در خاور ميانه برای اولين بار تغيير الفبا از طرف تعدادي از روشنفکران فارس مطرح شد. ابتدا ميرزا فتحعلي آخوند زاده درسال 1857 ميلادي از الفبای ملل شرق انتقاد کرد. سپس افرادي مثل تقی زاده که می گفت برای ترقی بايد از نوک پا تافرق سر فرنگی شد بر اين مسئله پا فشاری کردند.اين ديدگاه با عکس العمل شديد و فوری طيف گسترده روحانيون و روشنفکران مستقل و آزاد انديش ايران مواجه وموضوع در نطفه خفه گرديد. به دنبال ايران کشورهای آسيای ميانه که تحت سلطه شوروی و سيستم به شدت متمرکز آن در آمده بودند در سال 1921 مجبور به قبول تغيير  خط شدند. در اين ميان تاجيکستان به دليل مقاومت در سال 1933 متحمل تغيير رسم الخط شد. به دنبال کشورهای آسيای ميانه در ترکيه تغيير خط از طرف روشنفکران غرب زده ترک مطرح و مورد پشتيباني کمال آتاتورک قرار گرفت . علارغم مخالفت مردم و گروهی از اهل علم آتاتورک به زور  در سال 1928 تغيير خط را قانوني کرد.

     

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در 84/11/29ساعت 12:10 توسط كێله‌شین |

Pro.Partewmah&Pirani 

پرۆفیسۆر موزه‌ففه‌ر په‌رته‌وماه زانای به‌ ناوبانگی کورد له‌ وڵاتی ئامریکا کۆچیی دوایی کرد.

درێژه‌ی هه‌واڵ>>>

بۆ زیاتر زانین له‌ مه‌ر  ژیاننامه‌ و چالاکییه‌کانی ئه‌م خوالێخۆشبووه کرته‌ بکه‌نه‌ ئێره‌ >>>

+ نوشته شده در 84/11/28ساعت 19:2 توسط كێله‌شین |

 

 

كانون مطالعات فكری،فرهنگی واجتماعی ريباز « دانشگاه علوم پزشكي كردستان»با همكاري انجمن جامعه شناسي ايران « شاخه كردستان» در نظر دارد

 

سمينار

 

 ((آسيب شناسی زندگی دانشجويی ))

 

را برگزار نمايد . لذا از كليه صاحبنظران ، اساتيد و علاقمندان دعوت مي شود  مقالات خود را (شامل اصل و خلاصه مقاله) در چهارچوب عناوين زير حداكثر تا 27 /12 /84  به دبيرخانة سمينار ارسال نمايند .

 

ادامه مطلب

+ نوشته شده در 84/11/28ساعت 18:49 توسط كێله‌شین |

 

اشاره: «انتشار دومين ويژه‌نامه چشم‌انداز كردستان» اقدام بجايي بود كه با سعه صدر آقاي مهندس ميثمي و همكارانش شكل گرفت. البته نقش جناب آقاي احسان هوشمند را در اين زمينه نبايد ناديده گرفت. هر چند ويژه‌نامه دوم از غناي بيشتري به لحاظ حضور كسان بيشتر در آن برخوردار است؛ اما به نظر مي‌رسد كماكان از ضعف‌هاي موجود در ويژه‌نامه اول رنج مي‌برد. حضور مداوم و متعدد آقايان هوشمند و فاروق كيخسروي مانند ويژه‌نامه اول مشهود است، در حاليكه به لحاظ سنديت ،مسائل همچنان در برزخ تاريخ و جامعه‌شناسي به هم پيچ مي‌خورند. در زير تلاش كرده‌ام تا اين مشكل را در نوشته آقاي هوشمند كه تحت عنوان «تحليل جامعه‌شناختي از رويدادهاي دوره ژ.كاف و تشكيل حزب دمكرات كردستان آورده‌اند» نشان دهم.

ادامه....

+ نوشته شده در 84/11/27ساعت 9:1 توسط كێله‌شین |

 

بسم الله الرحمن الرحیم
«یا ایها الذین آمنوا لا تتّبعوا خطوات الشیطان» نور/21

در تصور و بینش اسلام، انسان جانشین خدا و مسئوول حاکمیت بخشیدن به قوانین او در همه‌ی جوانب حیات بشری است و در راستای تحقق چنین هدفی، لازم و ضروری است که انسان در مسیر عبودیت به حرکت بیفتد و با استعانت «از خدا» و توسل به «هدایت» او، هماهنگ با دیگر پدیده‌ها‌ی خلقت به سوی هدف مورد نظر روان شود و به غیر از «اله» واحد در مقابل فرمانروا و فریادرسی دیگر، گردن کج ننماید و «رغبت» و «رهبتی»، یا انتظار جلب منفعت و دفع مضرتی را جز از او نداشته باشد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در 84/11/25ساعت 23:17 توسط كێله‌شین |

 

هه‌ڤپه‌یڤینی دوکتۆر سرووش له‌ گه‌ڵ جان هیک

سروش: در ابتدا بد نیست به یک مساله بسیار مهم در تاریخ کلام اسلامی اشاره کنم و آن نزاعی است که بین دو جریان مهم کلامی درباره مخلوق بودن قرآن پدید آمد. یک جریات طرفدار عقل مستقل از دین بود و جریان دیگر طرفدار عقل تابع دین. جریانی که عقل گرا بود، اعتقاد داشت که آیات قرآن بسته به موقعیت نبی، خلق و نازل می شده است. یعنی اینگونه نبوده که آیات پیشاپیش در لوح محفوظ وجود داشته باشند و یک دفعه بر پیامبر نازل شوند. بلکه موقعیت های پیامبر بوده که ایجاب می کرده آیه ای نازل شود و این دلیلی است بر مخلوق بودن قرآن!آیه ای در قرآن هست که موید و متکای این نظریه است. در این آیه، قرآن از آیات خود  تحت عنوان ((ذکر محدث)) یاد می کند. ذکر محدث یعنی ذکر نوشونده و این در مقابل قدیم بودن آیات قرار می گیرد. به اعتقاد این متکلمان، قرآن محصول تعامل پیامبر با محیط و مردم پیرامونش بوده است و شان نزول داشته است. تاریخیت قرآن نیز به همین معنا ست، از نظر اینان، نه تنها قرآن، تکوین خود را این اینگونه شرح داده، بلکه مطابق آن، سایر متون مقدس (اعم از تورات و انجیل و...) نیز اینگونه خلق شده اند و قدیم نبوده اند.

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در 84/11/25ساعت 23:9 توسط كێله‌شین |

تازه‌ترین ژماره‌ی گۆڤاری "فصل نو" بڵاوكرایه‌وه.>>>

+ نوشته شده در 84/11/23ساعت 22:44 توسط كێله‌شین |

 

ئه‌قلی ئیمانی ئه‌قلێکی ته‌فکیری‌یه‌ نه‌ک ته‌سلیمی

راڤه‌ کردنی قورئانی پیرۆز

+ نوشته شده در 84/11/22ساعت 22:41 توسط كێله‌شین |

مامۆستا ئیبراهیم مه‌ردۆخی مه‌ریوان

له‌مێژه‌ سه‌باره‌ت به‌ئایینی پیرۆزی ئیسلام ده‌وترێ و، ره‌خنه‌ی بێ‌جێ و پڕوپا‌گه‌نده‌ی درۆ بڵاو ده‌کرێته‌وه‌، به‌ تایبه‌ت له‌م ساڵانه‌ی دوایی‌دا، هه‌ندێ به‌ناو رۆشنبیر و بیرمه‌ند و، ئازادیخوازه‌وه‌، قۆڵیان لێهه‌ڵماڵیوه‌ و، به‌په‌له‌ و هه‌ڵپه‌یه‌کی ئێجگار له‌ ڕاده‌ به‌ده‌ر ده‌ستیان داوه‌ته‌ پێنووس و، له‌ رووپه‌ڕه‌ی رۆژنامه‌ و گۆڤار و حه‌فته‌نامه‌ و نامیلکه‌کاندا، ته‌نانه‌ت له‌ مێزگرد و کاناڵه‌ ئاسمانییه‌کانیشدا به‌وپه‌ڕی دڵپڕی و ڕق و کینه‌ و بێ‌ئینسافییه‌وه‌، هێرش و شاڵاوێکی به‌ربڵاو و بێ‌سنور، ده‌به‌نه‌ سه‌ر ئیسلام و مسوڵمانان و به‌خه‌یاڵی خۆیان ده‌یانه‌وێ به‌و گڕ و پف و هاشاووڵانه‌، مه‌سه‌له‌که‌ دامرکێنن و به‌بۆچونی خۆیان ئه‌و کۆسپه‌ گه‌وره‌ و به‌ربه‌سته ‌پته‌وه‌ له‌ سه‌ره‌ ڕێی، گه‌یشتن به‌ ئامانج و ئاوات و ویست و خواسته‌ دێرینه‌کانیاندا لابه‌رن و، به‌ بێ خه‌م ده‌ستی حه‌سانه‌وه‌ بخه‌نه‌ ژێر سه‌ریان و، پڕ به ‌پێستیان پشوویه‌کی تێرو ته‌سه‌ل بده‌ن. بۆ نمونه‌ له‌م ماوه‌ پێشووه‌دا (به‌هاری1383)، سی‌دی یه‌ک له‌ ژێر ناو نیشانی ئیسلامی سیاسی دا بڵاو کراوه‌ته‌وه ‌و نووسه‌ر و وێژه‌ری وتاره‌که‌، به‌ خه‌یاڵی خاوی خۆی، واده‌زانێ به‌ڵگه‌کانی هێنده ‌پته‌و و به‌جێ و ڕاست و ره‌وایه‌، هه‌ر که‌س جارێ گوێ له‌م سی‌دی‌یه‌ بگرێ، به‌ هه‌ڵه‌ده‌وان به‌ره‌وپیری ئه‌م بیروبۆچونه‌ی ده‌چێ و، ئه‌ڵقه‌ی خوڵامی بۆ له ‌گوێ ده‌کات.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در 84/11/14ساعت 20:12 توسط كێله‌شین |

     

     سه‌ره‌تایه‌ک بۆ تێگه‌یشتن له‌ په‌یوه‌ندی ناسیۆنالیزمی عه‌ره‌بی - ئۆمێد قه‌ره‌داغی

 

     سیاسه‌ت و شه‌ریعه‌ت- جه‌ماڵ حه‌سه‌ن

 

     جهانبینی عه‌لمانیه‌ت و به‌ئیستاییکردنی ژیان - خه‌سره‌و میراوده‌لی

 

 

 

+ نوشته شده در 84/11/13ساعت 20:13 توسط كێله‌شین |

 

میران شارباژیری

 

ئه‌وه‌ی ده‌بینین له‌و ڕه‌شبینیه‌ی له‌ناو زۆرێک له‌ رۆشنبیران و نوسه‌ران وتێگه‌یشتوانی گه‌له‌که‌مان دیاره‌ و ده‌بیستین له‌دوای ڕاگه‌یاندنی یه‌کگرتنه‌وه‌ی هه‌ر دوو ئیداره‌ ، وا ده‌رده‌که‌وێ که‌ ئه‌م دوو ئیداره‌یه‌ به‌نیازی درو‌ستکردنی حکومه‌تی سێیه‌من له‌ کوردستاندا له‌جیاتی حکومه‌تی ڕاسته‌قینه‌ی ‌ یه‌کگرتوو.

یه‌کگرتنه‌وه‌ی هه‌ردوو ئیداره‌ داوایه‌کی جه‌ماوه‌رییه‌ و که‌س ناتوانێت لێی ڕابکات. جا بۆ ڕازی کردن و بێده‌نگ كردنی جه‌ماوه‌ر ناچارن حکومه‌تی سێیه‌م دروست بکه‌ن. هه‌ردوو پارتی ده‌سه‌ڵاتدار له‌ ڕاستیدا ئه‌مه‌ بیر و بۆچونیانه‌ که‌ له‌سه‌ری ڕێکه‌وتوون،  ئه‌مه‌ حه‌قیقه‌تێکه‌ ده‌بێ جه‌ماوه‌ر باش لێی تێبگات چونکه‌ ده‌زانین ئه‌مه‌ دابه‌شکردنی ده‌سه‌ڵاته‌ له‌ به‌ینی ئه‌م دوو هێزه‌ دا ؛سه‌رۆکی کۆمار بۆ من، سه‌رۆکی هه‌ریم بۆ تۆ ،ئه‌م وه‌زیره‌ بۆ من ،ئه‌و وه‌زیره‌ش بۆ تۆ ،11 وه‌زیر بۆ من 11 ،وه‌زیر بۆ تۆ ئه‌مه‌ هه‌ر 50 به‌50 که‌ی جارانه‌ به‌شێوه‌ی تازه‌ دابه‌ش کراوه‌. ئێمه‌ له‌م دوو ئیداره‌یه‌ هه‌ر هاوارمان بوو که‌ ببنه‌وه‌ به‌یه‌ک به‌ڵام بوونه‌وه‌یه‌کی ته‌واو‌ که‌ له‌و 50 به‌50 ڕزگارمان کات وه‌ خه‌ڵکی بێلایه‌ن و لایه‌نی سیاسی تر به‌شێوه‌یه‌کی به‌رچاو له‌و په‌رله‌مان وحکومه‌ته‌دا هه‌بن بۆ ئه‌وه‌ی ته‌وازنی ئه‌و دووهێزه‌  بگۆڕێت، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ وانه‌بوو.

ئه‌وه‌ی له ‌هه‌مووی سه‌یرتر وه‌زیری لیستی سه‌وز ته‌نها له ئیداره‌ی‌ یه‌کیه‌تی باڵاده‌سته‌ وه‌ وه‌زیری لیستی زه‌رد ته‌نها له‌ ئیداره‌ی پارتی باڵاده‌سته‌ . که‌واته‌ ئه‌م دوو ئیداره‌یه‌ هه‌ر ده‌مێنیت. ئه‌ی ئه‌و حکومه‌ته‌ تازه‌یه‌ چییه؟ ده‌بێت حکومه‌تی سێيه‌م درو‌ست ببێت بۆ پرکردنه‌ه‌وی ئه‌و بۆشاییه‌.

هۆکاره‌کانی دروست بوونی حکومه‌تی سێيه‌م

1. نه‌بونی متمانه‌ له‌به‌ینی هه‌ردوو پارتا

2.ته‌نازول نه‌کردن بۆ یه‌کتر له‌پێناوی به‌رژه‌وه‌ندی باڵای گه‌له‌که‌ماندا.

3.بوونی هێزی پێشمه‌رگه‌ی دوو لایه‌ن که‌ تێکه‌ڵبوونیان زۆر مه‌حاڵه‌.

4. ته‌وازونی هه‌ردوو پارت له‌ زۆربه‌ی لایه‌نه‌وه‌ بۆته‌ یه‌کێك له‌ گروفته‌ هه‌ره‌ گه‌وره‌کان.

5. نه‌بوونی هێزیکی گه‌وره‌ی به‌رهه‌ڵستکار واته‌ موعاره‌زه‌ که‌ بتوانێت زه‌خت له‌و دوو لایه‌نه‌ بکات.

6. نه‌بوونی چه‌مکی دیموکراسی، پیاده‌کردنی له‌ ئاسته‌کانی ده‌سه‌ڵاتدا.

7.  مه‌جال نه‌دان به‌که‌سانی بێلایه‌نی لێهاتوو له‌و پۆسته‌ گرینگانه‌دا

8. مه‌جال نه‌دان به‌هێزه‌ کارامه‌کانی‌تر له‌سه‌ر ساحه‌ی سیاسی کو‌ردستان.

ئه‌مانه‌و چه‌ندین هۆکاری تر بۆته‌ ناڕه‌زایی ڕۆشنبیران و نوسه‌رانی گه‌له‌که‌مان.

جا بۆیه‌ ده‌بێت گه‌لی کوردستان به ‌وریاییه‌وه‌‌ مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌م بارودۆخه‌دا بکه‌ن ؛داوای په‌رله‌مانێکی ڕاسته‌قینه‌ بکه‌ن که‌ بتوانێت ده‌ست بخاته‌ سه‌ر برینه‌کان، ئاوێنه‌یه‌کی ڕاسته‌قینه‌ی جه‌ماوه‌ر بێت و بزانێت جه‌ماوه‌ر چی داوا ده‌کات. هه‌ر وه‌ك له‌م چه‌ند شه‌وه‌ی پێشودا له‌ که‌ناڵی کورد سات  رێبین هه‌ردی زۆر ڕاشکاوانه‌ ده‌ستی خسته‌ سه‌ر کۆمه‌ڵیك گرفتی زۆر گرینگ که‌ پێویسته به‌دوای چاره‌سه‌ردا بگه‌ڕێین، بۆ ئه‌و گرفتانه‌. هه‌ر بۆیه‌ من لێره‌وه‌ ئه‌مانه‌ ده‌خه‌مه‌ به‌ر ده‌م جه‌ماوه‌ری کوردستان، هه‌تا پاش دروست بوونی ئه‌م حکومه‌ته‌ تازه‌یه‌، نه‌که‌وینه‌ گرفتێکه‌وه‌ که‌ به‌زه‌ره‌ری گه‌له‌که‌مان خوانه‌خواسته‌ کۆتایی پێ بێت. ‌                               

+ نوشته شده در 84/11/10ساعت 12:36 توسط كێله‌شین |

 

سه‌ربه‌خۆیی ئا، ناوچه‌گه‌ری نا!
ئیمه‌یلی دانه‌ری ئه‌م بابه‌ته شه‌فیع به‌هرامیان 2006.01.28

 شه‌فیع به‌هرامیانئه‌م ڕۆژانه‌دا له چه‌ندێك له گۆڤار و بڵاڤۆك و حه‌وته‌نامه‌كاندا هه‌ندێك باس و بابه‌تی چه‌واشه و ناڕاست له‌سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی خوێندكاری كوردی بڵاوده‌بێته‌وه كه به به‌لاڕێبردنی كاكڵ و مه‌به‌ستی سه‌ره‌كی باسه‌كان و شاردنه‌وه‌ی پرس و كێشه بنه‌ڕه‌تییه‌كانی پێوه‌ندیدار، تێده‌كۆشی قوتكردنه‌وه و ئاگراندیسمانی بابه‌تگه‌لی وه‌ك “ناوچه‌گه‌ری” خۆی له قه‌ره‌ی ئه‌م پرسیاره ڕاسته‌قینه‌نانه نه‌دا كه ئێستا به‌رۆكی گرتوون و لێیان بۆته مڵۆزم. ئه‌خلاق و ڕۆشنبیری حوكم ده‌كا؛ ڕاشكاوانه ڕابگه‌یێنن كه كێشه له‌سه‌ر ناوچه‌گه‌ری نییه، كێشه له‌سه‌ر ئه‌مه‌یه كه ئایا بزووتنه‌وه‌ی خوێندكاری كوردی ده‌بێ سه‌ربه‌خۆ بێ یان ببێته لقی خوێندكاری پارتی و یه‌كێتی؟

ڕۆژنامه‌گه‌ری كوردی ده‌بێ حیرفه‌یی و سه‌ربه‌خۆ بێ یان هه‌فته‌نامه و ڕۆژنامه‌كانمان ببنه ئۆرگانی پڕۆپاگه‌نده‌ی یه‌كێتی و پارتی؟ كێشه‌كه له‌سه‌ر ئه‌مه‌یه كه له حاڵیكدا كه زۆربه‌ی ڕۆشنبیرانی كورد و بیانی، ڕێكخراوه‌كانی مافی مرۆڤ، كۆنگره‌ی ئه‌مریكا و كه‌سایه‌تییه ناوداره‌كانی گۆڕه‌پانی ڕۆشنبیری داكۆكی له مافی هاووڵاتێتی دوكتۆر كه‌ماڵ سه‌ید قادر ده‌كه‌ن، ڕۆژنامه و هه‌فته‌نامه ‌و "رۆشنبیره"كانی لای ئێمه به شێوه‌یه‌كی نائاسایی بێده‌نگی و خۆگیلكردنیان هه‌ڵبژاردووه. هه‌ڵبه‌ت لێره‌دا پرسیاری سه‌ره‌كی ئه‌مه‌یه كه ئایا ناتوانن یان ناخوازن؟ به‌داخه‌وه وێده‌چی "ناتوانن" وڵامی ئه‌م پرسیاره بێ، هه‌ر بۆیه ئێمه داوایان لێده‌كه‌ین بۆ داكۆكی له كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی له كوردستان و به‌هێز‌كردنی ڕه‌وتی به‌دیموكراتیزه‌بوون له‌گه‌ڵ كه‌مپینی "داكۆكی له مافی مرۆڤ" كه‌ون به‌جێی ڕووخاندنی كه‌سایه‌تی و هه‌وڵه سه‌ربه‌خۆكان و پێداهه‌ڵگوتن به به‌ژن و باڵای "ده‌سه‌لات" ئاوڕێك بده‌نه‌وه سه‌ر ئه‌م ده‌سته‌واژانه‌ی وه‌ك بنێشته‌خۆشكه به‌كاریان دێنن و به كرده‌وه به پێچه‌وانه‌‌یان ده‌جووڵێنه‌وه؟

بۆ یه‌كه‌م هه‌نگاو ئێمه داوایان لێد‌ه‌كه‌ین وێڕای سه‌ربه‌خۆكردنی ئابووری هه‌فته‌نامه و وه‌رزنامه‌كانیان له‌پێناو خزمه‌تكردن و به‌هێزكردنی ئه‌م بزاڤه فه‌رهه‌نگییه‌ی ئێستا، سه‌ربه‌خۆیی بكه‌نه تاكتیك و ستراتیژی. ئێمه به چاوی دڵخۆشی و هۆمێده‌وه ده‌ڕوانینه هه‌ر چه‌شنه تێكۆشانێك كه له ڕه‌وتی سه‌ربه‌خۆیی بزووتنه‌وه‌ی خوێندكاری كوردی و ڕۆژنامه‌گه‌ریدا بێ و به‌رژه‌وه‌ندییه نه‌ته‌وایه‌تی و گشتییه‌كان له سه‌رووی مه‌سڵه‌حه‌ته حیزبی، باندی و ماددییه‌كان دانێ و به قازانجی ڕوانگه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی و زانستی ڕوانینه "عه‌شیره‌تی" و باندییه‌كان وه‌لا بنێ.

بۆیه هه‌ر‌وه‌ك كاك دوكتۆر سه‌لاحه‌ددین خه‌دیو له كاتی ڕاگه‌یاندنی"ستراتیژیی دوور له ده‌سه‌ڵاتی" ده‌فته‌ری ته‌حكیمی وه‌حده‌ت به‌پیریانه‌وه چوو و بانگه‌شه‌ی بزووتنه‌وه‌ی خوێندكاری كوردی بۆ هاوكارییان كرد (ڕۆژنامه‌ی شه‌رق 83/7/18) ئێمه‌ش به‌پیر ئیراده و هه‌ستی ئه‌م خوێندكاره كوردانه ده‌چین كه سه‌ربه‌خۆیی و ڕه‌خنه له ده‌سه‌ڵات و داكۆكی له كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نییان كردۆته ڕێباز و وێده‌چێ وزه و تینێكی تایبه‌تی و تازه به بزووتنه‌وه‌ی خوێندكاری كورد ببه‌خشن.

+ نوشته شده در 84/11/09ساعت 18:7 توسط كێله‌شین |

 

عبدالکريم سروش ئاما‌ژه‌کانی کۆمه‌ڵگایه‌کی باش  به پێی‌ بۆچوونی د.عه‌بدولکه‌ریم سرووش

   مه‌سعوود بێهنوود


ادامه مطلب
+ نوشته شده در 84/11/07ساعت 18:32 توسط كێله‌شین |

آيين در آيينه
چهارشنبه 7 دی 84

فروردين ماه امسال، کتابی درباره‌ی آراء دين‌شناسانه‌ی عبدالکريم سروش توسط مؤسسه‌ی فرهنگی صراط منتشر شد که حاوی ديدگاه‌های کليدی دکتر سروش در باب معرفت دينی است. دکتر سروش دباغ که کار تدوين و گردآوری اين مجموعه را به انجام رسانيده است، مقدمه‌ای بر اين کتاب نوشته است که عين همان مقدمه را برای انتشار در اين صفحه ارسال نموده‌اند. اين مطلب جدای از محتويات خود آن، در واقع مقدمه‌ای برای معرفی اين کتاب نيز هست که می‌تواند لب انديشه‌های دکتر سروش را برای خواننده ترسيم کند. در ادامه‌ی اين يادداشت، پيشگفتار سروش دباغ را بر اين کتاب بخوانيد و البته بسی بهتر است اگر خود کتاب را هم بخوانيد!

(فايل پی‌دی‌اف کل مطلب را از
اين‌جا پياده کنيد.)


ادامه مطلب
+ نوشته شده در 84/11/05ساعت 22:22 توسط كێله‌شین |

 

گه‌شتێک به‌ کۆماری مه‌هاباد دا

گه‌شتێک به‌ کۆماری مه‌هاباد دا

عه‌قید به‌کر عه‌بدولکه‌ریم

 

+ نوشته شده در 84/11/03ساعت 14:56 توسط كێله‌شین |

 

 

پیرۆز بیت یادو بیره‌وه‌ری شه‌سته‌مین ساڵیادی

دامه‌زراندنی کۆماره‌ جوانه‌مه‌رگه‌که‌ی پێشه‌وای نه‌مر قازی محه‌ممه‌د

+ نوشته شده در 84/11/01ساعت 22:17 توسط كێله‌شین |

جیاوازی نێوان دوو گوتار
ئیمه‌یلی دانه‌ری ئه‌م بابه‌ته مه‌ولوود بارام 2006.01.18

دووشه‌ممه‌ ڕێكه‌وتی 2005.01.16 له‌ پڕۆگرامی "ته‌وه‌ر و گفتوگۆ"ی که‌ناڵی ئاسمانی کوردسات شاهیدی دوو لایه‌نی گفتوگۆ بووین که‌ پێمخۆشه‌ نه‌ختێک له‌ باره‌یانه‌وه‌ قسه‌ بکه‌م. میوانی یه‌که‌م ڕێبین هه‌ردی بوو که‌ زۆربه‌مان ده‌یناسین و میوانه‌که‌ی دیکه‌ ناوی شێرکۆ مه‌نگوڕی، جێگری سه‌رنووسه‌ری ڕۆژنامه‌ی کوردستانی نوێ‌ی سه‌ر به‌ یه‌کێتیی نیشتمانی كوردستان، بوو. ته‌وه‌ری ئه‌م جاره‌ی به‌رنامه‌که‌ له‌سه‌ر یه‌کگرتنه‌وه‌ی هه‌ردوو ئیداره‌که‌ی هه‌ولێر و سلێمانی بوو. ئه‌وه‌ی بۆ من جێگای سه‌رنج بوو، ئه‌وه‌یه که‌ ئه‌م دوو به‌ڕێزه‌ نوێنه‌ری دوو گوتاری له‌یه‌ك جیاواز بوون که‌ لێره‌دا هه‌ندێک له‌و باره‌یه‌وه ده‌دوێین.

گوتاری یه‌که‌م که‌ پابه‌نده‌ به‌ عه‌قڵانییه‌تێکی بابه‌تی، و زانستێکه‌ كه خوێندنه‌وه‌یه‌کی واقعیانه‌ و مه‌عریفیانه‌ له‌گه‌ڵ کێشه‌کانی ناو کۆمه‌ڵگه ده‌کات و کۆمه‌ڵگه و دیارده‌کانی ئه‌و به‌ فاکتێکی وه‌ها دێنێته‌ به‌ر لێکۆڵینه‌وه‌ که‌ به‌ زانسته‌کانی سیاسی و کۆمه‌ڵناسی و مه‌عریفه‌ و فه‌لسه‌فه‌ سه‌یری کۆی ڕووداوه‌کان ده‌کات و پێیوایه‌ که‌ ده‌بێ ڕه‌هه‌نده‌ جیاجیاکانی دیارده‌کانی کۆمه‌ڵگه بێته‌ ژێر چه‌قۆی نه‌قد و ڕه‌خنه‌وه‌. ئه‌و خیتابه‌ پێیوایه‌ که‌ سه‌رچاوه‌ی ده‌سه‌ڵات له‌ ڕووی سیاسییه‌وه‌ خه‌ڵکه که‌ وه‌کو هاووڵاتی ده‌بێ ده‌وری خۆیان له‌ دابه‌شکردنی ده‌سه‌ڵات و کارپێسپاردن له‌ ده‌زگا حوکومییه‌كاندا ببینن و هه‌ر ئه‌و خه‌ڵکه‌ش ده‌توانن ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ له‌ پڕۆسه‌یه‌کی دیموکراتیکدا هه‌ڵیانبژاردبوون به‌ ویست و ئیراده‌یه‌کی ئازاد لایانبه‌رن. له‌م گوتاره‌دا خه‌ڵک ده‌توانێ دارایی و سامانی هێز و لایه‌نه‌ سیاسییه‌کان، به‌تایبه‌ت ده‌سه‌ڵاتداران، بێنێته‌ به‌ر لێکۆڵینه‌وه‌ و پرسیار.

له‌م دیسکۆرسه‌دا حیزب له‌ مکانیزمه‌ دیموکراتییه‌کان که‌ڵک وه‌رده‌گرێ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێ بێته‌ سه‌ر کورسی ده‌سه‌ڵات و ئه‌وه‌ش ته‌نیا به‌ ده‌نگی خه‌ڵک دێته‌دی. هه‌روه‌ها ده‌سه‌ڵات و شێوه‌کانی ئه‌و لێكتر جیان و حیزب بۆی نییه‌ له‌ کاری دادگا و قه‌زادا ده‌وری هه‌بێ. به‌ واتایه‌کی دیکه‌ سیسته‌می داد له‌ ده‌سه‌ڵات به‌ ته‌واوی جوودایه‌.

له‌ گوتاری به‌ڕیز هه‌ردی‌دا خه‌ڵک سه‌رچاوه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌ و ڕۆشنبیرانیش وه‌کو چاوه‌دێر و ڕه‌خنه‌گری ڕاسته‌قینه‌ سه‌ربه‌خۆن و پینه‌وپه‌ڕۆی هه‌ڵه‌کانی داموده‌زگا حیزبییه‌کان ناکه‌ن و بۆخۆیان ده‌سه‌ڵاتداری بێ کورسی و مێزن. و به‌بێ هیچ چه‌شنه‌ ترسێک به‌و‌ردی ڕه‌خنه‌ له‌ ده‌سه‌ڵات ده‌گرن و ده‌سه‌ڵاتیش وه‌کو ته‌واوکه‌ری خۆی چاویان لێده‌کا نه‌ وه‌ک دوژمنێکی قین له دڵ.

له‌م خیتابه‌دا حیزبه‌کان ده‌گه‌ڵ یه‌کتر له‌ کایه‌ی سیاسه‌تدا کێبه‌رکێیه‌کی ئاقڵانه‌ ده‌که‌ن و ئه‌وه‌ خه‌ڵکه‌ که‌ ده‌نگ به‌ به‌رنامه‌ و پڕۆگرامی پارته‌کان ده‌دات یان نایدات. کاتێک خه‌ڵک حیزبێک یان لایه‌نێکی سیاسییان هه‌ڵبژارد، ئه‌و لایه‌نه‌ بۆی هه‌یه‌ به‌ گوڕی ده‌نگێک که‌ هێناویه‌تی به‌ سه‌ربه‌خۆیی یان به‌ ڕیککه‌وتن له‌گه‌ڵ ئه‌حزابی تردا حکومه‌ت به‌دیبێنێ و له‌ ته‌نیشتی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌دا لایه‌نه‌کانی دیکه‌ ده‌بنه‌ ئۆپۆزسیۆنی ئه‌و لایه‌نه‌ حاکمه‌ و به‌گشتی ده‌سه‌ڵات و سامان (دارایی) دێنه‌ کۆنترۆڵکردن.

له‌م گوتاره‌دا خه‌ڵک ده‌سه‌ڵات ده‌ده‌نه‌ ده‌ستی کۆمه‌ڵێک نوێنه‌ری خۆیان و ده‌زگایه‌ک به‌ ناوی پارله‌مان دێته‌ دی که‌ هه‌م بۆ به‌ڕێوه‌بردنی وڵات به‌رنامه‌ و یاسا داده‌مه‌زرێنێ و ئیشی دووه‌میشی ده‌بێته‌ کۆنتڕۆڵی ده‌سه‌ڵات و داموده‌زگا ده‌وڵه‌تییه‌کان که‌ دیاره‌ ئه‌و نوێنه‌رانه‌ش هه‌ر ده‌بێ وه‌کو ده‌سه‌ڵاتداره‌کان له‌ خزمه‌ت به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی خه‌ڵکدا بن نه‌ک له‌ خزمه‌ت به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی شه‌خسیی و حیزبیی خۆیان. به‌کورتی له‌و‌ خیتابه‌دا هه‌موو شتێک له‌ جێگای خۆیه‌تی و لانیکه‌م که‌م زه‌ره‌رترین سیسته‌مه‌ بۆ ئیداره و به‌ڕێوه‌بردنی کۆمه‌ڵگه‌کان.

گوتاری دووه‌م، که‌ به‌ ڕای من گوتارێکی ناعه‌قڵانی و سووننه‌تییه‌ که‌ له‌ودا ئه‌وه‌ی گرینگه‌ پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندی کۆمه‌ڵێک سه‌رمایه‌داری تازه‌پێگه‌یشتووه‌ که‌ حازره هه‌موو ده‌سکه‌وته‌کانی گه‌لی کورد له‌پێناو ده‌سه‌ڵاتی نادیموکراتی حیزبه‌که‌ی و به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی تاکه‌که‌سی و حیزبی به‌ شه‌وێک بفرۆشیت. له‌م گوتاره‌دا خه‌ڵک شتێکی حیساببۆکراو نییه‌ و ته‌نیا له‌ کاتی هه‌ڵبژاردنه‌کاندا به‌ شان و باڵیاندا هه‌ڵده‌ڵێن بۆئه‌وه‌ی بچن بۆسه‌ر سندووقه‌کانی ده‌نگدان و به‌ ده‌نگی خۆیان جۆره‌ شه‌رعیه‌تێک بۆ حیزبه‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌کان مسۆگه‌ر بکه‌ن.

له‌م جۆره‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌تییه‌دا حیزب هه‌موو شتێکه‌؛ هه‌م یاسایه‌، هه‌م پارلمانه‌، هه‌م دادگایه‌ و به‌گشتی ده‌سه‌ڵات به‌ته‌واوه‌تی قۆرخکراوی کۆمه‌ڵێک ئینسان و لایه‌نی ناهه‌ڵبژێردراوی داسه‌پاون. له‌م خیتابه‌دا هه‌موو ڕووداوێک له‌ ڕووبه‌ری ململانێی دوو ده‌سه‌ڵاتی سه‌ره‌کی که‌ به‌ شێوه‌یه‌کی دیاریکراو ده‌سه‌ڵاتیان له‌ به‌ینی خۆیاندا دابه‌شکردووه‌ و له‌ هه‌ر جموجۆڵێکدا و له‌ هه‌ر قه‌رارێکدا سه‌ره‌کیترین شت بۆ ئه‌وان ڕاگرتنی ده‌سه‌ڵاته‌که‌یانه‌ - به‌ هه‌ر شێوه‌یه‌ک که‌ بتوانن - که‌ دیاره‌ ده‌سه‌ڵاتیش خۆی له‌ خۆیدا گه‌وره‌ترین سه‌رچاوه‌یه‌ی سامان و سه‌روته‌.

له‌م گوتاره‌دا دیموکراسی و فیدرالیزم... هتد، له‌ فیلته‌ری سه‌رۆکه‌کاندا ده‌پاڵێورێ و له‌وان را بو سه‌رجه‌م خه‌ڵک دابه‌شده‌کرێت.

له‌م سیسته‌مه‌دا میدیا، میدیای حیزبییه‌ که‌ هه‌موو هه‌واڵه‌کان له‌ ده‌روازه‌ی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی ئه‌وان چاویان لێده‌کرێ و ئه‌گه‌ر هه‌واڵیک له‌گه‌ڵ مه‌نافیعی حیزبه‌که‌یان نه‌یخوێنده‌وه‌ به‌ هیچ شێوه‌یه‌ک بڵاوناکرێته‌وه‌ بگره‌ له‌م میدیایانه‌ بۆ پڕۆپاگه‌نده‌ی حیزبی و ته‌نانه‌ت سازکردنی سیناریۆی ناشیرین که‌ ده‌زگا پاراستنه‌کانی حیزبی به‌رهه‌می دێنن که‌ڵک وه‌رده‌گیرێت. به‌کورتی له‌جیات هه‌موو شته‌ پیرۆزه‌کان "حیزب" خودای خه‌ڵکی هه‌ژاره‌.

هه‌رچه‌ند کوردگوته‌نی "ئه‌م هه‌ویره‌ ئاوی زۆر ده‌بات"، پێمخۆشه‌ وته‌کانم ئاوا کۆتایی بێنم: ئه‌م فرسه‌ته‌ مێژوویه‌ی که‌ به‌رژه‌وه‌ندی زلهێزه‌کان بۆ کوردی به‌دیهێناوه‌ نه‌ خۆشه‌ویستی کورد خۆی، بیکه‌ینه‌ نوخته‌ وه‌رچه‌رخانێک که ئێمه‌ وه‌کو ڕووناکبیر به‌رپرسیارێتی ئه‌خلاقی و کۆمه‌ڵایه‌تیمان له‌به‌رامبه‌ر چاره‌نووسی نه‌وه‌کانی داهاتووماندا هه‌یه‌ و نابێ بێده‌نگ ‌بین و له‌ ڕه‌خنه‌ و گازنده،؛ به‌ نووسین، به‌ کۆڕ و سیمینارگرتن و به‌ هه‌ر شێوه‌یه‌ک بۆمان ده‌لوێت نه‌وه‌ستین. چون بێده‌نگی له‌ به‌رامبه‌ر گه‌نده‌ڵی و دیکتاتۆرییه‌ت خۆی دان پێداهێنانه‌ به‌م شته‌ دزێوانه‌.

پێویسته‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌کانیش کارێکی وه‌ها بکه‌ن که‌ نه‌سله‌کانی داهاتووی گه‌له‌که‌مان شانازییان پێوه‌ بکه‌ن و به‌ چاکی نێویان بێنن و مناڵیان به‌ نێو بکه‌ن نه‌ ئه‌وه‌ی که‌ مخابن تا ئێستا له‌م 14 ساڵه‌دا کردوویانه‌ که‌ زۆربه‌ی هه‌ره‌ زۆری هه‌ڵه‌ی خوێناوی و پێشیلکردنی مافی مرۆڤ و خه‌ڵک بووه‌. هیوادارم هه‌ر هه‌موومان به‌ خه‌ڵک و حاکمانه‌وه‌ ئه‌م هه‌له‌ له‌ کیس نه‌ده‌ین و تێبکۆشین که‌مێک له‌ ئێش و ئازاره‌کانی گه‌لی چه‌وساوه‌ و مه‌ینه‌تبه‌شی کورد که‌م که‌ینه‌وه‌.

به‌ هیوای ڕۆژێکی خۆش بۆ نه‌ته‌وه‌که‌مان به‌ ئاسووده‌یی و سه‌ربه‌ستی.‌

---------------------

ئه‌م وتاره‌ له‌ سایتی دیمانه‌ بڵاوکراوه‌ته‌وه‌

+ نوشته شده در 84/11/01ساعت 8:26 توسط كێله‌شین |