تبليغاتX
كێله‌شین
پيش نويس قانون اساسی جديد عراق امشب برای تصويب به پارلمان تسليم می شود
در حال حاضر، گروه ها در چندین مساله، از جمله نقش  قوانین اسلامی در عراق جديد، حقوق زنان و توزيع درآمدهای نفت ، اختلاف نظر دارند

به همسر اکبر گنجی اجازه داده شد با او ملاقات کند

پرزيدنت بوش امشب در رابطه با پشتيبانی مردم از ادامه جنگ سخن می گويد

خبرنگار ربوده شده در نوار غزه آزاد شد

افغانستان از پاکستان خواست بستن اردوگاههای افغانی را به تأخير اندازد

در حوادث جداگانه در کشمیر هند ۷ ستيزه گر اسلامی و سه روستائی کشته شدند

ده ستيزه گر مظنون در جريان حمله شبانه در وزيرستان شمالی دستگير شدند

طالبان می گويند در جریان انتخابات به حوزه های رای گيری حمله نخواهند کرد

پيش شرطهای کره جنوبی برای استفاده کره شمالی از انرژی اتمی

آزادی ۱۱ کارگر ربوده شده پاکستانی در عراق


ديدار ۱۰ روزه کمیسرعالی آوارگان و پناهجویان از سودان، چاد و کنیا

  • سکوت اصلاح طلبان، انتقاد اصولگرایان: برنامه دولت احمدی نژاد؛ / برنامه من: آغاز دوباره تمدن ايران اسلامی (مریم کاشانی)
    وزرای پیشنهادی محمود احمدی‌نژاد ، برای اخذ اعتماد به مجلس شورای اسلامی معرفی شدند، در جلسه ای که جناح اقلیت ـ اصلاح طلبان ـ آن را در سکوت کامل، ناظر ماند ، و از ورود زنان عکاس و خبرنگار خارجی، جلوگیری شد.
  • وزارت انطباعات که ارشاد اسلامی شد / از اعتماد السطنه تا صفارهرندی (مسعود بهنود)
    معرفی حسين صفارهرندی، سردار سابق سپاه پاسداران که آخرين سمت وی معاون سردبير روزنامه کيهان بود از سوی رييس جمهور احمدی نژاد برای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، برای دهمين بار يک روزنامه نگار را در راس وزارت خانه ای قرار می دهد که از اولين روزهای تاسيسش، کنترل سيستم اطلاع رسانی را به عنوان مهم ترين وظيفه خود، در دستور داشته است.
  • Kofi Annan’s Letter And Good News About Ganji
  • بدون قضاوت / پايان "اضطرار" براي "جمهوري" (حسين باستاني)
    در پي اشارات قبلي محمود احمدي نژاد به ترکيب "حکومت اسلامي" در تبيين برنامه هاي آتي خود، ديروز هم استفاده از اين واژه به جاي "جمهوري اسلامي" در ميثاق نامه رئيس جمهور با وزراي منتخب، واکنش برخي نمايندگان منتقد وي را در صحن علني مجلس برانگيخت.
  • حسن عباسي در گفت و گو با "روز": / ۹۹ درصد روشنفکران از دولت جديد حمايت نمي کنند (آرش بهمني)
    حسن عباسي، رييس موسسه "دکترينال امنيت بدون مرز" است. موسسه‌اي که همچون رييس خود تا پيش از سخنراني مشهور عباسي در جمع دانشجويان مشهد در حمله شديد به سياست خارجي کشور، ناشناخته مانده بود. آن سخنراني، البته براي سخنران بي‌هزينه نبود و منجر به چند شکايت از وي شد، اما خود وي تاکيد می‌کند که اين پرونده "آخر اين ماه تمام مي‌شود و می‌رود."
  • قوانينی که از زنان قاتل می‌سازند / چرا زن‌ها شوهران خود را می‌کشند (فرناز قاضی زاده)
    همه روزه بسياری از بازپرسان ويژه قتل، کيفرخواست عليه اعضای خانواده ای صادر می‌کنند که روزهايی با هم زندگی کرده‌اند، خنديده‌اند به يکديگر عشق ورزيده‌اند وناگاه...
  • The Front Against the Organized Dogma (Omid Memarian)
  • مرگ بر منافق (ابراهیم نبوی)
    دولت احمدی نژاد دیروز رفت به مجلس تا رای اعتماد بگیرد. الفنون سومین برنامه اش را برای آینده اعلام کرد. برنامه اول: برنامه قبل از انتخابات. برنامه دوم: برنامه قبل از رای اعتماد. برنامه سوم: برنامه در حین رای اعتماد.
  • کيهان هجوم به خاتمی را اغاز کرد / اختلاف بر سر نحوه سرکوب اصلاح طلبان
    به دنبال انتقاد شديد محمد خاتمی از تحجری که دارد در کشور نهادينه می‌شود، در اولين سخنرانی او بعد از پايان رياست جمهوری، در خبرست که گروه‌های فشار برای مقابله با سخنرانی‌های محمدخاتمی برنامه‌ريزی کرده و به دنبال کسب اجازه برای مقابله تند با اصلاح طلبان و به ويژه جبهه مشارکت هستند. اولين گام را روزنامه کيهان با حمله شديد به خاتمی برداشت.
  • Forbidden Names in the Islamic Republic of Iran (Farnaz Ghazizadeh)
  • جمهوري‌اسلامي: طبقه جديد، دوران جديد (مرتضي کاظميان)
    در عرصه سياست ايران، تحولاتي در حال تحقق و وقوع است که ظاهراً انتخابات رياست جمهوري نهم به مثابه نقطه عطفي، موجب عريان شدن هرچه بيشتر آن شده است.
  • خبرهای کوتاه
  • عضو کمیسیون فرهنگی مجلس: / خجالت می کشیم در دنیا سرمان را بلند کنیم
    محمدتقي‌ رهبر، عضو كميسيون‌ فرهنگي‌ مجلس‌، از تصویب طرح ساماندهی لباس و مد خبر داد و در عين حال گفت الان خجالت می کشيم در دنيا سرمان را بلند کنيم.
  • حذف یک میانه‌رو (آرش معتمد)
    با برگزاری مراسم تودیع حسن روحانی، دبیرسابق شورای‌امنیت‌ملی جمهوری اسلامی، یک میانه روی معمم دیگر جای خودرا به یک کلاهی تندرو داد.
  • مقاله واشنگتن پست در مورد اکبر گنجي / گنجي مهمتر از پرونده هسته اي است (رويا حکاکيان)
    بحث در خصوص تلاش ايران برای دستيابی به سلاحهای اتمی باعث انتشار هزاران تيتر خبری شده است، اما هر کسی که اين موضوع را از نزديک دنبال کرده است بايد بداند که: هيچ خبر واقعی در اين خصوص وجود ندارد.
  • + نوشته شده در 84/05/31ساعت 23:2 توسط كێله‌شین |

                                            محسن جوامير

       

        محطات كوردية مع الحزب الإسلامی العراقي

                                           علی هامش الذکريات

     

                                                     محسن جوامير ـ کاتب کوردستاني

     

      کان 1988 عام مأساة أو قل هيروشيما الکورد... وبفعل ضربة حلبجة بالأسلحة الکيمياوية ـ لا أعادها الله حتی علی الأعداء ـ کان ربيعه‌ وصيفه‌ موسمي حصاد رؤوس الکورد وأرواحهم... لقد کان هذا العام عام الرمادة بل أشد وطأة منه بالنسبة لشعب کوردستان... وصاعقة لمن کان يملک أدنی ذرة من الضمير، ناهيکم عن أصحاب الضمائر الحية الذين کانوا قريبين من الکورد أرضا وتأريخا وجغرافية وعقيدة ودينا ورافضين للدکتاتورية حتی النخاع...

     

     واعجب العجب ، ما أن خرج غول بغداد منتصرا في حرب الخليج أو بالأحری أخرج " بضم الألف و سکون الخاء" منها، حتی تحول في الوسط العربي إلی آلهة، وکاد أن يعبد ... وکادت هذه العبودية تطغی علی کل جرائمه التي رافقت الانتصارالمزعوم، والتي تمثلت في تکملة حماقة الأنفالات بحق الكورد، بتدمير ما لم يتم تدميرها  من القری والمدن الکوردستانية وتشريد من لم يتم بعد تشريدهم إلی مناحي شتی لقطع وتفتيت أواصر ومفاصل القرابة، بل حتی صلات الأخوة...!

     

    وکان جل العراقيين في بريطانيا، واغلب الکوردستانيين في إيران وترکيا و بالذات في السويد، أصبحوا بعد فعلة الطاغية يترحمون علی" حکم عثمنلي لا يترک ولا يخلي "..!

     

     الکل ـ خاصة الکورد ـ کانوا يضربون الأخماس بالأسداس، وذلک بفعل الهجرة الجماعية والحالة المأساوية التي کان المهاجرون يعانون منها... والطامة الکبری کانت في العيون البعثية التي إزدادت حدة وشدة وهولا علی من کان ينبس حتی ببنت شفة ضد الطاغية في المهجر... وأذياله من الطلبة أصحاب الزمالات تحولوا إلی جواسيس في مساجد أوروبا وجاسوا خلالها... وکنا نسمع ونشاهد الحرب الکلامية والمشادات بين البعثيين والمعارضين للنظام... ويد النظام طالت إلی درجة وعن طريق سفاراتها ومخابراته، أن قامت بتصفية من شاءت من المعارضين، کما حدث في السويد وباساليب شبيهة بما قامت بها عصابة الشيخ زانا..!

     

     ومن المعارضين العراقيين الذين تعرفت عليهم في بريطانيا ، کان من بينهم الأساتذة الدکتور أحمد الراوي وأياد السامرائی والمرحوم عادل الشويخ(1) وأسامةالتکريتي الذي کان مطلوبا من صدام شخصيا، والمرحوم فاروق  وباسم الأعظمي الذين کانوا علی قناعة من ان عنتر بغداد " يا تاخذ قوتهم يا ناوی علی موتهم"... ومن الکوردستانيين النشطاء لقضيتهم، کان الأساتذة سرنج وسرود وإخوته‌ والمرحوم مؤيد البريفکاني دائما علی الخط في الشأن الکوردستاني.

     

     وکان هؤلاء ومجموعة أخری من المتحمسين علی اتصال، يتشاورون ويتساءلون، وبعضهم کانت دموعهم تنهمروتستبد بهم الحسرة والألم، ويتساءلون علی الدوام: طيب ماذا نعمل للکورد المهاجرين من ديارهم وکيف نسعفهم ونوصل قضيتهم إلی الرأي العام الاسلامي، لتتعری حماقات هذا الطاغية، بالکتابات والمعارض وتشجيع بعض خطباء يوم الجمعة للتصدي للقضية..؟!

     

     حتی أن الأستاذ مصطفی طحان لبناني الأصل والمقيم في الکويت وکان أمينا عاما للإتحاد الإسلامي العالمي للمنظمات الإسلامية وقتئذ، عاتبنا لکوننا لا نستعجل في أمر إيصال صوت کوردستان وحلبجة إلی العرب والمسلمين عن طريق إصدار مجلة أو منشورات.

     

     وفعلا آتت هذه‌ المحاولات أکلها وأفادت في إطلاع قطاعات واسعة من العرب والمسلمين وبالتعاون مع الرابطة الإسلامية الکوردية... وأذکر أن أول مقالة کتبتها مجلة اسلامية عن حلبجة کانت بإسم " الغرباء " وکانت تصدر في لندن، کان أحد محرريها حينئذ الدکتور مصطفی عثمان وزير خارجية السودان الحالی، کان شابا ذکيا، وکان دائما ـ ولفرط ذکاءه ـ جاهزا وحاضرا لکتابة المقالة في أي وقت طلب منه...

     

    وقد نشرت مجلة الغرباء التي کان الأستاذ صلاح أرقدان رئيس تحريرها آنذاک، مقالة مؤثرة في زاوية " رؤية سياسية" تحت عنوان:" مجزرة حلبجة ... عار علی جبين الأمة" تصف وتدين الجاني ، جاء فيها:

    " کان الموت يمر علی أکراد حلبجة ويصعقهم في لحظات خاطفة.. فتراهم صرعی علی الطرقات وخلفيات المنازل وفي غرف النوم.. أدرک الموت بعضهم وهو يحاول الهرب بلا فائدة.. مات بعضهم تحت إطارات السيارات، والبعض علی عتبات الدور.. إمرأة قضت نحبها وهي تسعی لاحتضان طفلها الذی أدرکه الموت بالمثل.. وأب توفی وهو يحمي بذراعيه‌ وجسمه‌ طفله‌ الصغير.. واسرة کاملة تجمعت لتختفي في قبو الدار لتصبح ضحية لغاز الخردل السام الأثقل من الهواء ويتحرک إلی المناطق السفلية بالموت والدمار.. أصبح کل مرمی للبصر في "حلبجة " مليئا بالجثث التي بدأت في التحلل...

     

    وأردفت قائلة: وليحذر المسلمون من الإعتذار عن تغطية هذه‌ الأحداث وإدانتها بحجة أن ضحاياها من " الأکراد "... إنها والله‌ حينئذ ستکون ندامة يوم القيامة... ولا يغرننا ما يطفو حولنا من زبد السياسة في بحور الحياة.. ولا ننسی واجباتنا الدينية " القطعية " حيال الاحداث... احداث تحکمها أم الکتاب وتحکمها السنة الماضية...

     

    وأخيرا ذکرت: ولنتذکر أن جريمة " حلبجة " من وجهة النظر الإسلامية جريمة مرکبة مضاعفة:

    ـ ففي الإسلام جريمة أن يقتل الإنسان البرئ الأعزل...

    ـ وفي الإسلام جريمة أکبر أن يقتل أي کائن حي قتلا قاسيا بشعا: حتی في ذبح الحيوان يحرص الإسلام علی تحديد المدية وإراحة الذبيحة!!

    ـ وفي الاسلام دخلت إمرأة النار في هرة : لا هي أطعمتها ولا ترکتها تأکل من خشاش الأرض.

    وخلص الکاتب القول في النهاية: " ولکأني بمرتکب جريمة حلبجة ومجزرة الإنسان فيها يعرض نفسه‌ لمواجهة مع امور الله القطعية الواضحة، فيأخذه‌ أخذ عزيزمقتدر.. إن الله لقوي عزيز .

    وجل من يمهل ولا يهمل ولا أحد ينازعه في جبروته..! الغرباء 4 \1988 ـ لندن،واعيد نشرها في العدد الأول من مجلة حلبجة.

     

    وعندما تناهی إلخبر إلی اسماع الکاتب المصري الغيور صلاح شادی إنبری ليکتب مقالة " حلبجة.. جريمة حرب " في مجلة " لواء الإسلام " والتي أثارت زوبعة کادت تقصف بالعلاقات المصرية العراقية، بسبب إثارة السفير العراقي البعثی... جاء في المقالة:

    "مأساة جديدة من مآسي الحرب العراقية الإيرانية المستعرة. أکثر من أربعة آلاف من سکان مدينة حلبجة الکوردية العراقية وبعض المناطق المحيطة بها لقوا مصرعهم بعد أن ألقت الطائرات العراقية الغازات السامة علی المدينة..

    أسوأ حرب کيماوية منذ الحرب العالمية الأولی. آثار إستخدام غازات الخردل والسيانيد وغاز الأعصاب.. حتی من کتب له الحياة سيظل يعاني من أثر الغازات لسنوات طويلة. لواء الأسلام 17/4/1988

     

    هذا وقد کتب الشاعر السوداني الدکتور مصطفی أبو أحمد قصيدة طويلة في شهر مايو نفس العام لرثاء حلبجة، وقد نشرت في العدد الأول من مجلة حلبجة الصادرة حينئذ في السويد، وأکتفي بثلاثة أبيات منها:

    ياويحهم

     

    ياويح من قذفوا حلبجة بالسمـــــــوم         ياويحهم   ياويحهم 

    ياويح من زادوا جراحاتي دمـــــــــــــــــــــوم                 "            "        
    يا بلدة بالليل تذکر ربها وغدا تصـــــــــــــــوم                 "            "    

    قد کنت فيضا للمعارف، أنت بحر للعــــــــــلوم                 "            " 

    يارب أهلک آل عفلق أصلهم نار السمــــــوم                "            "

    قد ساد حکم الغاب في وطني،توطنت الهمــوم                "            "

     

     

    نعم،  وفي صيف1988 أعلمني بعض الأصدقاء بأن مؤتمرا سوف يعقد في بلد ما، يجمع بعض المهتمين بالقضية الکوردية من کورد وعرب عراقيين، وسيکون حضور الکورد من ممثلين من الأقاليم الکوردستانية الأربعة، لدراسة الوضع الکوردي الراهن... وفعلا سافرت وشارکت کصحفي، وکان مدار البحث هو القضية الکوردية وفق التصور الإسلامي ودام يومين... وکان عدد المشترکين حوالي عشرين من الکتاب والباحثين والمفکرين، والسياسة جمعت الکل... من الأساتذة العراقيين والعرب الذين أذکرهم أياد السامرائی " الأمين العام المساعد للحزب الإسلامي العراقي الحالي "، اسامة التکريتي، صباح الأعظمي، علي بابان، نعمان السامرائي و المرحوم عادل الشويخ... ومن الجانب الکوردستاني الأساتذة ، صلاح الدين محمد بهاءالدين "  أمين عام الإتحاد الإسلامي الکوردستاني الحالي" ، الدکتور علي القرداغي، عمر عبدالعزيز، حسن شميراني،علي أحمد، ناصر سبحاني، برايم مردوخي والحاج شوان.. وأعتذر لعدم ذکرأسماء بقية الأفاضل، لأن الذاکرة لا تسعفني.

     

    کانت الجلسات حافلة بالمناقشات الساخنة، شملت جميع أوجه‌ القضية من الوجهة التأريخية والجغرافية والسياسية والثقافية والإنسانية، وکذلک شملت الوضع المزري للکورد المهاجرين من جنوب کوردستان بفعل جرائم النظام.

     

    فيما يخص الوضع السياسي والأطروحات بصدد تقديم الحلول اللازمة للقضية الکوردية، بحثت الدولة والحکم الذاتي والفيدرالية والکونفيدرالية والولاية، والعلاقات بين العرب والکورد خاصة، وکلها کانت تبحث وتمحص علی ضوء القواعد الشرعية والفقهية لتأصيلها وتوثيقها... وکانت الولاية لصلتها بالتاريخ الإسلامي، هي الجرعة التي کان الإتفاق عليها منصبا...

     

     والطريف أن الإجتماع کان في مکان، الکورد فيه ممنوع لغة وثقافة ووجودا وسياسة... وقد إتفقنا في حالة کشف أمرنا، أن نقول اننا نقيم المولد النبوي الشريف بمناسبة زواج أحد الأصدقاء..! هذا واتفقنا أن يکون لنا لقاء آخرلاحقا في مکان ما، وقد تم فعلا ولم أتمکن من الحضور شخصيا... ولکن أعتقد أن هذا المؤتمر الذي حضرته‌ في العام1988 کان أول وأوسع لقاء وتفاهم عراقي وکوردستاني إسلامي بعد إلحاق کوردستان بالعراق... ومازالت تلکم البحوث والتوصيات باقية لحد اليوم...

     

     يبدو أن الموقف السياسي الإسلامي الحالي لجماعة الحزب الإسلامي اليوم المتمثل في شخصية الأستاذ أياد السامرائي الذي أعرفه‌ شخصيا وأراه‌ من علی شاشات التلفزة يصرح، کان صاحب موقف ثابت وايجابي تجاه القضية الکوردية ، ينبع من نفس المواقف السابقة... وکذلک منسجم  مع مقررات وتوصيات البيان الختامي عن المؤتمر الإسلامي الأول ( علنا ) عن " القضية الکوردية من رؤية إسلامية " الذي إنعقد بين 19-20/1/1990 بمدينة کولن بألمانيا الغربية الذي قام علی جهود مجموعة من الباحثين المسلمين الکورد وعلی رأسهم الدکتور علي القرداغي الذي لعب دورا رئيسيا، ودعيت إليه‌ نخبة من العلماء والدعاة والمفکرين والسياسيين من مختلف الإتجاهات ومنهم شخصيات من الحزب الإسلامي العراقي، حتی أن الأستاذ الراحل إبراهيم أحمد الذي کان من ضمن الحاضرين أثنی علی موقف المؤتمرين ومقررات المؤتمرالتي تلخصت في:

     

    ـ إعتراف الإسلام بحق کل شعب في التعبير بلغته‌ في کل المجالات، باعتبار أن اللغة آية من آيات الله‌ تعالی.

    ـ التطبيقات العملية للإسلام کانت قائمة مند الصدر الأول للخلافة علی الولايات التي کانت تتمتع بسلطات واسعة وإن کانت مرتبطة بدار الخلافة. وإن لکل واحدة منها ميزانية تکمل منها حاجياتها ثم يرسل ما تحتاج إليه‌ دار الخلافة إليها

    ـ إن الشعب الکوردي مسلم بنسبة قد تصل إلی99%، وهذه‌ الأرضية المشترکة تساعد علی توحيد الأکراد علی أرض کوردستان، والتأليف بين قلوبهم ليصبحوا مع بقية الشعوب الإسلامية الأخری أمة واحدة متماسکة.(العدد 5 من مجلة حلبجة1990)

     

    في اللقاء الثاني للرابطة الاسلامية الکوردية للدول الأسکندنافية بين 25 ـ 26/نيسان 1992 وتحت شعار " کوردستان واصالتها الاسلامية " الذي عقد في السويد وحضره‌ أعضاء من الحزب الإسلامي العراقي ، خرج اللقاء ببعض المقررات والتوصيات ، منها فيما يخص القضية الکوردية:

    ـ تستنکر الرابطة وبشدة کل الأعمال الإجرامية التي  تطبق بحق الشعب الکوردي في أجزاء کثيرة من کوردستان وخاصة کوردستان ترکيا والعراق، وترفض کل أنواع التذويب والقهر القومي. وکل المحاولات الرامية إلی إبادته‌ والقضاء عليه‌.

    ـ تری الرابطة أن حل القضية الکوردية لا يمکن أن يتم إلا من خلال نظام الولايات الإسلامية التابعة لدولة الخلافة الشاملة، وأن هذا هو الذي يضمن حق کل شعب علی حدی من دون أن يکون ذلک علی حساب الآخرين، وهو يعمل علی إعادة اللحمة بين جسد الأمة الإسلامية التي مزقت أوصالها إتفاقية سايکس ـ بيکو.

    وفي حال تعذر قيام دولة الخلافة الإسلامية، وقيام کيان کوردي مستقل في الوقت الحاضر، تری الرابطة إمکانية الحل المرحلي بإقامة إتحاد فيدرالي أو کونفيدرالی بين مناطق کوردستان وبين الأنظمة القائمة والحاکمة لها.(العدد7 من مجلة حلبجة1992).

     

    کلمة أخيرة :

     

    ما کان بودي أن أنشر هذه‌ الباقة الصغيرة  جدا من الذکريات الصحفية التي تشکل مساهمة الحزب الإسلامي العراقي بعض زهورها وألوانها التي تبدو وکأنها في هذه‌ اللحظات التأريخية الحساسة والعصيبة التي يمر بها شعب العراق وکوردستان، مازالت علی  بهاءها برغم التأثيرات التي اسمع أنه‌ واقع تحته‌، مجاراة ليس إلا... وذلک  بسبب الملابسات الحاصلة في المواقف وفق المصالح وعلی حساب المبادئ، وکما ألمسها من بعض الأطراف الأخری التي کانت إلی الأمس تعد الکورد بأنواع الوعود البراقة، وکانت مستعدة لتنقش وتحفر إمضاءه حتی علی الحجر، ولکن يبدو أن هذا الموقف المرحلي( باستثناء موقف الحزب الشيوعي العراقي الثابت تجاه‌ الحق الکوردي أيضا وموقف الأستاذ عدنان الباچچي ) لم يکن إلا من أجل أن يفسح لها الکورد منفذا لعلها تستطيع أن تتنفس الصعداء من خلاله...  وما أن بلغت رشدها واستوت علی سوقها، حتی قلبت للکورد ظهر المجن واصبحت وکأنها لم تعرفه‌ ولم تعقد معه حلفا، ناهيکم عن إلقاء التهم ومحاولة نسج الأباطيل ضده‌...

     

     ولکن الذي دفعني أن أمر علی عجل علی بعض الأطلال الصحفية التي لن تبرح الذاکرة ما بقي لي من نفس في الصدر، هو  شهادة  الأستاذ الملا بختيار ( علی شاشة کوردسات ) والأستاذ فؤاد حسين ( علی شاشة كوردستان تيوي ) وعلی رؤوس الأشهاد والمشاهدين لموقف الحزب الإسلامي العراقي الثابت ـ مقارنة بالأطياف الأخری ـ والمؤکد( بکسر الکاف ) علی الحق الکوردي، والمختلف عن الأطراف التي غيرها التهافت علی متاع وسقط الدنيا ولو علی حساب وعودها ودينها ومبادئها...

     

     ولعل دور الدکتور محسن عبدالحميد في مجلس الحکم وبشهادة الزعماء الکورد، تجاه‌ القضية الکوردية، يقوي ما ذهبنا إليه، أو قل هو حلقة من الحلقات التي تميزت بالثبات لحد الآن... ولعله من الممتع للقارئ الکريم أن أذکر أن محسن عبدالحميد  أول إسلامي کرکوکي ضمن رسالته‌ الموجهة إلی مجلة (المسلمون) التي کانت تصدر في سويسرا، إسم کوردستان، باعتباره‌ من شبابها ومن أحفاد صلاح الدين الأيوبي، وکان ‌‌هذا في الستينيات.

     

    لا أدري کيف تسير الأمور ولا کيف تتغير المواقف والإلتفاتات، ولا أريد أن أستبق الأحداث اوأتنبأ أو أحکم... ولکن لابد أن يقال للمنصف إذا أنصف: أنصفت !... وأن يقال لإبن اليوم : وا أسفاه‌ لقد تغيرت يا رجل وما کان ينبغي هذا!

     

    " وألو إستقاموا علی الطريقة لأسقيناهم ماء غدقا" صدق الله‌ العظيم

    ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

     

    1ـ الأستاذ عادل الشويخ، من الأساتذة العلماء، کان استاذا في الفيزياء وکان بحرا من العلوم، وافاه‌ الأجل إثر حادثة سيارة في کوردستان، وقد ذکر الإخوة الذين کانوا معه أثناء الحادثة، أنه  ـ وقبل لحظات من إنتقال روحه‌ الطاهرة إلی الباري تعالی ـ أخرج من جيبه مبلغ 100 دولار قائلا : هذه‌ أمانة سلموها للعائلة الفلانية في السليمانية... ويذکر أن زوجته‌ الفاضلة، عندما کانت قادمة من الإمارات بعد أيام من وفاة زوجها الفاضل، لنقل جثمانه‌، أطلعوها علی الشريط الذي إحتوی علی مراسيم توديعه‌  ودفنه‌ وبکل تکريم من قبل أحبائه‌ في السليمانية، تراجعت عن قرارها وقالت : فليکن زوجي هدية لکوردستان..!

     

    ملاحظة! أعتذر عن أي هفوة أو خطأ وقعت فيه‌ بخصوص معلومة أو إسم ما، وأکون شاکرا لکل تصحيح.

     

     

    17 –08 - 2005

     mohsinjwamir@hotmail.com

     

     

     

     

     

     

    + نوشته شده در 84/05/30ساعت 11:8 توسط كێله‌شین |

    • دبير کل سازمان ملل خواستار آزادی گنجی شد

      کوفی عنان از دولت ايران خواسته است اکبر گنجی، روزنامه نگار زندانی ايرانی را فورا آزاد کند. خانواده آقای گنجی، که در بخش مراقبت های ويژه بيمارستانی در تهران بستری است، بيش از دو هفته است از او بی خبرند.

    • تجمع در لندن برای آزادی بازداشت شدگان کرد در ايران

      دهها تن از کردهای مقيم لندن در مقابل اقامتگاه و محل کار نخست وزير بريتانيا گردآمدند تا از او بخواهند برای آزادسازی افرادی که در جريان نا آرامی اخير مناطق کردنشين ايران بازداشت شده اند به حکومت ايران فشار بياورد.

    • شکوه ايران باستان در يک نمايشگاه بزرگ

      بريتيش ميوزيوم در لندن در تدارک نمايشگاه بزرگی است به عنوان: امپراتوری فراموش شده: ايران باستان. در نمايشگاه گوشه های ارزنده ای از ميراث ايران باستان به نمايش گذاشته می شود.

    • اکبر گنجی؛ هفتادمين روز اعتصاب غذا در 'قرنطينه خبری'

      اکبر گنجی، سرشناس ترين زندانی سياسی ايران، در حالی هفتادمين روز اعتصاب غذای خود را پشت سر گذاشت که بنابر گزارش های منتشره از پانزده روز پيش تاکنون در بخش مراقبت های ويژه بيمارستان ميلاد بستری شده و ظرف اين مدت، امکان ملاقات با خانواده خود را نيز نداشته است.

    • نگاهی به کتاب 'گذار به دموکراسی'

      "نوسان ساختار قدرت سياسی در رژيم فعلی ايران به گونه‌ای است که می‌توان از امتناع ساختاری گذار به دموکراسی در آن سخن گفت." اين نتيجه‌ای است که حسين بشيريه در پايان يکی از فصل‌های کتاب "گذار به دموکراسی" می‌گيرد. کتاب "گذار به دموکراسی" مجموعه‌ای است از چند مقاله که به کوشش حسن بشيريه منتشر شده است.

    • بورس تهران به کابينه اقتصادی رای عدم اعتماد داد

      بورس اوراق بهادار تهران معاملات هفته گذشته خود را با سقوط ۶۷۱ واحدی شاخص کل به پايان برد تا سهامداران بازار سرمايه ايران رای عدم اعتماد خود را به وزراء پيشنهادی آقای احمدی نژاد نشان داده باشند.

    • وعده های بلند و بالای کابينه اقتصادی احمدی نژاد

      اکثر وزرای پيشنهادی برای کابينه اقتصادی محمود احمدی نژاد اطمينان دارند هفته ديگر کار خود را آغاز خواهند کرد. آنها شروع به ارايه برنامه های خود کرده اند، اما وعده هایشان چندان واقع بينانه نيست.

    • ايران برخورد با قاچاقچيان کالا و ارز را تشديد می کند

      با تصويب مجلس، نگهداری کالاهای خارجی که از مبادی غيرمجاز وارد شده باشند، قاچاق محسوب می شود. ناظران می گویند اهميت این مصوبه به اين است که مجلس ايران تحت سلطه راستگرايانی است که متهم به دخالت در قاچاق شده اند.

    • خروج از نوار غزه در ايران بازتاب چندانی نداشت

      روزنامه ها و رسانه های اينترنتی ايران از طيف های مختلف واکنش های متفاوتی به اين خبر نشان داده اند اما به طور کلی اين حادثه مهم در شماری از رسانه های ايران بازتاب چندانی نداشته است چنانکه تنها معدودی از روزنامه ها به انعکاس آن به عنوان خبر اول خود پرداخته اند.

    • کابينه احمدی نژاد؛ دولتی با چهره های ناآشنا

      روز يکشنبه وقتی فهرست اسامی وزيران پيشنهادی محمود احمدی نژاد شمشين رييس جمهور اسلامی ايران در مجلس قرائت شد، روزنامه نگاران و خبرگزاری های داخلی و خارجی به دنبال يافتن زندگی نامه و پيشينه وزيران احتمالی تلاش ها کردند که در بيش تر موارد بدون اثر ماند و حتی يافتن نام کوچک بعضی وزيران ممکن نشد.

    • سرنوشت اقتصاد ايران در دستان کابينه گمنامان

      محمود احمدی نژاد کابينه خود را در حالی به مجلس معرفی کرده که ترکيب تيم اقتصادی دولت جديد که مشی خود را عدالت گستری خوانده، کامل نيست. اکثر چهره های اقتصادی تيم وی گمنام هستند و فقط دو نفر تجربه وزارت دارند.

    • مرتضوی: سلطانی متهم به جاسوسی و گنجی بازيگر است

      سعيد مرتضوی دادستان تهران می گويد عبدالفتاح سلطانی، وکيل مدافع ناراضيان سياسی و شماری از متهمان جاسوسی اتمی در جمهوری اسلامی، خود متهم به جاسوسی است و اکبر گنجی تظاهر به اعتصاب غذا می کند.

    • شمار قربانيان وبا در ايران به هشت نفر رسيد

      بنابر تازه ترين آمارهای اعلام شده در مورد شيوع بيماری وبا در ايران، تعداد مبتلايان به اين بيماری به 695 نفر رسيده است که افزايش قابل توجهی نسبت به روزهای گذشته نشان می دهد.

    • کيومرث پوراحمد: فعلا فقط منتظريم و نگران

      پوراحمد: متاسفانه به علت تمرکزم بر فعاليتهای صنفی و اجرايی فرصت فيلمسازی را عملا در سالهای ابتدايی دولت آقای خاتمی که زمان خوبی برای فيلمسازی بود از دست دادم و فقط يک فيلم، (شب يلدا) در آن مدت ساختم.

    • 'ماشين نوشته ها': زبان مخفی رانندگان

      کمتر کسی را پيدا می کنيم که در جاده های ايران سفر کرده باشد و بگويد که هرگز خودرويی را منقش به بيتی شعر يا عبارتی (معمولا به لحاظ ادبی بی مايه و گاه زيرکانه) نديده است.

    • شمار مبتلايان به وبا در ايران به 200 نفر رسيد

      طی دو روز گذشته موارد ابتلا به وبا در شهرهای مختلف با رسيدن به ۲۰۰ مورد، به دو برابر افزايش يافته و به گفته همين وزات بهداشت تاکنون سه نفر نيز جان خود را در اثر اين بيماری از دست داده‌اند.

    • افزايش قربانيان سيل در گلستان

      تازه ترين آمار کشته شدگان سيل در استان گلستان در شمال ايران 43 نفر اعلام شده که اجساد ‪ ۲۸‬نفرشان کشف و دفن شده و جستجو برای يافتن ‪ پانزده‬قربانی ديگر ادامه دارد.

    • تا چه حد از ابتلا به وبا نگران هستيد؟

      خبر مشاهده مواردی از ابتلا به بيماری وبا در برخی شهرهای ايران، که مصادف شده با گرمای شديد شهرهايی مانند تهران، بر نگرانی شهروندان در مورد آلودگی آب شرب و مواد غذايی مانند سبزيجات افزوده است. حدود نيم قرن از مشاهده اولين موارد وبا در ايران می گذرد اما تحولات منطقه ای (که معمولا با جنگ و مهاجرت همراه بوده) باعث شده است ترس از بيماری های قابل انتقال بيش از گذشته در سطح جامعه مطرح باشد. دکتر ايرج خسرونيا به سوالات شما درباره بيماری وبا و راه های مقابله با آن پاسخ داده است ...

    • 'شصت و يک درصد' افغانها از ايران بازگشته اند

      دولت ايران می گويد که تاکنون شصت و يک درصد از پناهجويان افغان مقيم اين کشور، به کشورشان بازگشته اند. همچنين قرار است مهاجرين افغانی از حاشيه شهرهای بزرگ، به جاهای ديگری منتقل شوند.

    • اولين نيروگاه خصوصی ايران به بهره برداری رسيد

      اولين نيروگاه خصوصی ايران با سرمايه گذاری ۳۶۰ ميليون يورويی يک شرکت ايرانی و يک شرکت آلمانی وارد شبکه برق شده است. رشد مصرف و کمبود منابع مالی، دولت را به جذب سرمايه های خصوصی ترغيب کرده است.

    • مجلس و بخش خصوصی، وزارت ارتباطات را متهم کردند

      نمايندگان ۲۰۰ شرکت ايرانی ارايه خدمات تلفن اينترنتی در اعتراض به آيين نامه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در مقابل مجلس تحصن کرده اند. مجلس نيز این وزارتخانه را به تخلف در یک مناقصه متهم کرده است.

    • ' قطعنامه شورای حکام آرامشی شکننده به بورس می بخشد '

      در حالی که سير نزولی شاخصهای بورس تهران طی هفته گذشته قدری ملايم تر شد، افت ۲۱ درصدی ارزش معاملات بازار سرمايه و کاهش ده درصدی شمار خريداران سهام نشان داد که همزمان با پيچيده تر شدن سرنوشت پرونده فعاليتهای هسته ای ايران در مجامع بين المللی، بر عمق رکود بورس تهران در جريان داد وستدهای هفته پيش افزوده شده است.

    + نوشته شده در 84/05/29ساعت 12:2 توسط كێله‌شین |

    دةنطي نوختة وارياسيؤني فؤرِمي "هيض"

     

    رةهبةر مةحموودزادة

     

     

    1ـ "ئيمكانييةت"(contingency) زاراوةيةكة كة لة ثةيظي تيؤريكي ميخاييل باختين، تيؤريسييةني بةناوبانطي رووس دا قسةي لة سةر كراوة. ئةم زاراوةية لة باري ضةمكييةوة لة بةرامبةر ضةمكي ثيَويستيي يان وجووب(necessity) رادةوةستآ. هةموو ئةو زاراوانة، لة بنةرِةت دا لة طوتاري فةلسةفي و لة ثانتاي هةستي ناسي دا باسيان لة سةر كراوة و زياتر لةوةي جةوهةريَكي رةخنةييان هةبآ، خاوةني خةسلَةتي فةلسةفين. وجووب، تايبةتمةنديي وجووديي ئةو بوونةوةرةية كة نابآ نةبآ.كةسيَك كة باسي وجووب دةكا خةريكة لة ناو دةزطايةكي فةلسةفي دا بير دةكاتةوة كة طريمانةي بووني ئةو بوونةوةرة، وةكوو(axiom) يان ئةسلَي مةوزووعيَك لةم دةزطا فةلسةفيية دا ضاوي ليَ دةكرآ. واتة ئةسلَيَك كة ئةطةر وةلابندرآ طريمانةكاني تر لة ناو ئةم دةزطاية فيكريية دا يةك لةدواي يةك بةلادا ديَن و سةرةنطرآ دةبن و بةريان بة هيض ثالَطةيةكي فةلسةفييةوة ناميَنآ. بةلآم ئيمكانييةت خةسلَةتي وجووديي ئةو مومكينانةية كة دةكرآ ببن و دةكرآ نةشبن. يان ئةطةر بة فؤرِم و قةوارةيةكي تايبةتةوة هةن، دةكرا بة شيَوة و قةلآفةتيَكي جياواز لةمةش بوونيان بواية. بةلآم باختين ئةم باسة ئؤنتؤلؤذيكة راثيَض دةكا بؤ مةيداني رةخنة و تيؤري ئةدةب. ئةو باسي ئيمكانييةتي وجووديي ناكا بةلَكوو باسي ئيمكانييةتي زمانيي دةكا. ئةطةرضي بة طواسترانةوةي ئةم باسة لة فازي هةستي ناسييةوة بؤ فازي زمان ناسي، لةوانةية زؤريَك لة طرآ كويَرةكاني ئةم بابةتة هاسانتر بكريَنةوة بةلآم ديسان هةر زاراوةي "ئيمكانييةتي زمانيي" وةكوو ثةيظيَكي رةق و تةق دةميَنيَتةوة كة ثيَويستي بة روون كردنةوة و شيكارييةكي زياتر هةية. ديارة باختينيش هةر لة بةر هةست كردن بة دةرهةست بووني ئةم ضةمكةية كة لة طةلأ ضةمكيَكي تر بة ناوي شويَن ـ كات(chronotope) ليَكيان دةبةستيَتةوة و شرؤظة كردني ضةمكي يةكةم حةوالَة دةكا بؤ شيكاريي ضةمكي دووهةم. زمان لة ناو ئيمكانة بآئةذمارةكان دا ضؤن ئيمكانيَكي تايبةت هةلَدةبذيَرآ؟ هةر بةم شيَوةية كة طيَرِانةوة لة ناو ثيَوةنديية بآئةذمارةكاني نيَوان شويَن و كات دا، يةكيَك لة "شويَن ـ كات"ةكان وةكوو ثيَوةندييةكي طونجاو هةلَدةبذيَرآ.

         بةر لةوةي بطةينة بابةتي تةوةرةيي ئةم وتارة كة روانينيَكي تيؤريك لة نؤظيَليَتي "دةنطي نوختة"ي سةيد قادر هيدايةتي ية(1)، با هةر لةم ثيَشةكيية دا  ئةو خالَة وةبير خويَنةر بيَنينةوة كة زاراوةي "شويَن ـ كات" ئةطةر ضي تايبةت بة طوتاري باختينة، بةلآم ئةو ضةمكةي ئةم زاراوةية لة خؤي دةطرآ، ضةمكيَكي ئاشنا لة ناو بةشيَكي زؤر طرينط لة سوننةتي فةلسةفةي رؤذئاوا دا واتة ئةو بةشةية كة بة فةلسةفةي هيَطيَلي ناسراوة. هيَطيَل مرؤظـ بة بوونةوةريَكي ميَذوويي و بةستراوة بة كات و شويَن و عادةت و سوننةتةكاني كؤمةلَطاكةي دةزانآ. ئةو بة ئاشكرا نكؤلَي لة سروشتي نا ـ ميَذويي و ثيَش ـ ميَذوويي مرؤظـ دةكا‍‍‍‍. ديارة ئةو بؤضوونةي هيَطيَليش دذكراوةيةك بوو لة بةرامبةر بؤضووني كانت كة دةيطوت سروشتي مرؤظـ، واتة ئةو سروشتةي لة غيابي "خودا" و "ئايين" دةبوو ببآ بة بنةماي ئةخلاقيَكي بةشةري سةرانسةريي، بةدوور لة شويَن وةرطرتن لة كات و شويَن و ميَذوو و سوننةتةكاني كؤمةلَطا، خاوةني سروشتيَكي، نا ـ ميَذوويي و ثيَش ـ ميَذوويية. ئيَستا ئةوة باختينة كة ديَت و بة ئيلهام وةرطرتن لة سوننةتي بيري هيَطيَلي، باسي شويَن ـ كات، هةلَبةت نةك لة ثانتاي ميَذوو و كؤمةلَطا دا بةلَكوو لة بةستيَني طيَرِانةوة و ئةدةبي داستانيي دا دةكا.

     

    2ـ "دةنطي نوختة" وةكوو زنجيرةيةكي طيَرِانةوة، ضةندين ئالَقةي طيَرِانةوةي لةخؤ طرتووة، كة هةر ئالَقةيةش بة وردةئالَقةي ريوايةتي تر ثيَك هاتووة. ئالَقةي يةكةم بريتي ية لة طيَرِانةوةي بةسةرهاتي(بةسةرهاتي؟) ماسيطريَك و ماسيطريَكي ديكة و ماسيطريَكي ديكةي ديكة. بةر لةم هيَلَة ريوايةتيش، ستارتي طيَرِانةوة بة باسي دوطمةيةكي طران بايي ليَدةدرآ كة دواتر دةزانين وةكوو جطي طورط بةخت هيَنةرة. ئالَقةي دووهةم باسي ضؤنيةتي وةجوولَة خستني ئةو مامة ثيرة بةسام و شكؤية لة لايةن نووسةرةوةية كة قةرارة لة كاتي خليسكيَن دا دوطمةكةي لة طيرفاني بةربيَتةوة. ئالَقةي سيَهةم لة باسي باثيرةطةورةي جانةوة دةست ثيَدةكا كة بة ودمي ئةو دوطمةيةوة لة ضؤلةكة كوذيَكي بآدةسةلآتةوة دةبآ بة ئةنطيَوةيةكي بةنيَوبانط و دواي ئةو، كورِةكةي كة هةر بةو ودمةوة كةس لة شةرِة شيَعر دا، دةسكي لة دوو ناكا و ديسان كورِي ئةو كة لة قولَكةيةكي ئةفسانةيي نةجاتي دةبآ. ضوارةمين ئالَقة لة جانةوة دةست ثآدةكا كة "خؤي ثآ جاني بني جانة" و هةموو جارآ كؤت و شالَوارة سثييةكةي دةكاتةبةر و بة كوتني ورتةيةك لة لايةن ئةوةوة يةكيَك لةو حةوت برا و خوشكةي (س) بة لاداديَن.

         ثرسيار ئةوةية كة ض زةروورةت و ثيَويستييةك لةم هيَلَة ريوايةتيية دا بؤ نموونة باسي ماسيطري يةكةم لة باسي حةوتةمين براي (س)، دةبةستيَتةوة؟ ض ثيَوستييةك، ثيرةميَرديَكي بةسام و شكؤ و خاوةن ريَز و حورمةت لة طةلأ كضة شازادةيةك لة ناو طيَرِانةوة دا، كؤ دةكاتةوة كة كةسايةتي تر دةبآ بةند بكريَن و ضيرِؤك بخويَننةوة و دواتر ئةو ضيرِؤكة بؤ ئةو كضة شازادةية بطيَرِنةوة هةتا ئةطةر شازادة خانم داستانةكةي بةدلأ بوو، فةرماني ئازاد بووني ئةو بةنديية دةربكات؟ لة راستي دا بؤ ولآم دانةوةي ئةو ثرسيارة دةبآ بلَيَين هيض ثيَويستي و حةتمييةتيَك ئةو هيَلآنة ثيَكةوة كؤ ناكاتةوة. ئةوةي ئةم ئالَقة ريوايةتييانة ليَك دةبةستيَتةوة، ئيمكانييةتيَكي زماني يان بلَيَين ئيمكانييةتيَكي ريوايةتي لة ناو ئيمكانييةتة بآ ئةذمارةكاني ديكة داية. واتة وةك ضؤن لةم طيَرِانةوةية دا، ماسيطريَك و ماسيطريَكي ديكة و ماسيطريَكي ديكةي ديكة، وةكوو ضةند رةطةزيَكي دةورطيَرِ لةناو دةق دا ئامادةن، هةر بةم شيَوةيةش دةكرا بؤ طيَرِانةوةيةك كة لة باسي "دوطمةيةكي ثيرؤز"ةوة دةست ثآدةكا ئيمكانييةتيَكي ديكة يان ئيمكانييةتيَكي ديكةي ديكة يان بة ميليؤنان ئيمكانييةتي تر، دةستةمؤ كرابان. هةروةك ضؤن دةكرا بؤ قسة كردن و رةخنة نووسين لة سةر دةنطي نوختةش، جطة لةم ئاراستةيةي لة دوو تويَي ئةم وتارة دا ثةيرِةوي ليَ كراوة يان جطة لة دةست ثيَكردني رةخنة بة باسي ئيمكانييةتي زمانيي و ريوايةتيي، ئاراستةيةكي ديكة و شيَوة خويَندنةوةيةكي ديكة لة ناو ئةو شيَوة خويَندنةوانةي لة ئةذماردن نايةن، هةلَبذيَردرابا.

     

    3ـ زاراوةي ئيمكانييةتي زماني لة طوتاري باختين دا، هةنديَك زاراوةي هاوضةشني تريشي لة ناو طوتاري زمانناسانةي نوام ضامسكي لة لايةك و طوتاري رؤمانناسانةي ميلان كوندرا لة لايةكي ترةوة بؤ دةدؤزريَتةوة.

         ريَزماني بزؤكانة ـ بطؤرِانة(زايشي ـ طشتاري)، ئةم تيؤريية زمانييةية كة ريَسا طشتييةكاني ضؤنيةتي بةكار هيَناني زمان و ضؤنيةتي بةرهةم هيَناني رستة و ثةيظي تازة لة ناو ضوارضيَوةيةكي زمانيي و بة هؤي هةنديَك ريَساي دياريكراوةوة شي دةكاتةوة. بةشيَك لةم تيؤريية باسي ئةم بابةتة دةكا كة ضؤن رستةيةك لة سةرةتاوة هةتا كؤتايي بة شيَوةيةكي بزوَك لة ناو بآئةذمار كةيس و ئيمكانييةتي شياوي هةلَبذاردن دا يةكيَك لةو كةيس و ئيمكانييةتانة هةلَدةبذيَرآ و بةم شيَوةية دةبآ بة رستةيةكي تةواو. خالَي شياوي سةرنج ئةوةية كة ئاخيَوةريَكي تايبةت بؤ هةلَبذاردني يةكةمين وشةي رستةكةي بآئةذمار ئيمكانييةتي لةبةر دةست داية، بةلآم هةتا لة رةوتي هةلَبذاردني وشةكان دا زؤرتر دةضيَتة ثيَش، بؤ هةلَبذاردني وشةكاني دواتر كةمتر دةستي ئاوةلآ دةبآ. بة واتايةكي تر هةر وشةيةك سنووريَك بؤ ئةو كؤمةلَة وشانة كة دواي خؤي دةكرآ هةلَبذيَردريَن دياري دةكا.

         بةلآم راست دواي دروست بووني رستةيةك، ئةم رستةية دةبيَتة ثيَشانطةيةكي نةطؤرِ بؤ ضةندةها تةركيبي زمانيي بطؤرِي تر  كة جياوازييان لة طةلأ ئةم رستة سةرةتايية هةر لة روالَةت داية. ئةطةر واي دابنيَين لة رستةيةك دا، سآ شويَني ريَزماني بؤ "بكةر" و "بةركار" و "كار" هةبآ، ئةم سآ شويَنانة دةتوانن ببن بة سآ خانةي نةطؤرِ بؤ ضةندةها وشةي جؤراوجؤر كة هةر دةستةيةكي تايبةتي لةم وشة جؤراوجؤرانة، رستةيةكي جياواز ثيَك ديَنن. ئةم رستانة ئةطةر ضي لةباري ماناييةوة جياوازييان ثيَكةوة دةبآ، بةلآم هةموويان لة ناو فؤرمةتي(بكةر+بةركار+كار) دا هاونشيني يةك دةبن. كةواتة دةلَيَين هةموو ئةم رستانة، شيَوةيةكن لة شيَوة طونجاوةكاني ئةم تةركيبة تايبةتة.

         لة وانةية ئةطةر ميلان كؤندرا ويستباي باسي ئةم تيؤريية ريَزمانيية بكا، طوتباي: هةموو ئةم رستانة وارياسيؤنيَكن لة كؤي وارياسيؤنة طونجاوةكاني ئةم تةركيبة. قسة كردن لة وارياسيؤن لة لاي كؤندرا، وةكوو قسة كردن لة ئيمكانييةت لة لاي باختين و وةكوو دووان لةسةر ريَسايةكي بزوَكي ريَزماني لة لاي ضامسكي ية. زاراوةي "وارياسيؤن" لة بنةرِةت دا لة ثانتاي زاراوةناسي مؤسيقا دا قسةي لة سةر كراوة و بة ماناي شكلَيَكي تايبةت لة ئاوازيَكي دياريكراو، لة ناو ضةندين شكلَي جياوازي تر داية كة هةموويان، تيَمي ئةم ئاوازة دووبارة دةكةنةوة. بة واتايةكي ديكة وارياسيؤن بريتي ية لة ئيمكانييةتيَكي مؤسيقايي لة ناو ئةو ئيمكانيييةتة جؤراوجؤرانة كة هةموويان سةرةرِاي جياوازييةكانيان، يةك ئاوازي تايبةت بةرهةم ديَنن.

         كؤندرا، ئةم زاراوةية وةردةطيَرِيَتة سةر طوتاريَكي رؤمانناسانة. وارياسيؤني داستانيي، ئيمكانييةتيَكي ثيَكهاتةيي لة ناو ضةندين ئيمكانييةتي تر داية كة دةتوانآ لة سةر بناغةي تيَميَكي دياريكراوةوة شةقلأ ببستآ. دةكرآ ئةم باسة بة هؤي نموونةيةكةوة، شي بكةينةوة.

        لة سةرةتا دا طريمانةي دؤخيَكي طشتي دةكةين "شؤخييةكي ساكار كةسيَك يان كةسانيَك تووشي بارودؤخيَكي ئالَؤز و نةخوازراو دةكا" خودي كؤندرا، دوو وارياسيؤني تةواو جياوازي لة سةر بنةماي ئةم دؤخة طريمانةيية ثيَك هيَناوة. لة وارياسيؤني يةكةم دا، لة طةلأ ثيَكهاتةيةكي ئاوا دا بةرةورِووين:

         مامؤستايةكي هونةر، بة ناوي كليما، لة لايةن كةسيَكةوة بة ناوي زاتؤرسكي ـ كة خؤي بة تويَذةروة دةزانآ و بانطةشةي نووسيني وتاريكي تيَر و تةسةل و دةولَةمةند، سةبارةت بة برِطةيةك لة ميَذووي هونةر دةكا بةلآم وتارةكةي لة لايةن دةستةي نووسةراني طؤظاريَكةوة، ثةسةند نةكراوة ـ داواي ليَ دةكرآ رةخنةيةكي لايةنطرانة لة سةر ئةم وتارة بنووسآ هةتا دةستةي نووسةراني طؤظاري طؤرين بيَنة سةر ئةو قةناعةتةي وتارةكةي بؤ ضاث بكةن. كليما كة وتارةكةي بةلاوة نووسراوةيةكي سووك و ضرووكة، وةك ئةوةي ويستبيَتي بة هؤي طالَتةيةكي سادةوة زاتؤرسكي لة كؤلأ خؤي بكاتةوة، لة نامةيةك دا بة بآ ئةوةي ئاماذة بة ئاستي نزمي وتارةكة بكا، بابةتةكة جؤريَك دةنووسآ كة لة مةزاقي زاتؤرسكي خؤش بآ، بةلآم ئةو دةسبةردار نابآ و بة ثيَداطرييةوة داواي نووسيني رةخنةيةكي لايةنطرانة لة سةروتارةكةي دةكا و ئةوةندة دريَذة بةم ثيَداطريية دةدا كة دةبيَتة مايةي ئازاري كليما و دةسطيرانةكةي. هةر بؤية كليما دستةوداويَني شؤخييةكي تر دةبآ و زاتؤرسكي تاوانبار دةكا بةوةي كاتيَك بة دواي ئةو دا ضووةتة مالَةكةي، ويستووية دةسدريَذي بؤ سةر دةسطيرانةكةي بكا. بة هؤي ئةم شؤخييةوة ذني زاتؤرسكي كة لة خؤيشي ثيَداطرتر و لاسارترة ديَتة مةيدان و بة سكالآ كردن لة كؤميتةي ئينزيباتي طةرِةك و هةر وةها ئةو زانستطايةي كليما دةرسي ليَ دةلَيَتةوة، دةبيَتة هؤي قةوماني زنجيرة رووداويَك كة لة كؤتايي ئةم رووداوانة دا كليما، هةم كارةكةي و هةم دةسطيرانةكةشي لةكيس دةدا.

         وارياسيؤني دووهةم بة بآ ئةوةي لةو دؤخة طريمانةييةي باسمان كرد لابدا، ريوايةتيَكي جياواز بةرهةم ديَنيَتةوة: كورِيَكي لاوي فةرمانبةر لة ثشووة سآ حةتووييةكةي دا، لةطةلَ دةسطيرانة ثاك و شةرميَونةكةي بة سواري ماشيَنيَك دةضن بؤ سةيران. هؤي خؤشةويستي ئةم كضة لة لاي كورِةكة ئةو ثاكي و شةرميَونييةية كة كورِةكة لة لاي ذنةكاني تري بةدي ناكا، كضةكة لة جادة دا بؤ دةست بة ئاو طةياندن لة ماشيَنةكة دادةبةزآ و تةنانةت شةرم دةكاتةوة كة هؤي دابةزينةكةشي بة ئاشكرا لة لاي دؤستةكةي باس بكا. كضةكة، مةودايةك لة جادةكة دةضيَتة ثيَش و ضاوةرِيَي هاتني ماشيَني دؤستةكةي دةبآ و كة ماشيَنةكةش دةطاتآ، بة نيازي شؤخييةكي زؤر ساكار وةكوو موسافيريَكي بيَطانة دةست لة كؤرِةكة هةلَديَنآ و كورِةش هةر بة نيازي سوحبةت كردنيَكي دلَخؤشكةر، وةكوو شؤفيريَكي نامؤ لة طةلَيَدا دةجوولَيَتةوة. لة ئاكامي ئةم خؤ نامؤ كردنة دا، خراث حالَي بوونيَكي دوولايةنة روو دةدا. كضةكة وا بير دةكاتةوة دؤستةكةي لة كاتي رووبةرِوو بوونةوة لة طةلَ هةموو ذنيَك دا هةر بةم زمانة لووسة برِياري لة خشتة بردنيان دةدا و كورِةش وا بير دةكاتةوة كة دةسطيرانةكةي بؤي هةية هةر بةم شيَوةية دةست لة هةر ثياويَكي نامؤ هةلَيَنيَتةوة و هةر بةم مةكر و ئةدايةوة قسةي لة طةلَ بكا. لة لايةكي ترةوة، كضةكة لة بةر ئةوةي ثيَي واية ئةوة خةريكة لة كايةيةك دا بةشداري دةكا كة دؤستةكةشي بةم كايةية دةزانآ، ئيزن بة خؤي دةدا تةمي شةرمي جاران لة خؤي برِةويَنيَتةوة و راشكاوانة باسي ئةو بابةتانة بكا كة ثيَشتر لة خؤي رانةدةدي باسيان بكا. دؤخةكة هةر ديَت و ئاستةم تر دةبيَت، كورِ و كضةكة ناتوانن كؤتايي بة كايةكةيان بيَنن، تةنانةت كايةكةيان ليَ دةبآ بة دؤخيَكي راستةقينة. كورِةكة بة هؤي ديتني ئةو ئاكارانةي هةرطيز لة كضةكةي نةديتووة، ديَتة سةر ئةم قةناعةتةي بةراستي هيض جياوازييةك لة نيَوان دةسطيرانةكةي و ذنة سؤزانييةكان دا نيية و هةر بؤية لة كاتي ثيَكةوة نوستن دا، بيَرِحمانة ئازاري دةدا و دؤخةكة دةطاتة ئةوثةرِي نالةباري.(2)

         ئةم دوو ريوايةتة جياوازة، دوو وارياسيؤن لة يةك دؤخي طريمانةيي بوون. ئيَستا باشتر دةتوانين لة ضةمكي وارياسيؤن لة ثةيظي كؤندرا بطةين. كؤندرا لة تةسنيفي وارياسيؤنة داستانييةكاني دا، لةجياتي ئةوةي لاسايي واقعيَكي دياريكراو بكا، واقعيَكي طونجاو دةخولَقيَنآ. ئةو كاتةي كؤندرا باسي دؤزينةوةي لايةنة نةدؤزاوةكاني هةستي بة هؤي رؤمانةوة دةكا، بآطومان مةبةستي تةسنيف و دؤزينةوةي وارياسيؤني داستانيي تازةية.

     

    4ـ ريوايةتي دةنطي نوختة بة سآ نوختة دةست ثآدةكات و بة سآ نوختةش كؤتايي ثآدآ. لةم دةقة دا، نوختة ماكيَكي كاراية و وةكوو شت و مةك كةلَكي ليَ وةردةطيرآ: "براي شةشةم وةختيَك ضاوي بةو سآ نوختةية كةوت، بة زةيني دا هات دةبآ بة هةر جؤريَك بيَت ئةو نوختانة لة ثيَش دةمي خؤي لابا، تاكوو بزانآ لة ثشت ئةو نوختانة ضي ليَية؟ بة كوآ دةطات؟ ضارةنووسي ثاشماوةي ذياني ضيية؟"(ل96) جطة لةمة راويش تةعاموليَكي تايبةتي لة طةلَ نوختة دةكا و لة ثانتاي ئةم طيَرِانةوةية دا دةيكا بة ماكيَكي بةرهةست: "ئيَستا هةر لة جيَطاي خؤمم و نةمتوانيوة هةنطاويَك بةرةو ثيَش برِؤم و هيض بةسةرهات و رووداويَكم بؤ طيَرِانةوة ثآنيية و دوو نوختةي لةسةر يةك داندراويش لة بةر دةمم دا دةبينم:

         لة داخان نوختةكةي سةرةوة هةلَدةطرم و هةتا دةست دةطرآ فرِيَي دةدةم. با دةيبا دةيبا دةيبا ... ضةند شةقام و كووضة و مالَ تيَدةثةرِيَنآ و هةتا لة كووضةيةك بايةكة هيَواش دةبيَتةوة و بة شووشةي ثةنجةرةيةك دا دةدرآ، شووشةكة ضركةيةكي ليَ دآ"(ل10)

         نوختة وةكوو نيشانةيةك، لة نيشانةي سةر ثيتةكانةوة بطرة هةتا نيشانةي سيفر، لة هةبووني سةربةخؤيي بآبةريية. بة راستي نوختة ضيية؟ "چيزي كه هيچ يك از ابعاد چه طول و چه عرض و چه عمق، ندارد و به حس ادراك نمي‌شود جز با خط، چه آن نهايت خط است و بالانفراد جز به وهم ادراك نگردد."(3)كة واتة سةير نيية لة نيَو هةموو ذمارةكان دا نوختة ببآ بة نيشانةي ذمارةي سيفر. وشةي سيفر لة زماني عةرةبي دا بة ماناي بؤشة. سيفر واتة "دايره‌اي كوچك كه در علم حساب مي‌نويسند در عربي و فارسي به عوض آن دايره‌ي كوچك، نقطه مي‌نويسند."

         كة واتة ئةطةر لة لايةكةوة نوختة نيشانةي سيفر بآ و سيفريش لةخؤطري هيض نةبآ و لة لايةكي ترةوة ريوايةتي دةنطي نوختة لةخؤطري طيَرِانةوةيةك سةبارةت بة نوختة بآ، ئةو دةم هيض لةمثةريَك ريَطامان ليَ ناطرآ بلَيَين دةنطي نوختة لة هيض دةدوآ. يان بلَيَين بة شيَوةيةكي تايبةت لة ناو ضةندين شيَوةي طونجاوي ديكة لة سةر بابةتي هيض يان فؤرِمي هيض دةدوآ. كةواتة وةكوو نوختةيةكي دةسثيَك بؤ مةزةندة رةخنةييةكانمان دةكرآ بلَيَين لةوانةية دةنطي نوختة وارياسيؤني فؤرِمي هيض بآ. وةك ئةوةي ضيرؤكنووسيَك شةويَك دانيشتبآ و طوتبيَتي ئةوشؤ دةربارةي "هيض" ضيرؤكيَك دةنووسم يان طوتبيَتي لة سةر "نوختة" ضيرؤكيَك دةنووسم و لة ناو هةزاران وارياسيؤني طونجاو دةربارةي نوختة، خةتي يةكيَك لة وارياسيؤنةكاني ثةيرِةو كردبآ.

         ئيَستا كة لةم ديَرِةي سةرةوة دا دوو وشةي نوختة و خةت لة ثةناي يةكتر دا هاتوون، بة وةبير هيَنانةوةي ضةند زاراوةيةك وةك طيَرِانةوةي خةتي و طيَرِانةوةي بازنةيي، ئةو ختووكةية دةكةويَتة دلَمةوة كة بة رةسمي شاعيران و ياكوبسؤن طوتةني بة هؤي ئةسلَي ويَكضووني واذة و زاراوةكان، زاراوةيةك لةو تةوةرة ئةستونييةي زاراوةكاني طيَرِانةوةي خةتي و طيَرِانةوةي بازنةيي لة خؤي دةطرآ، دةربكيَشم و بة شيَوةيةكي ئاسؤيي لة طةلَ ئةواني هاونشين بكةم: زاراوةي ريوايةتي نوختةيي! ئةطةر واي دابنيَين رةخنة لايةنةكي زانستي و لايةنيَكي هونةري و شاعيرانةشي هةية، دةبآ بلَيَين كةشفي سةير و سةمةرةي زاراوةي ريوايةتي نوختةيي، هةتا ئيَرةي وتارةكة، هةلَقولآوي لايةني شاعيرانةي رةخنةكةمانة. بةلآم هيض عيلاجمان نيية جطة لةوةي دواتر رةنط و بؤنيَكي زانستي بدةين بةم ضةمكة و بةشيَوةيةكي شيكارانة قسةي لةسةر بكةين. ثرسياري ئيَستامان ئةوةية كة ضؤن دةكرآ طيَرِانةوةيةك دةربارةي هيض دةستةمؤ بكةين و تةنانةت ئةم طيَرِانةوة تاكةش لة ناو ضةندين وارياسيؤني طونجاوي تر هةلَبذيَرين؟

         ئةوةي راستي بآ هةر بةسة دلَؤثيَك لةو نوختةية بضؤرِيَتةوة، هةتا ئيَمة لةو دلَؤثة وةخؤ كةوين و دةريايةكي ليَ بضؤرِيَنينةوة. شاعيريَكي فارس كة طريمانةي دلَؤثيَك ئارةقة بؤ نوختةي كردووة دةلَآ:

     

    داني عرق نقطه به روي سخن از چيست؟
    بسيار به دنبال سخن فهم دويده ست


         واتة ئةو نوختةيةي بآ بةريية لة هةبووني دريَذايي و بةرينايي و قوولآيي، هةر هيَندةية تؤزقالَة سامانيَكي ثآبدرآ هةتا وةخؤكةوآ و ضةمكةكان ليَك بضنآ و فؤرِمةكان بةسةر يةك دا هةلَبضنآ و طيَرِانةوةكان ثيَكةوة بلكيَنآ. نةك هةر دةكرآ بة وارياسيؤنطةلي جياواز قسة لة سةر نوختة بكرآ، بةلَكوو خودي نوختة دةبيَتة هؤي وةدي هاتني وارياسيؤنةكان. ناسر خةسرةوي قوبادياني دةلَآ: "شين را سه نقطه کرد جدا از سین." واتة شين بة هؤي سآ نوختةوة لة سين جيا دةبيَتةوة. بةو ثةرِي سةرسوورِمانةوة دةبينين بة هؤي دةربرِينيَكي تةواو خوازةيي و شاعيرانةوة توانيمان ضةمكي وارياسيؤن لةناخي ضةمكي نوختةوة دةربيَنين. ئةطةر هةر ثيتيَك لة ثيتة جياوازةكان، بة وارياسيؤنيَكي تايبةت بزانين دةكرآ بلَيَين سةرةتاي نووسيني هةر ثيتيَك يان نووسيني هةر وارياسيؤنيَك بة داناني نوختةيةكةوة دةست ثآدةكات:

    از آن نقطه که خطش مختلف بود
    نخستین جنبشی کامد الف بود

         ئةلف يان يةكةمين وارياسيؤن، "جنبش نخستين"ة، هةر بزاظـ و حةرةكةتيَكي تر بدةين بة نوختةي دةسثيَك، وارياسيؤنيَكي ديكةي ليَ دةخولقآ. هةر بؤية نوختة جطة لة ماناي سيفر يان هيض دةتواآ ماناي طرينطي ناوةنديش بطةيةنآ: "نقطه ی زرین کنایه از آفتاب عالمتاب است". زؤر زاراوةي وةك "نوختةي طؤرِان"، "نوختةي راوةستان"، "نوختةي سةرةتا"، "نوختةي حةرةكةت"، "نوختةي ئةوج" دةلالةت بؤ طرينط ترين بةشي ثرؤسةي بزاظيَكي تايبةت دةكةن. هةموو ئةو طرينطيية لة ساية سةري ئةو ثتة سةرةتاييةية كة لة نوختة دةدرآ، طيَرِانةوة دةربارةي نوختة هةر ئةوةندةية دةست بكات هةتا دواية خويَنةر وةبن بارستي وشةكاني بدات:

    "... من بم لة جياتي ئةوانةي ضاوةرِيَن ضيرؤكةكة دةست ثآبكات، هةر لة يةكةم وشةوة وشيار و قوت و وريا هؤشم ثيَوةي دةبيَت، ضونكة ضيرؤك هةميشة دةيهةوآ بةسةر يةك دا بكةوآ و بارستي خؤي زؤر بكات" (ل8)

         و دةنطي نوختة هةتا نؤظليَتيَك بارستي خؤي زؤر دةكات.

         نوختة لة شيَعري كلاسيك و لة ثرؤسةيةكي خوازةيي دا دةبآ بة سةمبؤلي شتيَكي ديكة و دواتر لة ثرؤسةيةكي مةجازي، لة خشتةيةك دا لة طةلأ ماكةكاني تر هاونشين دةبآ. نالي بة ثةيرِةوي كردن لة سوننةتي شيَعري عةرِةبي و فارسي دةمي ياري بةنوختة دةبينآ و دةلَآ:

     

    ئيسثاتي خةت و خالَة بة سةت شوشتن و طريان
    ناضيَتةوة ئةم نوقتة لة نيَو ديدةيي تةرِ دا

         لة "دةنطي نوختة" دا، دوطمةيةكي قيمةتي لة جياتي ئةم نوختةية، دةبآ بة دةسثيَكيَك بؤ تةنينةوةي كروتةوني ريوايةتةكة بة طويَرةي مةنتيقيَكي مةجازي: "ثياويَك كة ئةلعان لة شويَنيَكي بةستةلَةك و ئةستةم راوةستاوة و دوو دار و لايلؤنيَكي لة طيرفانة تايبةتةكةي داية و دةيهةوآ برِوا، دوطمةيةكي قيمةتي هةبوو، ئةو دوطمةيةي ئةوةندة خؤش دةويست تةنانةت متمانةي بة مالأ و مندالَةكةي خؤشي نةدةكرد لة مالَآ داينآ. ئةو دةطمةية يةكيَك لةو شتة قيمةتيانة بوو كة لة هيَرشي ئيَران بؤ سةر هيندوستان وةضنط ئيَرانييةكان كةوت."(ل16)

     

    5ـ ضةمكي ئيمكانييةت، ئةوةندةي دةتوانآ بؤ قسة كردن لة سةر وارياسيؤنيَكي ريوايةتي بةكةلَك بآ، هةر ئةوةندةش دةتوانآ بؤ جيا كردنةوةي وارياسيؤنيَكي بةرزتر لة وارياسيؤنيَكي نزم تر، خويَنةر يان رةخنةطر تووشي ناهوميَدي بكا. ضونكة داوةري كردنيَكي لةم دةستة هةر بة تةنيا ئةو كاتة دةتوانآ لة طؤرِآ دابآ كة ثيَويستييةكي تايبةت بووني هةبآ. كاتيَك فؤرِميَكي تايبةت دةبوو ثيَك بآ بةلآم ثيَك نةهاتووة، ئةو دةم دةتوانين قسة لة وارياسيؤنيَك بكةين كة باش هةلَنةبذيَردراوة و بة ثيَضةوانة كاتيَك فؤرِم يان تةكنيك يان تيَميَك دةبآ لة ناو ريوايةتيَك دا هةبآ و تيَشي داية ئةو دةم دةكرآ قسة لة وارياسيؤنيَكي بةهيَز بكةين. بةلآم ضةمطي ئيمكانييةت ئةم دةسةلآتةمان بؤ ليَك هةلآواردني وارياسيؤنة باش و خراثةكان ليَ زةوت دةكا. فؤرِميَك كة دةشآ ببآ و دةكرآ نةشبآ، يان فؤرِميَك كة لةناو هةزاران فؤرِمي تر دا، هةروا بة هةلَكةوت هةلَبذيَردراوة، ضؤن دةتوانآ ستايشي بةردةنطةكاني بؤ لاي خؤي رابكيَشآ؟

         كؤندرا، نةك هةر لة ثيَوةندي لة طةلأ فؤرِمي ريوايةتةكاني باسي وارياسيؤن و ئيمكانييةتة جؤراوجؤرةكان دةكا بةلَكوو لة رؤمانةكانيشي دا، كةسايةتييةكان تووشي بارودؤخي بة هةلَكةوتي ئةوتؤ دةكا كة نةفسي بة هةلَكةوت بوون و ذيانةكي(حیاتی) نةبووني ئةو دؤخانة كةسايةتييةكان ئازار دةدا. لة "بارهستي" دا، كاتيَك كةسايةتييةكي ثياو بة ناوي "تووما" بير لة ئةويني خؤي و "تريَزا" دةكاتةوة بةم ئاكامة دةطا كة يةكتر ناسين و خؤشةويستي ئةوان ئاكامي شةش رووداوي بةهةلَكةوت بووة. شةش هةلَكةوتيَك كة ئةطةر روويان نةدابا يان بة شيَوةيةكي تر روويان دابا لةوانةية، ئةوانيش يةكتريان نةناسيبا يان يةكتريان خؤش نةويستبا. ئةم دؤخة كاتيَك بؤ تووما دةطا بةو ثةرِي تراذيك بوون كة تريَزا ثيَي دةلَآ ئةطةر ئةوي نةناسيبا ئيَستا فلآنة رةفيقةي ئةوي خؤش دةويست. تووما بير لةوة دةكاتةوة كة ئةو لة سةر ريَطاي تريَزا، تةنيا ئيمكانيَك بووة لة ناو هةزاران ئيمكاني ديكة و ئةم خؤشةويستيية ثيَويستي و زةروورةتيَكي حةتمي نةبووة لة ذيانيان دا.

         دةربارةي تايبةتمةنديية سةرةكييةكاني دةقيش دا دةكرآ باسيَكي لةم ضةشنة لة طؤرِآ دابآ. وةك ضؤن ئةوينيَكي بةهةلَكةوت كة دةكرا نةشبا، ئةوينيَكي سووكة، هةر ئاوا ئيمكانييةتيَكي فؤرِميكيش كة زؤر بة سانايي دةكرا لة طةلأ ئيمكانييةتيَكي تر و وارياسيؤنيَكي تر جيَطؤرِكيَي ثآكرابا، ناكرآ وةكوو فؤرِميَكي بةهيَز قسةي لة سةر بكرآ. وا ويَدةضآ بةم شيَوةية هةر لة بنةرِت دا هةر ضةشنة بؤضوونيَكي رةخنةطرانة لة بارةي دةقيَك دا، حالَةتيَكي هةلَثةسيَردراو بةخؤيةوة بطرآ.

         ئةطةر ضي لة زؤر دةق دا هةروةك دةنطي نوختة، ريوايةت بة هيض كلؤجيَك دةربةستي يةكطرتنةوة لة طةلأ واقيع و بة طشتي دةربةستي هيض جؤرة ثيَويستيةكي لةم ضةشنة نابآ، بةلَكوو بة نزيك بوونةوة لة حالَةتيَك كة دةتوانين نيَوي ريوايةتي نابي لةسةر دابنيَين، دةيهةوآ دةرةتانيَك بؤ طيَرِانةوةيةكي زيندوو و ثشوودريَذ و بةهيَز برةخسيَني، بةلآم ناكرآ بلَيَين ئوسوولةن ريوايةتة بةهيَزةكان بة دوورن لة هةر ضةشنة ثيَويستيةكي تايبةت. بة واتايةكي تر ئةطةر ئيمكانييةت و بة هةلَكةوت بووني فؤرِمةكان راستيةكي حاشا هةلَنةطر بآ، هةر ضةندة لة ثرؤسةي تيَكضنراني كروتةوني ريوايةتيَكي مومكين دا زؤرتر بضينة ثيَش هةر بةم شيَوةية ريَذةي وجووب و ثيَويستي و زةروورةتةكانيش لةم ريوايةتة دا ثتر هةلَدةكشآ. زةروورةت و ثيَويستييةكاني طيَرِانةوةيةكي تايبةت لة ناخي بةهةلَكةوت بوون و ئيمكانيي بووني ريوايةتةكةوة سةر هةلَدةدةن. ئةمة دؤخيَكي ثارادؤكسيكالَي سةرنج راكيَشة. ئةطةر لةبيرمان بآ لة باسي تيؤرييةكةي ضامسكي دا، لة زمان ئةوةوة طوتمان "ئاخيَوةريَكي تايبةت بؤ هةلَبذاردني يةكةمين وشةي رستةكةي بآئةذمار ئيمكانييةتي لةبةر دةست داية بةلآم هةتا لة رةوتي هةلَبذاردني وشةكان دا زؤرتر بضينة ثيَش، بؤ هةلَبذاردني وشةكاني دواتر، كةمتر دةستي ئاوةلآ دةبآ." با ئيَمة ريوايةتةكان بة رستة بزانين. ئةطةر ضةمكي وارياسيؤن و ئيمكانييةت لة دةسثيَكي هةلَبذاردني ريواتيَكي تايبةت دا لةو ثةرِي تيَر و تؤخي دابآ، هةتا طيَرِانةوة زياتر خؤي لة بةر يةك بكيَشيَتةوة، رادةي ثيَويستي و زةروورةتةكانيشي ثتر هةلَدةكيَشآ. با نموونةيةك هةر لة دةنطي نوختة بيَنينةوة.

         لة كؤتايي بةشي شيني براي يةكم دا، راوي ئاوا كؤتايي بةم بةشة لة طيَرِانةوةكةي ديَنآ:

    "ئةوانةي لايةنطري كورتة ضيرؤكن دةلَيَن: نيَوي ليَكؤلَينةوةيةكي ميَذووييانة دواي ضةند سالَ نةخواردني هةنار بؤ ئةم بةشة باشة!"(ل72)

         من ثيَم واية هةلَبذاردني ئةم كؤتايية بؤ ئةو بةشة هةلَبذاردنيَكي تةواو ئازاد بووة و راوي دةيتواني بة بآ ئةوةي كةلةبةريَك بكةويَتة طيَرِانةوةكةيةوة، كؤتاييةكي تري هةلَبذاردبا. بةلآم بة خويَندنةوةي بةشي دواية واتة بةشي شيني براي دووهةم دةبينين دواي ئةوةي راوي ئادريَسيَك دةدا بةو كةسانةي خوازياري ديتني فيلميَكي تابةتين، ئاوا كؤتايي بةم بةشة ديَنآ:

    "ئةوانةي ئةو فيلمةيان نةديتووة دةلَيَن: ئةو ئادرةسة درؤ نةبآ باشة!"(ل78)

         ثيَم واية زةروورةتي ريَكخستني كؤتاييةكي ئةوتؤ بؤ بةشةكان هيَشتا بة تةواوي خؤي نةطرتووة. بة خويَندنةوةي بةشي دواتر دةبينين ئةم بةشةش ئاوا كؤتايي ثآهاتووة:

    "ئةوانةي وةك ثياوةكاني جةنطةلَباني ضاويان بة مؤلةق نةويَستاوة دةلَيَن ئةم داستانة ئةفسانة نةبآ باشة!"(ل82)

         ئيدي خويَنةر بةرةبةرة ثةي بة شكلَ طرتني ثيَويستييةك لةم طيَرِانةوةية دا دةبا و دواية بة خويَندنةوةي ئةم ديَرِانةي خوارةوة كة هةر كاميان كؤتايي بةشيَكن، بة دؤزينةوةي ئةم ثيَويستيية و بة بةشداري كردن لةو ريتم و رةوتةي راوي ريَكي دةخا ضيَذيَك بة ضيَذةكاني خويَندنةوةي زياد دةكا.

         كؤتايي بةشي شني براي ضوارةم:

    "ئةوانةي ثيَنج فةرِزة نويَذيان ناضآ دةلَيَن: ئيماني دةربردبآ باشة!"

         كؤتايي بةشي شيني براي ثيَنجةم:

    "ئةوانةي بةفريان خواردووة دةلَيَن: عةرز هةلَي نةلووشي بآ باشة!"

         كؤتايي بةشي جآ ثيَي نوختة:

    "ـ ئةوانةي ـ لةو ـ بازبازيَنة ـ ماندوو بوون ـ دةلَيَن ـ نووسةر ـ نةجاتي ـ بووبآ ـ باشة ـ"

         كؤتايي بةشي شيني براي شةشةم:

    "ئةوانةي كايةي كامثيؤتيَريان كردبآ دةلَيَن: نةسووتابآ باشة!"

         كؤتايي بةشي شيني خؤشكيَكي تاقانة:

    "ئةوانةي شةرعيان باش خويَندووة دةلَيَن: شوان ئاطاي لة مةرِةكاني بآ باشة!"

         ديَرِيَك نزيك لة كؤتايي بةشي شيني براي حةوتةم:

    "ئةوانةي ضاوةرِواني كؤتايي ضيرؤكةكةن دةلَيَن: ئةو ورتةيةي طوتبآ باشة!"

     

        مةنتيقي دارشتني ئةم رستانة تا رادةيةك لة مةنتيقي ريَك خستني سةرواكان لة نيوةبةيتةكان دا نزيكة.واتة ثيَويستييةكة ثيَويستييةكي فؤرميكة. ليَرة دا بؤضووني نووسةريَكي فارسم ديَتةوة بير، كاتيَك لة سةر حةكايةتيَكي طولَستاني سةعدي قسة دةكا. لة كؤتايي ئةم حةكايةتة دا، سةعدي رستةيةكي موسةججةع و مؤسيقايي بةكار هيَناوة: "هنوز نگران است كه ملكش با دگران است." كآ دةلَآ سةعدي هةموو رستةكاني ثيَشووي وةها ريَك نةخستووة هةتا بطا بةم رستة كيشدار و مؤسيقايية؟(4)

         ئةطةر نةلَيَين هةنديَك لةو بةشانةي «دةنطي نوختة» بة بآ ئةوةي ئاماذة بؤ هيض ضةشنة رووداويَكي ماناداري تايبةت بكةن هةر بؤ ئةوة ريَكخراون كة كؤتاييةكانيان بةم شيَوة تايبةتة بووبآ بة دلَنياييةوة دةتوانين بلَيَين طةلآلَة كردني ئةم جؤرة كؤتاييانة، ثيَويستييةكي جواني ناسانة بووة كة لة ناخي طيَرِانةوةكةوة سةري هةلَداوة نةك لة ثانتاكاني دةرةوةي طيَرِانةوة.

         ئةم مؤديَلة تايبةتة بؤ كؤتايي هةنديَك لة بةشةكاني نؤظليَتي دةنطي نوختة، نموونةيةك و بيانوويَك بوو بؤ ضوونة ناو باسي تيَكةلآوي ئيمكانييةت و زةروورةت. ثرسيار ئةوةية بةطشتي لة ريوايةتي دةنطي نوختة دا، ض ثيَويستييةكي هونةري لة ثةناي ئيمكانييةتة ريوايةتييةكة دا بووني هةية؟ بةدةر لة هةموو ئازاد بوون و بآ دةربةست بوونةكاني نووسةر بؤ هةلَبذاردني وارياسيؤنيَكي تايبةت، ض ثيَويستييةك بؤتة هؤي ساغ بوونةوة لة سةر ئةم شيَوة تايبةتة بؤ طيَرِانةوة؟ بة برِواي من تاقة ثيَويستييةكي سةرةكي بؤ داهيَناني ئةم دةقة بريتي ية لة دةستةبةر كردني زمانيَكي ثرِ جوولَة و شيَوة دةربرِينيَكي زيندوو و ثرِخويَن و ريتميَكي بزؤز و بطؤرِ و لةحنيَكي سةييال و لةطةرِ بؤ طيَرِانةوة. ئةم بؤضوونة كاتيَك مانا ثةيدا دةكات كة بزانين ضيرؤكي كوردي لة كوردستاني ئيَران لةم سالآنةي دوايي دا لة ناو كةش و هةوايةكي "بوف كور"ي دا، ببوو بة خاوةني زمانيَكي تةث و بةدوور لة ضةمةوازي(انعطاف) و لةحنيَكي يةكدةست و بآروح. ئةو ريتمة توند ء ثرِجوولَةيةي لة سةرةتاي طيَرِانةوةي دةنطي نوختة رةضاو دةكرآ، هةتا كؤتايي دةق، هةر دةثاريَزرآ.

         ئةطةر ضي ريتمي طيَرِانةوة و جوولَةي زمان تايبةتمةندييةكة كة خويَنةر بؤخؤي بة خويَندنةوةي دةق دةبآ هةستي ثآبكا و وةسف كردني بة هؤي بةدةستةوةداني هةنديَك لة فاكتةرةكاني، ناشآ كاريَكي سانا بآ بةلآم هةر وةكوو قامك راداشتن و ئاراستة دياري كردنيَك،نةك وةكوو وةسفيَكي تيَر و تةسةل، ئاماذة بة دوو فاكتةر لة فاكتةرةكاني ريتمي تايبةتي طيَرِانةوة لةم دةقة دا دةكةم:

         يةكةم: تواناي دةربرِينةكان بؤ خؤلةبةريةك كيَشانةوةيةكي بآ دةربةستانة لة نيَو ثرؤسةي تةنةوة كردنيَكي بةرةذوور(تصاعدي) دا. برِواننة ئةم بةشة:

    «دواي تاقي كردنةوةي خويَن و ميز لة تاقيطة، هيض نةخؤشييةكي تيَدا بةدي نةكرا. دوكتؤر نةيتواني هيض دةوا و دةرزييةكي بؤ بنووسآ. دوكتؤريَكي ديكة... دوكتوريَكي ديكةي ديكة... دوكتؤريَكي ديكة لة شاريَكي ديكة... دوكتؤريَكي ديكةي ديكة لة شاريَكي ديكة... دوكتؤريَكي ديكةي ديكة لة شاريَكي ديكةي ديكة...هةزاران دوكتؤر و دوكتؤري ديكة و دوكتؤري ديكةي ديكةيان لة دةيان شار و شاري ديكة و شاري ديكةي ديكةيان طيَرِا، هيض دوكتؤريَك نةيتواني هيض دةوايةيكي بؤ بنووسآ»(ل75)

         ئةو زمانة ثرِجوولَةية وةبير ضيرؤكةكاني ثيتر بيكسيَلم دةخاتةوة. ئةو ضيرؤكانةي بةر لةوةي و ثتر لةوةي ئيرجاعيان بو زةمينةيةكي دةرةكي بآ، ئيرجاعيان بو ريتمي طيَرِانةوة لة ناو دةق داية:

    «نووسي: من ثاثؤرِيَكم ثيَويستة، عارةبةيةكيش كة ثاثؤرِةكةي لة سةر دابنيَم. ثاثؤرِيَكي ديكة كة هةرتك عارةبةي لةسةر دابنيَم و عاربةيةكي ديكة بؤ ثاثؤرِةكةي ديكة ئةو بؤ خؤي عارةبةيةكي ثآ رادةكيَشرا. بؤ‌راكيَشاني دوو عارةبةكةي ديكة دةبواية دوو ثياوي لة طةلَ دابآ. ئةو دوو ثياوةش شت و مةك و كةرةستةي خؤيان ثآ دةويست و عارةبةكةيش بو شمةكي ئةوان ثيَويست بوو. ثياويَكي ديكةش بؤ ئةوةي ئةو عارةبةية بكيَشآ.»

     

         دووهةم: تواناي ثازدان و تيَثةرِيني خيَرا لة جةمسةريَكي نيَوةرؤكييةوة بؤ جةمسةريَكي جياوازي ديكة و تةنانةت بؤ جةمسةريَكي دذ و ثيَضةوانة.

         بؤ نموونة فةرماني راوي بةو ثياوة رديَن سثيية كة دواي ضةند وةسف و دةربرِينيَكي ثرِ جم و جؤلَ لة "برؤ"ي رووتةوة دةطؤرِآ بة فةرموو و دواي ضةند دةربرِينيَكي ئيَنيَرذيكي ديكة لة "فةرموو"وة دةبآ بة "قوربان تكاية فةرموو" يان لة نموونةيةكي بةرضاوي ديكة، هةر لةم برِطةية دا، ثيرةميَردي طؤرين لة سةرةتاي ئةم بةشة دا بةم شيَوة ئيجابيية باسي ليَوة دةكرآ:

    "... كةسيَك كة كةيخوداي ناوضةيةكة و شةرِ و كيَشة و ناكؤكي و دوذمنايةتي ئةو ناوضةية بةو نةبآ ناكوذيَتةوة، هةميشة لةنيَوبذي كردن و سولَح و سةلآحةت داية، قةتلَ و كوشت و كوشتار دةبرِيَنيَتةوة و قسةي وةك ئايةت برِشتي هةية. ثياويَك كة ذن و ثياو و طةورة و بضووك شةرميان ليَ دةكرد. لة هةر مةجليسيَك دانيشتاية ئةحةدي خوا وستةي نةدةكرد و تةنانةت ريش سثييةكانيش لة وةتاغي دا بة ضؤكةوة دادةنيشتن."(5-34)

         كةضي ريتمي بزؤزي طيَرِانةوة ئيزن بة راوي دةدا. لة كؤتايي ئةم بةشة دا، ئةو رديَن سثي نوورانيية بة مةرةدي شيَتيَكي زنجيري ببا:

    "ئةو نةخؤشييةي وةها ليَ ثيس كرد، دةبوو ـ حةتمةن دةبوو ـ بيبةستنةوة و هيض كةس نةيدةويَرا ليَي نزيك بيَتةوة، لة دوورةوة نان و ئاويان بؤ حةوا دةدا.. حازر نيم يةك وشةش بطيَرِمةوة ئةو وةختانةي طؤضانةكةي وةبير دةكةوتةوة ضي دةكرد بة طؤضان و ثيَوةي دةرؤيشت و جنيَوي بة كآ دةدا و تفي لة ضي دةكردو دستي بؤ كويَي دةبرد؟"(ل40)

         عةيني ئةم ثازدان و ثةرِينةوة بؤ جةمسةريَكي ناوةرؤكي ثيَضةوانة لة هةر دووك بةشي "طةورة نووسيني باثيرة طةورة" و "شيَعريَك تا ثةرِثةرِؤضكةي ئاسمان" دا بةدي دةكرآ.

         ئيدي خويَنةر بة هؤي ئةم دوو ئاماذانةوة دةتوانآ ثةي بة ضؤنيةتي ئاهةنطي ريتميكي ئةم طيَرِانةوةية ببا.

     

    6ـ لةم وتارة دا، جاريَك زاراوةي طيَرِانةوةي نوختةيي و جاريَكيش زاراوةي طيَرِانةوةي نابمان بةكار هيَنا. ئيَستا كاتي ئةوة هاتووة لة دةلاقةي ئةم زاراوانةوة نةختيَك زياتر بة ناخي دةقي دةنطي نوختة دا رؤبضين.

         لة طيَرِانةوةي دةنطي نوختة دا نة كات كاتي راستةقينةية و نة شويَن شويَني راستةقينة و لة روالَةت دا كاتي كارةكان جؤراوجؤرن، هةنديَك لة كارةكان رابردووي سادةن:

    "ئةو دوطمةية يةكيَك لةو شتة قيمةتيانة بوو كة لة هيَرشي ئيَران بو سةر هيَندوستان ءةضنط ئيَرانييةكان كةوت."(ل16)

         هةنديَكي تر رابردووي بةردةوامن:

    "دوو دارةكةيان لة طيرفانيان دةرديَنا، هيَواش لة سةر لايلؤنةكة دادةنيشتتن، تؤزيك خؤيان بةرةو ثشت دةخست و لاقيان بةرةو حةوا رادةطرت، دارةكانيان لة سةهؤلَ و بةفرةكان طير دةكرد و خؤيان بةرةو ثيَش رادةدا."(ل15)

         لة هيَنديَك شويَني تر دا كات بة طويَرةي مانا رابردووة بةلآم روالَةتةكةي، روالَةتي كاتي ئيَستاية:

    "دايكي ئةو هاوينةي زطي بةو ثرِ دةبيَت سةفةريَكي دووري ديَتة بةر. لة نيَو ماشيَنةكة دا ذنيَك فةلاكسي ئاوي ثآ دةبآ و جارناجاريَك بة خورِةيةكي سةيرةوة ليوانيَكي ليَ ثرِ دةكات و هةلَيدةقورِيَنآ."(ل72)

         هيض كام لةم كاتانة كاتي راستةقينة نين، لةم دةقة دا تةنيا كاتيَك بووني هةية. ئةويش ئيَستايةكة كة نووسةر تيَيدا رةوتي ريوايةتةكة ريَك دةخا و دوايةش خويَنةر هةر لةو ئيَستاية دا جاريَكي ديكة بة خويَندنةوةي خؤي،روح وةبةر طيَرِانةوةكة ديَنيَتةوة:

    "لةبةر ئةوةي خودا نةبآ كةس نازانآ ئةو دوطمةية ضؤن طةيشتؤتة دةستي ئةو ثياوةي دوو دار و لايلؤنةكةي ثيَية، باوةرِ كردن يا نةكردن بةو بةشةي ثيَي دةطةين بة دةست خؤتانة. مقةستيَك لة سةرةتا و مقةستيَكيش لة كؤتايي ئةو بةشة دادةنيَم تاكوو ئةوانةي ثيَيان خؤشة نةيخويَننةوة، بيقرتيَنن."(ل9)

         ديارة بؤ ئةم بؤضوونة كة: كات و بةرودوايي زةمانيي لةم طيَرِانةوةية دا راستةقينة نيية، دةكرآ ضةند بةلَطةيةك دةستةبةر بكرآ. ئةم ريوايةتة بة روالَةت كاتيَكي دوور و دريَذ بة قةرا هاتن و رؤيشتني ضةندين بةرة لة خؤي دةطرآ كاتيَك كة دةتوانآ لة هيَرشي لةشكري ئيَران بؤ سةر هيندوستانةوة دةست ثآ بكات و بطات بة مامةثيرة و سآ ماسيطرةكة و لة باثيرة طةورةي جانةوة بطا بة باثيري و بابي و خودي جانيش.

         كة واتة ئةطةر جان لة زةماني رميَني كؤت و شالَوار و لة زةماني سةرهةلَداني ئةلقاعيدة دا بذي دةبآ كاتي ذياني مامة ثيرة و سآ ماسيطرةكة زؤر كؤن بآ كة ضي دةبينين ماسيطري يةكةم لة بارةي تولَةقةندي دا دةلَآ:

    "تاكوو ئةو رؤذانةي ثيَشوو معةلليمةكةي ئارامي كورِم، شيَعريَكي بؤ داناوة و... دواتريش بيستم ئةو شيَعرة لة طؤظاريَك دا ضاث كراوة، تولَةقةنديم لةلا شيرين بؤوة."(ل23)

         دةبينين لةم برِطةية دا باسي طؤظار دةكرآ. يان لة باسي باثيرة طةورةي جان دا، دةبينين تفةنطي ضؤلةكةكوذ   لة طؤرِيَ داية. زؤر دوور لة زةينة ئةمانة هةلَةي ريوايةتي بن، بةلَكوو نيشاندةري خؤراثسكاندن و دةربةست نةبووني طيَرِانةوة بة بةردةواميي ء بةرودوايي كاتة.

         لة بارةي شويَنيش لةم طيَرِانةوةي دا هةر دةكرآ بؤضوونيَكي لةم دةستةمان هةبآ. ئايا شويَن لةم طيَرِانةوةية دا شويَنيَكي بةرتةسكة يان بةربلآو؟ رؤماننووسيَكي ئيَراني دةلَآ: «كاتيَك ئيَوة كار بة شويَن و كاتي بةرتةسك دةكةن، لة رووي دةستكةوتةوة، لة بنةرِةت دا كاري بةرهةم هيَناني مانا دةكةن بةلآم كاتيَك شويَن و كات بةربلآو دةكةنةوة، زياتر لة مانا دةكؤلَنةوة، واتة ريَطاي يةكةم دةتانطةيةنآ بة بةرهةم هيَناني ناوكيَكي مانايي. بةلآم ريَطاي دووهةم دةتانطةيةنآ بة درِثآداني ماناكان.»

         لةم طيَرِانةوةية دا شويَن لة راستي دا هةر شويَن نيية هةتا بةرتةسك يان بةربلآو بآ. كةواتة لة "ثيوستار"ي فؤرِم ـ ناوةرؤكي ئةم طيَرِانةوةية دا كاري فؤرِميَك بة تؤخي بالَي بة سةر كاري ناوةرؤكي دا كيَشاوة. ئةو كاتةي بابي جان دةكةويَتة جيهانيَكي ذيَرزةمينييةوة، لة راستي دا ئةم جيهانة ذيَرزةمينيية باسي شويَنيَكي جياواز ناكا بةلَكوو هةر بة تةنيا بيانوويَكي تةكنيكي ية هةتا طيَرِانةوةكة لة فازيَكةوة بطويَزريَتةوة بؤ فازيَكي ديكة. كاتيَك راوي دةلَآ:

    "ئةو قولَكة، قوولآييةكة لة بةر ئةو كةسانةي طيَرِانةوةي هيَلَي و بآ كةند و كؤسثيان ثآناخؤشة." ئيتر قولَكةكة مانا ئاساييةكةي خؤي لة كيس دةدا.

         طيَرِانةوةي ناب دةتوانآ ئاماذة بؤ ضةشنة طيَرِانةوةيةك بكا كة جطة لة فؤرِم و رةوت و مةنتيقي تايبةتي طيَرِانةوةكة، دةربةستي هيض بابةتيَكي ديكة نةبآ.طيرِانةوةي دةنطي نوختة لة زؤر شويَن دا راستةوخؤ ء ناراستةوخؤ ئاماذة بةوة دةكا كة بةدةر لة ريَكخستني ريتم ء فؤرم نيازي بةدةستةوةداني هيض ضةشنة زانيارييةكي تايبةت لةطؤريَ دا نيية.بؤنموونة برِواننة ئةم بةشة: "نيَوي خؤم شتيَكي ديكةية بةلَام ضونكة لة مندالَييةوة زطماك شةش قامكم هةية شتيَكي ديكةم ثيَ دةلَيَن." (ل23) طيَرِانةوةي ناب وةكوو سةماي بالَة هةر بة تةنيا سةرنجي مرؤظـ بؤلاي زةرافةت و رةوتي حةرةكةتةكان رادةكيَشآ و دةربةستي هيض مانا خولَقيَنييةك لة رةطةزي ئةو مانا خولَقيَنييانةي لة قسة كردن روو دةدةن نابآ. كة واتة ريوايةتي ناب لة بنةرِةت دا باسي هيض ناكا يان بلَيَين ريوايةتي ناب لة بنةرِةت دا باسي هيض دةكا! ئةطةر نوختةش بة سةمبؤلي هيض بزانين دةكرآ بلَيَين ريوايةتي ناب هاوسةنطي ريوايةتي نوختةيي ية.

         ريوايةتي نوختةيي ئةو مةنزلَة ريواييةية كة دةنطي نوختة هةولَي داوة بؤ لاي وي بكةويَتة رآ.

     

     

    ثةراءيَزةكان

     

    1 ـ سةيد قادر هيدايةتي،دةنطي نوختة،بلَاوكةرةوةي ثيام امروز،تاران،1382

    2 ـ ميلان كوندرا،عشقهاي خنده‌دار،ترجمه‌ي فروغ پورياوري،انتشارات روشنگران و مطالعات زنان،تهران،1379

    3 ـ هةموو نووسراوة فارسييةكان لةم سةرضاوةية وةرطيراون

        لغت نامةي دهخدا،موسسةي انتشارات دانشگاه تهران،جلدچهاردهم،چاپ دوم از دوره‌ي جديد،1377،صص4-22672

    4 ـ ضیا موحد،سعدي، انتشارات طرح نو،چاپ سوم،تهران،1378،ص144

     

     

    + نوشته شده در 84/05/29ساعت 11:57 توسط كێله‌شین |

    آقای خامنه ای ميگويد تهران به بمب اتمی علاقه ای ندارد اما تکنولوژی اتمی را  حق خود ميداند

    درعراق افراد مسلح در روز روشن سه عرب  سنی را ربودند و جلوی مسجد به گلوله  بستند

    عباس خروج اسرائيل ازغزه را حاصل فداکاريهای فلسطينيان دانست

    اردن در جستجوی چهار عراقی  و مصری مورد ظن در  شليک های راکتی امروز است
    دو راکت از  فراز دو ناو نيروی دريائی آمريکا در لنگرگاه  بندر عقبه در اردن گذشت اما به آنها اصابت نکرد. راکت  سوم در شهرک ساحلی ايلات در اسرائيل فرود آمد. يک گروه  مرتبط با القاعده مدعی حملات  شده است

    کرزی از مردم افغانستان خواست با رای خود روند انتقال به دموکراسی را تکميل کنند

    ١٧ يهودی نشين از ٢١ يهودی نشين نوار غزه تخليه شده است

    آلمان مراکشی متهم به کمک  به حملات تروريستی به آمريکا را مجددا مجرم  شناخت

    پاپ در ديدار از کنيسه يهوديان در آلمان خواستار مقابله با تبعيض و تعصب شد

    دو بمب سازدر بنگلادش حين ساختن بمب کشته شدند

    چهار زن در استان آچه اندونزی برای  شرط بندی و بازی با ورق شلاق  خوردند

    احزاب مخالف در پاکستان دولت را به تقلب در نخستين مرحله  انتخابات متهم کردند

    استانبول برای نخستين بار ميزبان مسابقات اتومبيلرانی فرمول يک خواهد بود
    + نوشته شده در 84/05/29ساعت 11:23 توسط كێله‌شین |

    نيروهای اسرائيلی عليه مهاجرانی که مقاومت ميکنند وارد عمل  شدند
    مقامات اسرائيلی ميگويند هفتاد درصد از مهاجران از غزه خارج شده اند و برنامه تخليه بجای چند هفته ظرف چند روز آينده تکميل ميشود.در همين حال  پليس در واکنش به گزارشهای حاکی از حضور چند مرد مسلّح  در منطقه اوضاع را حساس و توام با تشنج توصيف  کرده است

    تشديد فشار بين المللی به عراقی ها برای  توافق در باره قانون اساسی جديد

    شرکت مردم پاکستان در انتخابات شوراهای محلی

    در انفجار بمب جاده ای دو سرباز آمريکائی در جنوب افغانستان جانسپردند

    طالبان مهندس لبنانی ربوده  شده را آزادکرد

    رهبر القاعده عربستان کشته شد

    بنگلادش ١٠٠ نفر را در ارتباط با انفجار ٤٠٠ بمب دست سازبازداشت کرده است

    وکیل خانواده ژان شارل دو مننز خواهان استفعای رئيس پلیس لندن شد

    رئیس جمهوری سری لانکا خواستار مذاکرات فوری با شورشيان تامیل تايگر شد

    يک فراری مظنون به دست داشتن در بمبگذاريهای مادريد در بلگراد دستگير شد

    پليس هند دو مرد را به ظن جمع آوری پول برای القاعده بازداشت کرد

    آغاز مانورهای نظامی مشترک روسيه و چين

    دستگيری پنج کشيش آمريکائی در چين
    + نوشته شده در 84/05/27ساعت 22:44 توسط كێله‌شین |

    مبادئ الإخوان المسلمين

    منذ أكثر من ألف وأربعمائةعام، نادى محمد بن عبدالله -صلى الله عليه وسلم- في بطن مكة، وعلى رأس الصفا: ﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ فَآمِنُوا بِاللهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ﴾ (الأعراف:158).

    ادامه .....


    أهداف الإخوان المسلمين

    حدد الإمام البنا الأهداف التي تسعى الجماعة إلى تحقيقها بإيجاز فقال:

    "نحن نريد الفرد المسلم، والبيت المسلم، والشعب المسلم، والحكومة المسلمة، والدولة التي تقود الدول الإسلامية، وتضم شتات المسلمين وبلادهم المغصوبة، ثم تحمل علم الجهاد ولواء الدعوة إلى الله تعالى حتى يسعد العالم بتعاليم الإسلام.

    ادامه .....


    وسائل الإخوان المسلمين

    الكلام عن الأهداف عند الإخوان المسلمين يرتبط بالوسائل التي تعين وتمهد الطريق وصولاً لتحقيق تلك الأهداف.

    الإنسان المسلم

    إذا كان تكوين الإنسان المسلم يمثل هدفًا أساسيًا من أهداف الإخوان المسلمين، والإنسان المسلم هو رجل وامرأة، وطفل وطفلة، وشاب وفتاة، فالوسائل لتكوين هذا الإنسان المتميز في عقيدته وإيمانه وفهمه وعمله وعطائه......... ادامه ......


    منهج الإخوان المسلمين

    مناهج الإخوان المسلمين.. منسجمة مع طبيعة الدعوة، فالإخوان المسلمون جماعة من المسلمين تسعى منذ قيامها لتجديد الإسلام وتحقيق أهدافها على المستوى المحلي والعالمي، مع مراعاة المعاصرة التي تعني استيعاب ثقافة وعلم العصر، والحفاظ على الأصالة والهوية.

    برای ادامه‌ي مطلب اينجا را كليك كنيد 

    + نوشته شده در 84/05/27ساعت 22:7 توسط كێله‌شین |

    من توجيهات الإمام البنا

    فضيلة الشيخ/ عبد الله الخطيب

     

    أيها الإخوان.. إننا حين نلقي نظرةً على هذه الدعوة ولُبِّها نجده أمرًا سهلاً فطريًّا، فما جاءت الدعوة معقدةَ النظريات، وما جاءت الدعوة متفرقةَ المقاصد.. وإنما جاءت مجموعةً في شيءٍ واحدٍ، وهو لبُّ صلاحها وهو الخير لمن تبعها وهو كل شيء فيها.. ذلك هو توحيد الله تبارك وتعالى، ومعرفة رسله، فهي دعوة ربانية..

    المزید للتفاصیل....

     

    + نوشته شده در 84/05/27ساعت 21:58 توسط كێله‌شین |

  • وکلاي مدافع، فاقد حق دفاع (مهرانگيز کار)
    بنا به قاعده منطقي، تأمين حقوق متهم، موکول به تأمين حقوق وکيل مدافع است. در صورتي وکيل مدافع مي تواند مراجع قضايي را به مراعات حقوق متهم متقاعد کند که استقلال نهاد وکالت به رسميت شناخته شده و کانون هاي قدرت سياسي بر استقلال آن يورش نبرده باشند.
  • اخلاق حرفه‌ای کيهان (مسعود بهنود)
    خبر ساده است. سازمان تازه تاسيس جهانگردی و ميراث فرهنگی محلی مخصوص به خود ندارد و در همان جائی مانده است که برای سازمان ميراث فرهنگی هم کم بود و يک ساختمان زيبای هنری و فرهنگی داشت که بهترست از اداره خالی شود.
  • Human Rights Activists And Ganji's Experience (Shirin Ebadi)
  • نتايج يک تحقيق علمی از آمار تفکيکی انتخابات رياست جمهوری / آمار تقلبات انتخابات آشکار شد (کمال تهراني)
    يک ماه بعد از برگزاری نهمين انتخابات رياست جمهوری و در حالی که گروه های مختلف هر کدام به نوعی نتايج اعلام شده را پذيرفته اند و مقدمات استقرار دولت احمدی نژاد فراهم می شود، انتشار آمار تفکيکی اين انتخابات به کارشناسان فرصت داده است تا روزنه های تخلف های صورت گرفته را بازشناسی کنند.
  • افشاگری تکان دهنده علی افشاری در آستانه دادگاهی ديگر / با جان، تن و و حيثيت آدمی چه می‌کنند
    علی افشاری از فعالان و رهبران جنبش دانشجوئی که در سال های گذشته بارها دستگير، بازجوئی، محاکمه و ماه ها حبس شده است در نامه ای به عنوان رييس قوه قضاييه که در آستانه دادگاه تازه ای نوشته شده که قرارست برای وی برپا شود، نکات تکان دهنده ای را از افعال بازجويان و ماموران امنيتی و قضائی در دوران دسگيری خود افشا کرد.
  • نگرانی جامعه سياسی از وزير امنيتی / وزارت کشور؛قلب تپنده دولت (امید معماریان )
    با توجه به فربهی دولت در جامعه ایرانی، هرگونه تغییر در بدنه مدیریت اجرایی می‌تواند تاثیر جدی در حوزه‌های ديگر بگذارد. اما بعض وزارت خانه ها کليدی و موثرترند، مانند وزارت کشور که قلب تپنده دولت خاتمی بود.
  • از اوکلند تا نطنز (ابراهیم نبوی)
    اعتصاب غذای گنجی شکست!خدا را شکر. کاش زودتر می‌شد، ولی هنوز هم دیر نیست. امیدوارم خبر از آن شارلاتان بازی های مرتضوی نباشد. به هر حال این خبر را به تمام دوستداران گنجی تبریک می گوئیم.
  • Comment of the Day / Forward To The Crisis (Mehrdad Sheibani)
  • Division Among Ideologues (Omid Memarian)
  • لايحه جرايم رايانه ای به مجلس رسيد / دست از کيبوردها برداريد (فرناز قاضی زاده)
    لایحه بررسی مجازات های رایانه‌ای ، که حاصل پیشنهاد قوه قضاییه و تصویب دولت خاتمی است، به مجلس شورای اسلامی رسید. این لایحه که نخستین طرح مدون در مورد جرایم کامپیوتری و اینترنتی است، توسط چند کمیسیون در مجلس هفتم بررسی می شود، و سپس حاصل، قانونی می‌شود که با مشارکت سه قوه، نظارت بر این گستره جدید ارتباطی را عملی می‌کند.
  • دوستان! کمي دير شده است! (مرتضي کاظميان)
    احمدي نژاد که وزراي خود را پيشنهاد کرد، ساعتي نگذشته بود، نخستين واکنش را به شکل sms دريافت کردم. دوستي بود که در انتخابات رياست جمهوري نهم در هيچ يک از دو مرحله، شرکت نکرده بود. پيام او، واجد شکايت و نارضايتي نسبت به ترکيب کابينه بود.
  • Ahmadinejad’s Agenda or Khatami’s? (Hamid Ahadi)
  • بازخواني پرونده زهرا کاظمي – بخش‌آخر / و سرانجام، بازداشت عبدالفتاح سلطاني... (محمد سيف زاده)
    در ادامه دادگاه، همکار محترم آقاي سلطاني، که چند روز است بدون آنکه دليلش اعلام شود از طرف دادسراي عمومي و انقلاب تحت بازداشت قرار گرفته، دلايل و مستندات اعمال غير قانوني دادسرا و دادگاه عمومي را مدلل به عرض دادگاه رساند و به خوبي تشريح کرد.
  • خبرهای کوتاه
  • تحليل ساندی تايمز از شرايط ايران و آمريکا / اگر حمله نظامی نشد کمی رشوه شايد کار کند (مايکل پرتيلو)
    واشنگتن! ما مشکل داريم. اين پيام مشهور اضطراری آپولوی ۱۳ که در سال ۱۹۷۰ به هيوستون و نه واشنگتن مخابره شد، هفته گذشته در حالی طنين انداز شد که ناسا فضاپيمای خود را به سلامت به خانه بازگرداند.
  • + نوشته شده در 84/05/27ساعت 21:2 توسط كێله‌شین |

    ئةمينداري طشتي يةكطرتوو كة بةشدارة لة ماموستا صلاح بهاءالدينطفتوطؤكاني سةراني ثيَكهاتة سةرةكيةكاني عيَراق بؤ ضارةسةركردني كيَشةكاني بةردةم نووسينةوةي دةستوور دةلَيَت : ئةمريكاش داواي مافي ضارةي خؤنووسيني كوردي ثيَ هةزم ناكريَت ...

    درێژه

    + نوشته شده در 84/05/26ساعت 14:27 توسط كێله‌شین |

    حمله نيروهای امنيتی اسرائيل به يک محله يهودی نشين در نوار غزه
    نيروهای امنيتی اسرائيل سحرگاه سه شنبه در حمله ای به يک محله يهودی نشين در نوار غزه ، دست کم ۵۰ نفر را، که به دستور دولت برای تخليه آنجا معترض بودند، دستگير کردند.

    يک جت مسافربر کلمبيائی در ونزوئلا سقوط کرد

    تحقيق پيرامون ارتباط ميان عاملان بمب گذاری های لندن همچنان ادامه دارد

    سقوط يک فروند هليکوپتر متعلق به نيروی امنيتی بين المللی در غرب افغانستان

    تهديد به مرگ يک مهندس لبنانی ربوده شده در افغانستان

    اقدامات پاکستان برای مهار مدارس افراطی اسلامی

    هشدار سفارت آمريکا در مصر به آمريکائيان از سفر به شبه جزيره سينا

    سفر پادشاه اردن به مسکو

    ضرب الاجل تکميل پيش نويس قانون اساسی عراق يک هفته تمديد می شود


    درخواست يک گروه طرفدار حقوق بشر از دولت سری لانکا


  • با دو تغيير در جهت اسلامگرائی، به عنوان راهکار دولت / نسخه برداری احمدی نژاد از برنامه دولت خاتمی (حميد احدی)
    محمود احمدی نژاد با اعلام برنامه های آينده های خودتمامی برنامه های اعلام شده کابينه محمد خاتمی را با تغييرات جزئی در جهت تغليظ اسلامگرائی به عنوان راهکارهای آينده سياست داخلی و خارجی فهرست کرد.
  • Doctors: Ganji is In His Eleventh Hour (Farnaz Ghazizadeh)
  • فعالان حقوق بشر و تجربه گنجي (شيرين عبادي)
    يکي از جدي ترين خطرها براي حرکت هاي فعالان حقوق بشري، "سياسي" ديدن دفاع از حقوق بشر است. اين رويکرد، به آن معناست که فعالان مزبور، به هنگام دفاع از افرادي که در معرض نقض حقوق انساني خود قرار گرفته اند، مرام سياسي آنها را در نظر بگيرند، و ميزان دفاع خود را، بر مبناي دوري يا نزديکي افراد به نگرش سياسي- ايدئولوژيک خود تعيين کنند.
  • گفت و گو با الهه کولايي، محمدعلي عمويي و هرميداس باوند / دولت جديد و مذاکره با آمريکا (بابک مهديزاده )
    تمامي کانديداهاي انتخابات دوره نهم رياست جمهوري ايران در شعارهاي انتخاباتي خود وعده تنش زدايي با آمريکا را داده بودند؛ به جز محمود احمدي نژاد که اکنون رييس جمهور ايران شده است. حال سئوال اين است که با دولت فعلی رابطه با آمريکا چه می شود. اين سئوال را به سه تن از کارشناسان سياسی از جريان های مختلف در ميان گذاشته ايم.
  • سازماندهی و مهرورزی (ابراهیم نبوی)
    من دارم شدیدا میرشکاک می شوم. بیایید به این فکر کنیم که هیچ نقشه ای در کار نیست. یک آقای محترمی به اسم محمود احمدی نژاد که از ده سال قبل به فکر این بوده که وارد قدرت شود، همراه با هر کسی که می تواند او را وارد قدرت کند، از جمله سپاه و بسیج و شورای نگهبان و دفتر رهبری، گروهی به نام آبادگران را تشکیل می دهد تا قدرت را در دست بگیرد.
  • کاهش روزهای تعطیل: / روزهای ملی، یا عزاداری ها (فرناز قاضی زاده)
    علی رغم اجماع تمام ارکان حکومت ايران درباره زياد بودن تعداد تعطيلات رسمی، حذف تعطيلات از تقويم ايران به موضوعی حساسيت زا و نگران کننده برای مجلس بدل شده است.
  • شرمسار از ادعاي مسلماني (محمد جواد اکبرين )
    ما کشوري داريم که حاکمانش، آن را "ام القراي جهان اسلام" مي خوانند. کشوري که در آن، همه ساله خيابان ها را به مناسبت جشن ميلاد امام علي [ع] چراغاني مي كنند؛ اما در عين حال، با ادعاي "عدالت علوي" بر خانه اي هجوم مي برند كه صاحبش سالهاست به جرم نقد بي پرواي قدرت، در زندان به سرمي برد.
  • A Homogeneous and Subservient Cabinet
  • نگاهی به موضوع جوانان، ازدواج وطلاق / مجردهاهر سال زیادتر می شوند (امید معماریان )
    علی رغم برنامه های تشویقی و سیاست های حمایت از ازدواج، شمار متاهلین جوان در میان هر دو جنس کاهش یافته ودر عوض، میزان طلاق از رشدی معادل 11/9 درصد، در مقایسه با رشد ازدواج 75/2 درصد، برخوردار بوده است.
  • نگاه اينترنشنال هرالد تريبيون به مخالفت شرودر با حمله به ايران / موضع ضد آمريکايي براي جلب راي (جودي دمپسي)
    پس از اينکه صدراعظم آلمان گرهارد شرودر به امريکا هشدار داد براي توقف ساخت سلاحهاي اتمي ايران از فشار نظامي استفاده نکند، تحليلگران مخالف آلمان روز دوشنبه شرودر را متهم کردند که به خاطر انگيزه هاي انتخاباتي کارت ضدامريکايي را رو کرده است.
  • کابینه (نيک‌آهنگ کوثر)
  • تحليل تايمز از کابينه جديد / مرگ اصلاحات در ايران؟
    معرفي کابينه تندرو از سوي رئيس جمهور شديداً محافظه کار ايران، بيانگر سياست جدي تر در مذاکرات با غرب است و ناقوس مرگ جنبش اصلاح طلب ايران را به صدا درمي آورد.
  • پيشنهاد واشنگتن پست در مورد پرونده هسته اي: / مذاکره واشنگتن و تهران (فريد زکريا)
    به اعتقاد نظريه پرداز تئوري بازی ها تامس شلينگ، دو چيز در سياست بين الملل بسيار گران تمام می شوند: وقتی تهديد ها با شکست مواجه می شوند و وقتی وعده و وعيد ها با موفقيت روبه رو می شود.
    • آغاز مبارزات انتخاباتی در افغانستان

      رقابت در نخستين انتخابات پارلمانی افغانستان از زمان سقوط طالبان روز چهارشنبه آغاز می شود. تقريبا 2800 نامزد برای 249 کرسی در مجلس سفلی در مجمع ملی رقابت می کنند.

    • مدونا در حادثه سوارکاری مجروح شد

      مدونا، خواننده مشهور آمريکائی، در چهل و هفتمين سالروز تولدش از اسب سقوط کرد و پايان جشن تولدش برای درمان شکستگی های متعددش به بيمارستان کشيد.

    • کيومرث پوراحمد: فعلا فقط منتظريم و نگران

      پوراحمد: متاسفانه به علت تمرکزم بر فعاليتهای صنفی و اجرايی فرصت فيلمسازی را عملا در سالهای ابتدايی دولت آقای خاتمی که زمان خوبی برای فيلمسازی بود از دست دادم و فقط يک فيلم، (شب يلدا) در آن مدت ساختم.

    • تلويزيون در زندگی کودکان چه نقشی دارد؟

      در طی دهه های اخير برنامه های تلويزيونی ويژه کودکان و نواجوانان چه در غرب و چه در کشورهای در حال توسعه، به شدت تغيير کرده است. کودکان ساعات زيادی را به تماشای برنامه های تلويزيونی می گذراند. گاه وابستگی آنها به تلويزيون تا حدی است که والدين و مربيان را بيمناک می کند. تحليلگران و متخصصان در واکنش به اين نگرانی ها تحقيقات گوناگونی را انجام داده اند که نتايج آنها متفاوت است. شماری از مقالات ارتباط تلويزيون با افراد کم سن را منفی و دسته ای ديگر آن را مثبت ارزيابی کرده اند. نظر شما چيست؟

    • شهرک نشينان يهودی: افراطی‌ها هميشه قربانی می‌شوند

      سرانجام لحظه حقيقت فرا رسيد و شهرک نشينان يهودی ساکن نوار غزه در حال ترک خانه‌هايی هستند که در سرزمين ديگران بنا کرده بودند. شهرک نشينان که در شمار تندروترين دسته‌های يهودی در اسراييل به شمار می‌روند، نه فقط تمايلی به تخليه شهرک‌ها ندارند، بلکه بسياری از آنان در برابر مصوبه قانونی دولت آريل شارون و دستور فرماندهان ارتش اسراييل برای ترک داوطلبانه و آرام نوار غزه، به شورش و نافرمانی متوسل شده‌اند.

    • خروج از نوار غزه در ايران بازتاب چندانی نداشت

      روزنامه ها و رسانه های اينترنتی ايران از طيف های مختلف واکنش های متفاوتی به اين خبر نشان داده اند اما به طور کلی اين حادثه مهم در شماری از رسانه های ايران بازتاب چندانی نداشته است چنانکه تنها معدودی از روزنامه ها به انعکاس آن به عنوان خبر اول خود پرداخته اند.

    • کابينه احمدی نژاد؛ دولتی با چهره های ناآشنا

      روز يکشنبه وقتی فهرست اسامی وزيران پيشنهادی محمود احمدی نژاد شمشين رييس جمهور اسلامی ايران در مجلس قرائت شد، روزنامه نگاران و خبرگزاری های داخلی و خارجی به دنبال يافتن زندگی نامه و پيشينه وزيران احتمالی تلاش ها کردند که در بيش تر موارد بدون اثر ماند و حتی يافتن نام کوچک بعضی وزيران ممکن نشد.

    • سقوط هواپيمای مسافربری در ونزوئلا

      مقامات سازمان هواپيمايی ونزوئلا خبر داده اند که يک فروند هواپيمای مسافربری شرکت وست کاريبين با 152 مسافر در غرب آن کشور ناپديد شده است و احتمال آن می رود که سقوط کرده باشد.

    • روز جهانی جوانان کاتولیک برگزار می شود

      دهها هزار جوان برای شرکت در مراسم روز جهانی جوانان کاتوليک به سوی کلن (غرب آلمان) روان شده اند. اوج مراسم ورود پاپ جديد بنديکت شانزدهم است که ظهر پنجشنبه ۱۸ اوت برای شرکت در مراسم و ايراد سخنرانی به کلن می آيد.

    • حمايت رييس جمهوری اندونزی از صلح آچه

      بمبانگ يودهويونو، رييس جمهوری اندونزی، از توافق صلح دولت اين کشور و جدايی طلبان استان سونامی زده آچه حمايت کرده و گفته است در صدد توافق با ساير گروههای جدايی طلب است.

    • زمين لرزه شديدی شمال ژاپن را لرزاند

      زمين لرزه ای به بزرگی 2/7 درجه در مقياس ريشتر شمال شرق ژاپن را به لرزه در آورد و باعث خيزش دو سونامی کوچک شد اما خسارات جانی و مالی عمده ای به بار نياورده است.

    • ستايش جورج بوش از رهبران سياسی عراق

      در پی تمديد مهلت تهيه قانون اساسی عراق برای يک هفته ديگر، جورج بوش از پيشرفت های گروه های عراقی در راستای تهيه اين سند ستايش به عمل آورده است.

    • دفاع شارون از طرح عقب نشينی از غزه

      نخستين روز از عقب نشينی تاريخی اسرائيل از نوار غزه با سخنرانی آريل شارون که آن را گامی دردناک اما حياتی برای تامين آينده اسرائيل توصيف کرد پايان يافته است.

    • يک مهندس لبنانی در جنوب افغانستان ربوده شد

      مقامات دولتی در ولايت زابل در جنوب افغانستان می گويند که طالبان، يک مهندس لبنانی را از اين ولايت ربوده اند. همزمان وزارت دفاع افغانستان اعلام کرده است که بيست و يک تن از شورشيان طالبان در جنوب کشور کشته شده اند.

    • سالگرد تاسيس حزب دموکرات تاجيکستان

      روز چهارشنبه، حزب دموکرات تاجيکستان، نخستين رقيب رسمی حزب کمونيست پانزده ساله شد. اما بر خلاف سالهای گذشته، به اين مناسبت رياست حزب هيچ برنامه ويژه ای انجام نداده است.

    • علی لاريجانی دبير شورای عالی امنيت ملی ايران شد

      محمود احمدی نژاد، رئيس جمهور ايران، روز دوشنبه علی لاريجانی، از چهره های سرشناس جناح محافظه کار را به عنوان دبير جديد شورای عالی امنيت ملی، بلندپايه ترين نهاد امنيتی جمهوری اسلامی، معرفی شده است.

    • مرتضوی: سلطانی متهم به جاسوسی و گنجی بازيگر است

      سعيد مرتضوی دادستان تهران می گويد عبدالفتاح سلطانی، وکيل مدافع ناراضيان سياسی و شماری از متهمان جاسوسی اتمی در جمهوری اسلامی، خود متهم به جاسوسی است و اکبر گنجی تظاهر به اعتصاب غذا می کند.

    • معرفی کابينه و تکميل فرآيند يکپارچه سازی حاکميت

      محمود احمدی نژاد، رييس جمهوری جديد، با معرفی کابينه خود به مجلس، هر چند به انتظاراتی که برای شناختن وزيران وی وجود داشت پايان داده، اما در عين حال، ترکيب پيشنهادی او، باعث مطرح شدن سوالات و ابهامات تازه ای در محافل سياسی و مطبوعاتی شده است.

    • کابينه احمدی نژاد در انحصار "تندروها"

      در فهرستی که محمود احمدی نژاد از اعضای کابينه خود به مجلس شورای اسلامی ارائه کرده است، نام‌هايی وجود دارد که پيش از اين کمتر به گوش ناظران تحولات سياسی ايران خورده است.

    • مجلس و بخش خصوصی، وزارت ارتباطات را متهم کردند

      نمايندگان ۲۰۰ شرکت ايرانی ارايه خدمات تلفن اينترنتی در اعتراض به آيين نامه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در مقابل مجلس تحصن کرده اند. مجلس نيز این وزارتخانه را به تخلف در یک مناقصه متهم کرده است.

    • افتتاح نمايشگاه تازه ای از سيمای مسيح

      سيمای مسيح در نقاشی مغرب زمين از دوران کهن تا عصر کنونی، عنوان نمايشگاه تازه ايست در موزه والراف ريشارتس شهر کلن. بيش از نود تابلو از مجموعه های خصوصی، کليساها و موزه های گوناگون گردآوری شده است.


  • + نوشته شده در 84/05/26ساعت 9:49 توسط كێله‌شین |

    حزب دموکرات کردستان ايران، قديمی ترين گروه سياسی کرد ايرانی شصت ساله شد.

    ورود اين حزب به هفتمين دهه از حيات سياسی خود در شرايطی صورت می گيرد که مناطق کردنشين غرب ايران پس از آنکه حدود دو دهه آرامش نسبی را سپری کرده بودند، هفته هايی بحرانی و درگيريهايی را پشت سرگذاشته اند که قربانيانی گرفته است.

    • مرتضوی: سلطانی متهم به جاسوسی و گنجی بازيگر است

      سعيد مرتضوی دادستان تهران می گويد عبدالفتاح سلطانی، وکيل مدافع ناراضيان سياسی و شماری از متهمان جاسوسی اتمی در جمهوری اسلامی، خود متهم به جاسوسی است و اکبر گنجی تظاهر به اعتصاب غذا می کند.

    • علی لاريجانی دبير شورای عالی امنيت ملی ايران شد

      محمود احمدی نژاد، رئيس جمهور ايران، روز دوشنبه علی لاريجانی، از چهره های سرشناس جناح محافظه کار را به عنوان دبير جديد شورای عالی امنيت ملی، بلندپايه ترين نهاد امنيتی جمهوری اسلامی، معرفی شده است.

    • 'ماشين نوشته ها': زبان مخفی رانندگان

      کمتر کسی را پيدا می کنيم که در جاده های ايران سفر کرده باشد و بگويد که هرگز خودرويی را منقش به بيتی شعر يا عبارتی (معمولا به لحاظ ادبی بی مايه و گاه زيرکانه) نديده است.

    • مروری بر هفته نامه های ايران: 21 مرداد

      گروه تندور انصار حزب الله بيانيه تندی عليه فعالان سياسی، فرهنگی و روزنامه نگاران منتشر کرده و هفته نامه ها با ابراز نگرانی از روند پرونده هسته ای، گزارش هايی درباره شيوه های مقابله با گسترش بيماری وبا و آماده باش وزارت بهداشت چاپ کرده اند.

    • کابينه احمدی نژاد؛ دولتی با چهره های ناآشنا

      روز يکشنبه وقتی فهرست اسامی وزيران پيشنهادی محمود احمدی نژاد شمشين رييس جمهور اسلامی ايران در مجلس قرائت شد، روزنامه نگاران و خبرگزاری های داخلی و خارجی به دنبال يافتن زندگی نامه و پيشينه وزيران احتمالی تلاش ها کردند که در بيش تر موارد بدون اثر ماند و حتی يافتن نام کوچک بعضی وزيران ممکن نشد.

    • سرنوشت اقتصاد ايران در دستان کابينه گمنامان

      محمود احمدی نژاد کابينه خود را در حالی به مجلس معرفی کرده که ترکيب تيم اقتصادی دولت جديد که مشی خود را عدالت گستری خوانده، کامل نيست. اکثر چهره های اقتصادی تيم وی گمنام هستند و فقط دو نفر تجربه وزارت دارند.

    • معرفی کابينه و تکميل فرآيند يکپارچه سازی حاکميت

      محمود احمدی نژاد، رييس جمهوری جديد، با معرفی کابينه خود به مجلس، هر چند به انتظاراتی که برای شناختن وزيران وی وجود داشت پايان داده، اما در عين حال، ترکيب پيشنهادی او، باعث مطرح شدن سوالات و ابهامات تازه ای در محافل سياسی و مطبوعاتی شده است.

    • کابينه احمدی نژاد در انحصار "تندروها"

      در فهرستی که محمود احمدی نژاد از اعضای کابينه خود به مجلس شورای اسلامی ارائه کرده است، نام‌هايی وجود دارد که پيش از اين کمتر به گوش ناظران تحولات سياسی ايران خورده است.

    • کابينه جديد با چهره های گمنام

      محمود احمدی نژاد فهرست ۲۱ نفره کابينه خود را به مجلس معرفی کرده است. نيمی از وزرا گمنام هستند و تنها دو نفر سابقه وزارت دارند. يک وزير دولت خاتمی نيز در فهرست کابينه جديد به چشم می خورد.

    • ' قطعنامه شورای حکام آرامشی شکننده به بورس می بخشد '

      در حالی که سير نزولی شاخصهای بورس تهران طی هفته گذشته قدری ملايم تر شد، افت ۲۱ درصدی ارزش معاملات بازار سرمايه و کاهش ده درصدی شمار خريداران سهام نشان داد که همزمان با پيچيده تر شدن سرنوشت پرونده فعاليتهای هسته ای ايران در مجامع بين المللی، بر عمق رکود بورس تهران در جريان داد وستدهای هفته پيش افزوده شده است.

    • کابينه احمدی نژاد معرفی شد

      محمود احمدی نژاد روز يکشنبه کابينه پيشنهادی خود را برای تصويب مجلس شورای اسلامی ايران معرفی کرد. مجلس يک هفته فرصت دارد جلسه رای اعتماد به وزرای پيشنهادی را برگزار کند.

    • بريتانيا به دخالت در حوادث خوزستان متهم شد

      به گفته سخنگوی وزارت خارجه ايران، دولت اين کشور چندين بار از طرق مختلف به آنچه دخالت بريتانياييها در حوادث خوزستان می داند اعتراض کرده‌ و هشدار داده که چنين دخالتی عواقب وخيمی دارد.

    • 'توقف فعاليت اصفهان دردستور کار نيست '

      سخنگوی وزارت امور خارجه ايران، گفت اگر آمريكا در صدد استفاده از نيروی نظامی عليه ايران باشد 'قطعا گزينه‌های دفاعی ايران بيش از آمريكا خواهد بود.' وی تاکيد کرد توقف فعاليت تاسيسات اصفهان در دستور کار نيست.

    • انصار حزب الله؛ پايان يا آغاز دوران جديد مسئوليت؟

      انتشار بيانيه انصار حزب الله، طيفی تندرو در جناحی که از خود به عنوان جناح اصولگرا ياد می کند، با واکنش های مخالفت آميزی نه تنها در بين منتقدان عملکرد و ديدگاه های انصار حزب الله ، بلکه در ميان چهره های نزديک به اين جريان روبه رو شده است.

    • وضعيت زنان در دوران رياست جمهوری محمد خاتمی - بخش دوم

      وقتی در خرداد ۱۳۷۶سيد محمد خاتمی رئيس جمهور شد، بسياری از رسانه های داخلی و خارجی اعلام کردند که زنان و جوانان، خاتمی را به قدرت رساندند. اگر چه در آن زمان هيچ پژوهش دقيقی درباره دلايل اقبال زنان به خاتمی انجام نشد، اما کم نبودند کسانی که رای بالای زنان را به رئيس جمهور تازه به مواضع، ديدگاهها و برنامه های تازه اش درباره زنان نسبت دادند.

    • موقعيت قوی تر ايران در نشست آژانس انرژی اتمی

      آژانس بين المللی انرژی اتمی برای بحث در باره فعاليت های هسته ای ايران سه شنبه (۹ اوت) در وين يک جلسه اضطراری تشکيل می دهد. جاناتان مارکوس، تحليلگر مسائل ديپلماتيک بی بی سی نگاهی دارد به شرايط طرفهای درگير در آستانه اين جلسه.

    • شمار مبتلايان به وبا در ايران به 200 نفر رسيد

      طی دو روز گذشته موارد ابتلا به وبا در شهرهای مختلف با رسيدن به ۲۰۰ مورد، به دو برابر افزايش يافته و به گفته همين وزات بهداشت تاکنون سه نفر نيز جان خود را در اثر اين بيماری از دست داده‌اند.

    • افزايش قربانيان سيل در گلستان

      تازه ترين آمار کشته شدگان سيل در استان گلستان در شمال ايران 43 نفر اعلام شده که اجساد ‪ ۲۸‬نفرشان کشف و دفن شده و جستجو برای يافتن ‪ پانزده‬قربانی ديگر ادامه دارد.

    • تا چه حد از ابتلا به وبا نگران هستيد؟

      خبر مشاهده مواردی از ابتلا به بيماری وبا در برخی شهرهای ايران، که مصادف شده با گرمای شديد شهرهايی مانند تهران، بر نگرانی شهروندان در مورد آلودگی آب شرب و مواد غذايی مانند سبزيجات افزوده است. حدود نيم قرن از مشاهده اولين موارد وبا در ايران می گذرد اما تحولات منطقه ای (که معمولا با جنگ و مهاجرت همراه بوده) باعث شده است ترس از بيماری های قابل انتقال بيش از گذشته در سطح جامعه مطرح باشد. دکتر ايرج خسرونيا به سوالات شما درباره بيماری وبا و راه های مقابله با آن پاسخ داده است ...

    • مجلس و بخش خصوصی، وزارت ارتباطات را متهم کردند

      نمايندگان ۲۰۰ شرکت ايرانی ارايه خدمات تلفن اينترنتی در اعتراض به آيين نامه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در مقابل مجلس تحصن کرده اند. مجلس نيز این وزارتخانه را به تخلف در یک مناقصه متهم کرده است.

    • ' انتخاب وزير نفت جديد ايران با استخاره '

      بنا به ادعای يک نماينده اصولگرای مجلس، محمود احمدی نژاد، رييس جمهور جديد، برای انتخاب وزير نفت دولتش بين دو گزينه قرار گرفته و شايد به استخاره متوسل شود. این دو، محمد خوش چهره و کمال دانشيار هستند.

    • بازی تيم ملی ايران به 'دلايل امنيتی' لغو شد

      فدراسيون فوتبال ايران و باشگاه ميلوال لندن لغو بازی دو تيم را به دلايل امنيتی اعلام داشته اند که گفته می شود به احتمال اقدامات خشونت آميز در واکنش به انفجارهای لندن ارتباط داشته است.

    + نوشته شده در 84/05/25ساعت 7:19 توسط كێله‌شین |

  • پزشگان: گنجی يک گام تا مرگ فاصله دارد
  • Review of an Assassination (Hossein Bastani)
  • مرتضوی: اين بيش تر بازيگری است / پزشگان: گنجی يک گام تا مرگ فاصله دارد (فرناز قاضی زاده)
    در حالیکه سعید مرتضوی درحاشيه جلسه روز گذشته مسئولان قضايی کشور، گنجی وخانواده اورا متهم به برهم ريختن نظم عمومی و توطئه علیه نظام کرد، خانم معصومه شفیعی در گفت و گوئی دادستان تهران را به دروغگویی متهم کرد و هشدار داد که گنجی تنها يک گام تا مرگ فاصله دارد و گفت که اين سخن را از پزشگان بيمارستان ميلاد شنيده است.
  • سردرگمي در اقتصاد ملي (فرح کريمي)
    عضويت در WTO [سازمان تجارت جهاني] طي ساليان اخير به عنوان يکي از سياست هاي ثابت اقتصادي-ديپلماتيک حکومت ايران مطرح بوده است. طي اين مدت، با وجود بارها و بارها رد شدن درخواست عضويت ايران در WTO، مقامات ايراني به تلاش خود براي پذيرفته شدن در اين نهاد بين المللي ادامه داده اند.
  • اين هم از وزير علوم (مسعود بهنود)
    به باورم همه آن ها که اطلاعاتی درباره وزيران پيشنهادی آقای احمدی نژاد دارند بايد از امکانات وب لاگ ها استفاده کنند و در اختيار قرار دهند.
  • پیاده ها وزیر می شوند (ابراهیم نبوی)
    به نظر شما اگر قرار است کسی بزند توی سر ما بهتر است زورش زیاد باشد یا کم؟ آیا شما از آنهایی هستید که ترجیح می دهید مخالف تان قدرتمند باشد که با یک مشت شما را نابود کند؟ یا ترجیح می دهید که مخالف تان یک ریقوی ریزاندام باشد که قدش نرسد بزند توی سرتان؟
  • Statistics That Are Now Pushed Under the Rug (Arash Hassan-nia)
  • جلائی پور: چنين کابينه ای در تاريخ معاصر يگانه است / کابينه يکدست و گوش به فرمان
    حميدرضا جلايي پور پژوهشگر و استاد دانشگاه در گفتگو با خبرنگار امروز تاكيد كرد: كابينه احمدي نژاد از نظر سياسي امنيتي با مركزيت حكومت از يك دستي بالايي برخوردار بوده و كابينه بسيار هماهنگ و گوش به فرماني است.
  • خبرهای کوتاه
  • گفتگوی اصلاح طلبان برای قبول همکاری با دولت احمدی نژاد / کارگزاران و مشارکت نه، مجاهدين انقلاب آری (حامد ایرانی)
    در پي دستورالعمل تشکيلاتي جبهه مشارکت به اعضاي خود مبني بر کناره گيري کامل از پست هاي دولتي و عدم همکاري با دولت جديد، و نيز خودداري ميرحسين موسوي از قبول پست مشاورت عالي احمدي نژاد، اکنون خبر از تحولات جديد در همين ارتباط مي رسد.
  • اگر كمي "زرنگ" بودند (احمد زيدآبادي)
    كساني كه در شكل‌گيري كابينه محمود احمدي نژاد دخالت داشته‌اند، اگر كمي "زرنگ" بودند، به جاي معرفي افراد "تابلويي" كه نزد عالم و عامي به افراط‌گرايي معروفند، از چهره‌هاي به ظاهر نرمخو و ملايم استفاده مي‌كردند تا اولا اتهام تندروي را از خود دور كنند.
  • Ganji's Fate Beyond Mortazavi (Nazanin Namdar)
  • وزارت کیهان و ارشاد (نيک‌آهنگ کوثر)
  • وزارت اطلاعات یا سازمان امنیت (آرش معتمد)
    به گزارش خبرگزاری فارس، مجلس شورای اسلامی ، این هفته" لایحه الحاق موادی به قانون تاسیس وزارت اطلاعات" را مورد بررسی قرار می دهد. عمده ترین این مواد عبارتند از خارج شدن وزارت اطلاعات از مجموعه قوه مجریه و همچنین" امکان داشتن نیروی مسلح برای انجام عملیات به عنوان ضابط قضایی"( خبرگزاری مهر).
  • نگاه گاردين به ترکيب کابينه احمدي نژاد / کابينه تندرو، پيامي براي رويارويي با غرب (رابرت تيت)
    رئيس جمهور جديد ايران روز گذشته با معرفي کابينه اي تندرو، حرکت سريع خود به سوي سياست هاي بيش از حد بنياد گرايانه و آمادگيش براي رويارويي با غرب را به نمايش گذاشت. اين حرکت او به روشني نمايانگر فاصله اواز عملکرد معتدلانه و اصلاح طلبانه محمد خاتمي است.
  • محمود احمدی نژاد علی لاريجانی را به عنوان دبير شورايعالی امنيت ملی انتخاب کرد
    علی لاريجانی ، مشاور آيت اله خامنه ای و رئيس سابق سازمان صدا و سيما يک محافظه کار افراطی تلقی می شود و برخی از ناظران نگران آن هستند که او موضع سخت تری در بلندپروازی های اتمی ايران برگزيند

    تأخیر دو ساعته در آغاز جلسه بررسی قانون اساسی جديد عراق

    پاکستان با اعمال زور در متوقف ساختن برنامه اتمی ايران مخالف است

    انتخابات پارلمانی فلسطين روز ۲۱ ژانويه برگزار خواهد شد

    دست کم شش مظنون طالبان در جنوب افغانستان از پای در آمدند

    درخواست آريل شارون از يهوديان برای خروج از نوار غزه

    انفجار يک اتومبيل در نزديکی ساختمان دولتی در پايتخت چچن

    آئين های روز استقلال هند با خشونت همراه شده است

    تهديد رئيس جمهوری ونزوئلا به قطع صدور نفت به آمريکا

    آئين تشييع جنازه وزير امور خارجه سری لانکا

    روسيه خروج تاريخی اسرائيل از نوار غزه را ستود
  • + نوشته شده در 84/05/25ساعت 6:58 توسط كێله‌شین |

    لة رؤذهةلآتص...  رؤذي ثصشةوا هةلآت

     

                                                            محسن جوامير

     

    ئةطةر خاپي هاوبةش لة نصوان سةرکردة و رصبةراني دنيادا ئةوة بصت، زؤربةي هةرة زؤريان سوور و ورةبةرز و بوصر و کؤپنةدةر و ثشوودرصذ بن، ئةوا جياوازي دةنصوان جةنابي قازي محةمةد و ثأانيي ئةوانيديکةدا ئةوةية، ئةو قارةمانةي لةمةأ ئصمة دانا و زانا و دةروونناسيش بووة... بة زيتي و تصأامان لة ناوةأؤک و ناواخني ناحةزان، بة ئاوصتةکردن لةطةپ ئةزمووندا، دةرکي راستينةي ئةواني کردووة...                     

                                

    شايةدي قسةي طؤرينم... سةرباري ئةو هةموو يادنامة و نووسراوة و وتار و طصأانةوةي دةماودةميي هاوضةرخ و هاوخةباتاني ئةو بليمةت و ثيتؤپة، ئةو وةسيةتنامةيةية کة خؤشبةختانة دة نصو بةپطةنامة نهصنيية تؤز لةسةرنيشتووةکاندا، دؤزرايةوة و کةوتة دووتوصي کتصب و ئةوجا ئةمدةست و ئةودةستي ثصکرا...                          

                                     

    من بةلامةوة، ‌هةر بابايةک ئةو وةسيةتنامةية وةخوصنصت، بصي هيض سؤ و طومانصک دةزانصت کة ئةو مةزنةثياوة لة زؤر سةرکردة و رصبةراني رؤذهةلآتي ئصستصکةيش لة ثصشتر و بة هزرتر و زيختر و طةأناستر بووة... بنج و بنةواني سةرکوتکةراني ئصراني خاس ناسيوة... هةر ثصشبينييةکيشي کردبصت، هاتؤتة جص و بة واقيع و کردةوة، راست دةرضووة و ئامانجي ثصکاوة.    

                                                  

                                                                      

    دةطونجص، ئةوانةي لة کارواني بةربةرةکاني و ريسواکردني سةرکوتکةر و ميرغةزةبانن، سةرنج و دوا و‌ةسيةتنامةکةي جةنابي قازي لةبةرضاو بطرن و ثةندي لص وةرطرن و لةبةر رؤشناييي ئةودا هةپمةت بةرن... ثصشةوا لة ناوةأاستي وةسيةتنامةکةيدا، بةر لة ساتصکي کةم لة ماپئاواييي لة ميللةتةکةيدا، ئاوةها ثصناسةي کةللةشةق و نةياري سةرسةختي بصئةمةک دةکات :   

                                                                   

                                                                                                

                            

    " ئةز وا لة دوا ضرکةي ذياني خؤم دام... لة راهي خودا ثصتان دةپصم، بة ئامؤذطاري  عةرزتان دةکةم ... ئةوةي لة دةستم هات، بة سةر، بة طيان، بة تصکؤشين، بة ئامؤذطاري و نيشانداني رصطةي راست، کةمتةرخةميم نةکرد...                       

                                           

    ئصستصکةيش، لةم دةم و رةوشةدا، جارصکي ديکةش ثصتان دةپصمةوة، ضيديکة بة عةجةمان نةخاثصن... بة سوصند،  بة دةست بة قوأئان دادان، بة وادة و ثةيماني وان بأوا و بةقا مةکةن... ضونکة ئةوان نة خودا دةناسن، نة بأوا بة خودا، نة بة  ثصغةمبةر، نة بة رؤذي قيامةت و نة بأوا بة حسصب و کتصبان دةکةن...                

                                    

    لةلاي عةجةماندا، تةنيا  ـ ضونکة ئصوة کوردن ـ بلا موسپمانيش بن، هةر سووضدار و مةحکوومن، دوذمني وانن، سةر و ماپ و طياني ئصوة بؤ وان حةلآپة و بة غةزاي دةزانن..."                                                                                        

     

    ئةرص ..! کةپةثصشةوامان أاستي فةرموو،  مصذووي بةر لة شةهاد‌ةتي ئةو و سةروبةندي لة سصدارةداني و دواتر و هةرةدواتر و ئصستةيش، شايةتمانيي ئةم راستيية دةدةن، کة ئةوانة لة هةمبةر کوردا ماري ضةندسةرةن و نايانةوص هيض خاپصکي هاوبةش  کؤيان بکاتةوة... ئةطةر مةسةلةکة دين بصت و بکرصت بة کؤکةرةوةي مةزةبةکان، ئةوا بة ثراکتيک مةزةبةکةيان لة خؤ کردووةتة ئايين و طشت غةيرةخؤيان بة ناموسپمان و سةرلصشصواو و لاأص دةزانن... ئةطةريش  بابةتةکة نةتةوة بصت، ئةوا ئةمان فارس و ئةوان کوردن ... هةروةها ئةطةر لة ولآتي ديکةي کورد تصداذياودا نةتةوةي طةورة خؤي بة براطةورة بزانصت و بة هؤي ئةمةوة خصرصک بة براي بضووک بکات، دة ئصرانصدا کورد بة براي طضکةش حةساو ناکرصت..!  

                                                             

                                                                                               

    "شوانة"ي شةه‌يد ، نموونةي دياردةيةکة کة  لة ضةوسانةوة و سةرکوتکاري و بصبةشي لة ماف و ئازادي لة هةموو روويصکةوة، بةرجةستة دةبصت... ئةطةر لصثرسراواني ئصران ئاقلآنة و طوصقولآغانة رووبةأووي مةسةلة و کصشة و تةنطذةکان نةبنةوة، ئةم رةوشة دةبصتة سةرةتايةک بؤ بزاڤ و تةقينةوة و سةرهةپداني ديکة... هةوپدانيش بؤ بندؤشةککردني قةيران و راضةنينةکان، بص ئةوةي بنةأةتييانة ضارةسةر بکرصن و لة کپاورؤذنةي سياسييةوة تصبيني بکرصن، لة داه‌اتوودا برينةکان قووپتر دةكاتةوة و ئاکامي ترسناکي لص دةکةوصتةوة، ضونکة ئةو بةنة تا سةر بة کورد با نادرصت...                                                     

                                                                                     

     

    کاتي ئةوة هاتووة، ئصران سةبارةت بة سياسةتي دووفليقانةي خؤي کة لة " توقية" وة سةرضاوةي طرتووة و لة ناخي مصذوودا ر‌ةطاذؤ بووة و بةر لة شةست ساپ، ثصشةواي مةزن ـ ئةزمووندارانة ـ ئاماذةي بؤ کردووة، بخرصتة بةر دادطاي ميللي و نصونةتةوةييةوة و هاوکات لةطةپ ثرؤسةيةکي سياسيي ضأوثأدا، لة هةموو لايةکةوة و بص لاريکردن فشاري بؤ بهصنرصت...                             

                                  

    ئةطةر بة شةهيدکردني ثصشةواي نةمر، بةر لةسةرهةپداني قاسملوو و هاتنةکايةي شةأةفکةندي نةطيرا بصت و ئاطرداني خةبات زصتر طأ و بپصسةي لص هةستابصت، ئةوا لة ثةپةخوصنةکاني" شوانة"ي جوانةمةرطيشةوة، خؤري ثصشةواي نةمر و دوو شةهيدةکةي تر و ئةواني ديکةش، جارصکي ديکة سةرةتاتکصمان لةطةپدا دةکات و سةرلةنوص  وةرزي  زانةوةي  خةبات  بة  رووماندا  دةطرذيتةوة...                     

    ــــــــــــــ

                                          

    سةرنج! فةرموودةکاني ثصشةواـ م لة کرمانجيي سةرووةوة هصناوةتة سةر خواروو.          

     

    mohsinjwamir@hotmail.com

     

     

     

     

     

    + نوشته شده در 84/05/24ساعت 10:9 توسط كێله‌شین |

    سرگذشت يك روشنفكر در خانه سياست(آخرين حلقه روشنفكرى دينى)-ایران-محمد نورى

    ادامه .....

    + نوشته شده در 84/05/24ساعت 7:54 توسط كێله‌شین |

    عضو فراكسيون اقليت مجلس هفتم:4 نفر از سپاه پاسداران و 4 نفر از وزارت اطلاعات در كابينه احمدي نژاد حضور دارند

    ادامه....

    ******************

    چهار گفتمان تاريخى در مشروطه Print This Page!!!

      نويسنده : هادى خانيكى
     (از همين نويسنده)


    شرق:انقلاب مشروطه در ايران فارغ از عوامل تاثيرگذار و نتايج نهايى آن در قالب «جنبشى عليه استبداد» قابل فهم است. مشروطيت در ساده ترين تعريف تكاپويى براى محدود كردن اقتدار سنتى و توزيع قانونمند قدرت در چارچوب نهادهايى نو است.

    ادامه متن ....

      **********************

    همفکران رييس جمهور هم از فشارهای قدرت و ثروت می نالند

    کابینه نظامی امنيتی به مجلس رفت

    + نوشته شده در 84/05/24ساعت 7:39 توسط كێله‌شین |

     

     ثةيامصک بؤ سةرۆک کؤماري کوردستان هصذا مةسعوود بارزاني

     

    ئةطةر بةغداتان بةدڵ نةبوو؛ يةک رص وةرنةوة..!

     

    موحسين جوامێر

     

     

    بيستوومانة بؤ بةغدا بانطهصشت کراويت... ئؤغرت خصر بصت، خوات ثشتيوان بصت، هةرطيز ماندوو نةبيت..!

     

    ئةي سةرؤک کؤمار..!

     

    بةأواپةت ئةم سةفةرة، تةنيا سةفةري تؤيةو بةس ... د‌ةضيت طفتوطؤ د‌‌ةکةيت ودصيتةوةو تةواو..!

    نةخصر ..! ئةوةي وا تص بطات، بةسةهو ضووة، زؤريش..! ئةم سةفةرةي تؤ، سةفةري بةدرخانييةکانةو بة دواتةوةن، ضونکة ئةوان نة مردبوون، ئةسحابولکةهف ئاسا خةوتبوون ... ئي ثيري ثيرانة، شصخ سةعيد، بةتةنياش نيية، دصن لةخزمةتيدا شصخ و مريد... ئي شصخ مةحموودة، لةطةپ قافپةي شة‌‌هيداندا، بة جلي سوورةوة، بة ثةپةي خوصني ثأ لة عةتري شةهادةتةوة کة زصتر لة هةشتا ساپة، هصشتا وشک نةبووةتةوة... هاوأص لةطةڵ نرکة و ناپةي منداڵ و طةنج و ثيروکاپ و شؤخةکضاني ئةنفال و هةپةبجةوة، طشتيان لةطةپتان...

     

    بة تةنيا نيت... نةخصر هةرطيز...کةرکووکييةکان، ئةمشةو کةسيان لصي ناخةوصت... بووک و زاوايةک ناويان مةم و زين ـ ة، دةپصن دةضين لة بةغدايص، کةسةرکؤمار کاري تةواو، لةوص د‌خؤين نوقپ و طةزؤ لةطةپ شةکراو..!

     

    لة مهابادص( شوانة ) نامةيةکي قازيي ثصية،  بة ثصيان دصتة ه‌ولصرص،  بةياني زوو لة ثايتةختصية... بة مةزةنةي من لة نامةکةيدا وا هاتووة، تصيدا جةنابي قازي وا دةفةرموصت : جصطري من ..! وريا بة، نةکةيت ئةمأؤ و سبةينصت ثص بکةن... کة وايان طوت و وايان کرد ـ حاشاک ـ طشتي کپاو لة سةر نان و درؤية.

     

    سةرؤک کؤمار..!

     

     مةعشووقي خةزنةوي لة بةهةشتي خوداي مةزندا، کة زاني تؤ بؤ بةغدايص ئؤغر دةکةيت ، مؤپةتي خواست بؤ ضةند رؤذصک...دوصنص شةوص بة نهصني هاتة طوندي خةزنة، کوأوکاپي لص کؤوةبوون، لة عفرين و قامشلووش، ميوانيشيان هاتبوو لة وان و مووش... تا درةنطي شةو ، کةسص ضاوي نةضووة خةو، ثصپوويان لةسةر يةک نةنا، باس تةنيا باسي مامة و تؤ بوو... ثاشان، هةموو ضاويان لصک ناو خةوتن... تةنيا مةعشووق تا بةياني وة ئاطا بوو... مةعشووق بانطي کردنص، طوتي سةيري ئاسمانص کةن ؟... کة تصي رامان، بينييان لة نصو ثةپة هةوري تار و تاريکدا، خؤر تيشکي خؤي ثةرش و بپاوکردووةتةوة، جوان و رصک ..! ئاثؤأةي خةپک لصيان ثرسي: باشة سةيدا ئةم ديمةنة ماناي ضيية؟ سةيداش فةرمووي: خودص ضصتر دةزانصت...  طومان دةکةم، فرة طورط و رصوي و ضةقةپ لة بةغدايص لة کوردان طردةوة بوونة، وةلص وص دةضصت کاکة و مامةي من و ئصوة، مل نادةن ... ئةوجا خؤشي لة من و شادي لة نطؤ..!

     

    سةرؤک کؤمار..!

     

      دوصني جومعة هةشت هةزار بارزاني،  ضوونة خزمةت مةزارة بصنازةکةي بارزاني، منداپي بةرمةمکانيشيان ثص بوو، فةمووي: خصرة وا هاتوونةتة ئصرة..! طوتيان : ئةرص مةزنص مة..! هاتووينةتة خزمةت تؤوة تا ثصت بصذين، کة وا هصذا مةسعوود قةولة دووبةياني، سةفةر بکا، هاوأص دةطةپ هاوأصياني... جا کةرةم کة ئةمر بکة، بؤ رؤپةکةت ض هةپوصستص بة زؤر ضاک و باش ئةزاني ؟... ئةويش فةرمووي:

     

    بصذنة مةسعوودي: بابت هةتا لة ذين مابوو خةباتي کرد...ملي نةدا... بؤ داوا و دؤزي کورد نةبصت، سةري بؤ کةس نةوي نةکرد...

     

    بصذنة مةسعوودي: سةدام کة لة توغياني دةسةپاتا بوو، ئامادة و تةيار بوو کوردستانم هةموو بداتص، بةپام بةبص کةرکووک و دةوروبةر... ضاک بزانن کوردستاني بةبص کةرکووک، و‌ةکوو لةشصکة بةبص سةر.

     

    بصذنة مةسعوودي: ئةوةي طةل بأياري لةسةر داوة، نةکةن طضکةي بکةنةوة... طةلي مةزن، داوا و خواستي لة لوتکةية... يةک دةنطيش بن لة داواتان... کة ئاوا بوون، ئةوةي کة دوذمن دةيکات، بة تةنيا لنطةفرتصية..!

     

    بصذنة مةسعوودي:لة سةرجةم مصذووي کوردا رووي نةداوة، کورد حوکمي دوو وپات بکات... قةت د‌ةرفةتي ئا بةم جؤرة نة رةخساوة، دوو سةردار و سالاري کورد، بتوانن لة دوو لاوة، دةنط و دؤزي رةواي طةليان بطةيةنن بة سةرجةمي ئةم دنياية..!... ئةطةر نةکرا ياخود نةلوا، هةرضي زووة، با بصنةوة

    بؤ ئةم لاوة... با حاشا کةن لةو ئصراقةي بؤ کورد هةروةکوو زؤنطاوة..!

     

    بصذنة مةسعوودي: ئةوةي وتم وةسيةتي من و طةلم بوو، طاپتة نةبوو، ئي دپم بوو... ئةطةر هاتوو بة طوصي کردم، ئةوا خصري عةلا خصرة، بص هيض طومان ئةو رؤپةية شصري کوأي شصرة... ئةطةر نا، نابص سةرداني مةزاريشم بکا لصرة..!

     

     

     

     

     

     

    + نوشته شده در 84/05/22ساعت 23:50 توسط كێله‌شین |

    تجددخواهی و روشنفکران دينی؛ گفتگو با حسن يوسفی اشکوری

    ashkeveri

    ادامه ............

    ******************************************

    وعده نخست وزير ترکیه به حل مشکل کردها

    رجب طيب اردوغان نخست‌وزير اسلامگراي تركيه

    ادامه‌ي خبر ..........

    + نوشته شده در 84/05/22ساعت 11:16 توسط كێله‌شین |

                                          Dr Soroush
    برمنار آشنايی ها نمی سوزد چراغی


    نوشته: عبدالکريم سروش


         

    خستهء خاکم وگر بر آسمان آرمانم 
                              
    تخته بند غفلتم ور خود به معنی رازدانم

    همين قفس برگيرتا اين  نفس باقی است ما را 
                         
    اين یقين سينه سوزم بس که در حبس گمانم

    خاک ما را خرم از لبخند باران خيز خود کن 
                         
    بين که خاری خسته جان از خنجر خشم خزانم

    بر منار آشنائی ها نمی سوزد چراغی 
                                
    آتش اندر تيرگی افتد که آتش زد به جانم

    ای بهار عاشقی گرمای تابستانيت کو؟ 
                               
    که خزان گرد زمستان خيمه زد بر آشيانم

    به کجای اين شب آويزم قبای ژنده ام را؟ 
                               
    آفتابی، اختری، ماهی نمی پرسد نشانم؟

    سينه مالامال در دست ای دريغا غمگساری 
                              
    دل ز تنهائی به جان آمد خدا را دلستانم

    از نگاه شور ديوان تلخم ای شيرين وزين پس 

                        شعر خود را در شراب چشم هايت می نشانم

    در نگارستان معنا صد عبارت می نگارم 
                            
    کز شبستان نگاهت یک اشارت واستانم

    نور نابت نوش بادا ای دهان سبز بستان 
                              
    من چه بی برگم که عمری در تمنای دهانم

    نازنينا هل که بر نامت نماز آريم اکنون 
                               
    شکر نعمت را که فردا در سرايت ميهمانم

    خرمن شب با دليری های شبگيران چه سنجد 
                                 
    باش گو تا برق غيرت برجهد از ديدگانم

    شمع خاموشم صبور از شمع خاموشان نشينم 
                                   
    ای سکوت خلوت کروبيان چونت بخوانم؟

    + نوشته شده در 84/05/19ساعت 22:45 توسط كێله‌شین |

    استاد دكتر عبدالكريم سروش حفظه اللهاستاد عبدالکريم سروش، در يکي از آخرين سخنراني‌هاي خود در سيزدهم مرداد ماه جاري در پاريس، يکي ديگر از پرده‌‌هاي فکري را کنار زد و آشکارا به انتقاد از عقايد پايه‌اي شيعه، يعني بحث «ولايت» و «مهدويت» پرداخت. 

     سروش با تأکيد بر اين‌که روحانيت ما، نه تنها عوام‌زده، بلکه عوام است، به شرح کوتاه تجربه جمهوري اسلامي در تأسيس يک دولت شيعي بر پايه فقه شيعه و اعتقاد به جانشيني مرجع تقليد براي امام معصوم(ع) پرداخت و با اشاره به دو عقيده مهم شيعه؛ «ولايت» و «مهدويت»، تلويحا اين دو امر را مانع نوعي نگاه عملگرا و سکولار به دولت و دو مانع مهم در راه تحقق دمکراسي در جامعه ايراني دانست.

    وي درباره ديدگاه شيعيان درباره ولايت و اين‌که اين ديدگاه، تعارض آشکار با خاتميت پيامبر(ص) دارد، گفت: اول خصلت، ولايت است يعني آن خصوصيتي که در پيامبر بود ادامه پيدا مي‌کند و با مرگ پيامبر، پايان نمي‌پذيرد آن هم در افراد معين نه در همه افراد. در ميان شيعيان، اين اولياي الهي، نام برده شده‌اند همانها که امامان شيعه ناميده مي‌شوند و نيز شخصيتي كه به اين افراد داده شده، تقريبا برابر با شخصيت پيامبر است که مي‌توانيم بگوييم مفهوم خاتميت پيامبر را دچار تزلزل کرده است.

    وي افزود: اين نکته بسيار مهمي است که ما چه شيعه باشيم يا نباشيم، بايد تکليفمان را با آن مشخص بکنيم. قرآن به وضوح مي‌گويد که پيامبر اسلام، خاتم النبيين است اما شيعيان، مقام و منزلتي که به ائمه خودشان بخشيده‌اند، تقريبا مقام و منزلتي است که پيامبر دارد و اين نکته‌اي است که نمي‌توان به سهولت از آن گذشت، يعني مفهوم خاتميت در تشيع، مفهوم رقيق‌شده و سستي است. زيرا امامان شيعه، حق تشريع دارند حال آنکه اين حق انحصارا حق پيامبر است.

    سروش درباره خصلت دوم در معتقدات شيعه که اعتقاد به مهدويت است، گفت: تفاوت ديگر، مفهوم مهدويت است که دنباله همان امامت و ولايت است. شيعيان اعتقاد دارند، يکي از امامانشان همچنان زنده است و به نحوي در کارها حضور دارد.

    به اعتقاد سروش، اين نگاه يعني اعتقاد به مهدويت، همه چيز را به آينده حوالت مي‌دهد و از پرداختن به مصالح عامه در شرايط کنوني فاصله مي‌گيرد.

    وي در اين باره گفت: در هرحال، نزد شيعه دوران طلايي تمدن اسلامي وقتي خواهد بود که آن امام غائب، ظهور بکند و يک حکومت جهاني ايجاد بکند. البته همانطور که به ياد داريد، يکي از شعارهاي جمهوري اسلامي از ابتدا اين بود که اين نظام برپا شده است تا مقدمات ظهور آن امام غائب را برپا بکند و اين پرچم را به صاحب اصلي او بسپارد. فقهاي شيعه، هر حکومتي فارغ از آن‌که عادلانه باشد يا نباشد را غاصب مي‌دانند.

    سروش با اشاره به ديدگاه اقبال لاهوري که تمامي روايات مربوط به مهدويت را نادرست دانسته و در اين باب از «ابن خلدون» پيروي کرده است، در شرح ناسازگاري اعتقاد به مهدويت و نگاه واقع‌بينانه به سياست و مصلحت عامه گفت: نزد شيعيان، هر حکومتي حتي همين جمهوري اسلامي که خودش را حق مي‌داند، آب و جاروکننده آن حکومت جهاني بوده و مقدمه‌اي است براي آن ظهور نهايي و جنبه موقت دارد و بيش از آن‌که رعايت مصلحت عامه را بکند، زمينه‌ساز آن وعده نهايي است. خيلي شبيه آن چيزي که در اسرائيل مي‌گذرد و از اين جهت مشابهت‌هاي زيادي دارد. اسرائيلي‌ها در واقع بنايشان را بر همين گذاشته‌اند که در آخرالزمان مسيح مي‌آيد و در آن موقع بيت‌المقدس بايد آماده شده باشد براي آن دوران و يهودي‌ها دارند زمينه‌سازي مي‌کنند بازگشت مجدد مسيح را.

    سروش افزوده است: حکومت‌ها دو نوع بيشتر نمي‌توانند باشد؛ يا حکومتي هستند که مال مردم هستند و مصالح کنوني مردم را تأمين مي‌کنند يا حکومت‌هايي که نهايتا براي تحقق يک موعودي در آخرالزمان عمل مي‌کنند و رسالت اصلي‌شان را آن مي‌دانند.

    وي سپس با تأکيد بر تعارض ديدگاه‌هاي شيعه درباره ولايت و مهدويت با مسئله دمکراسي چنين نتيجه‌گيري مي‌كند كه: يک تعارضي چنين است که بين انديشه دموکراتيک با انديشه مهدويت و رقيق کردن خاتميت آشکار مي‌شود.

    + نوشته شده در 84/05/19ساعت 12:22 توسط كێله‌شین |

    از روز سوم ماه اوت، دوازدهم مرداد ماه، دوره رياست جمهورى محمود احمدى‌نژاد آغاز شد. همراه با آن بر دامنه نگرانيهاى فعالان سياسى و اجتماعى ايران افزوده شد. مدتهاست كه اينان شاهد قدرت گرفتن اقتدارگرايان و با آن محدودتر شدن عرصه بر اصلاح‌طلبان و فعالان حقوق بشر و مدنى هستند. فعالان حقوق زن نيز با ديدن سختيهايى كه در ماههاى اخير بر سازمانهاى غيردولتى زنان گرفته شده است، نگران‌اند كه مبادا باز بخواهند به دستاوردهاى جنبش زنان آسيب بزنند. در اين زمينه دويچه وله (صداى آلمان) پرسشهايى را با دكتر نيره توكلى نويسنده،‌ استاد جامعه‌شناسى و فعال حقوق زنان مطرح كرده است.
                                                                                                                              

                                                                                                       ادامه مطلب

    + نوشته شده در 84/05/19ساعت 12:20 توسط كێله‌شین |

      تاریخ :  1384/5/3

     

    دکتر سروش در جمع دانشجویان ایرانی در پاریس  (دانشگاه سوربُن)

     

    رابطه مردم سالاری و تشیٍّع

     

     

    دکتر عبدالکریم سروش روشتفکر و متفکر برجسته روز دوشنبه  بیست و پنج ژوئیه به دعوت انجمن اسلامی دانشجویان پاریس در محل آمفی تئاتر دانشگاه سوربن به ایراد سخن پرداخت. در این جلسه که جمعی از ایرانیان  و دانشجویان حضور داشتند دکتر سروش در ادامه سخنرانی چند ماه پیش خود در خصوص رابطه اسلام و دموکراسی به بیان نسبت میان تشیع و  مردم سالاری پرداخت . ادامه مطلب

    + نوشته شده در 84/05/19ساعت 12:11 توسط كێله‌شین |

    بانطخوازي ئيسلامي عةمر خاليد بؤ كوردةكاني بةريتانيا:

    « بةلامةوة كيَشةى كورد لة هةرة كيَشة طرنطةكانى طةلانى ئيسلامى ية و هيضى لة كيَشةى فةلةستين كةمتر نى ية »

    ئيَوارةى شةممة بةروارى 6 / 8 / 2005  كةسايةتى  ناسراوى ئيسلامى و بانطخوازى بةناوبانط مامؤستا

    عةمرو خاليد سةردانى كؤمةلَةى طةشةثيَدانى بارانى كرد لة بةريتانيا و لةلايةن يةرِيَوةبةرى كؤمةلَةو ذمارةيةكى زؤر لة ئةندامانةوة بةطةرمى ثيَشوازى ليَكرا .

    amr khaled

      لة وتةيةكيدا بؤ ئامادةبوان مامؤستا عةمرو خاليد جةختى لة طرنطى و طةورةيى  كيَشةى كورد كردةوةو ثانؤراماى هةولَ و سةركردايةتى ية كوردى ية ميَذوييةكانى سةربورد كردةوة ، بةريَزيان وتى : بةلامةوة كيَشةى كورد لة هةرة كيَشة طرنطةكانى طةلانى ئيسلامى ية و هيضى لة كيَشةى فةلةستين كةمتر نى ية ، من وةك خؤم ضاوةرِيَى ئةوةم كة جاريَكى تر طةلـى كورد ثيَشةوايةتى طةلانى ئيسلامى  بطريَتةوة دةست و لةم قةيرانة ئالَؤزةدا فرياى جيهانى ئيسلامى بكةويَت ، وةك ضؤن ئيبن تةيميةو سةلاحةدين و سةعيدى نورسى باثيريان كرديان  .

     

    + نوشته شده در 84/05/18ساعت 23:36 توسط كێله‌شین |

    شێخ زانا سه‌رپۆشێك بۆ گه‌نده‌ڵی
    ئیمه‌یلی دانه‌ری ئه‌م بابه‌ته بارام شنۆیی 2005.07.19

    له به‌هاری 2002دا به ئه‌وپه‌ڕی تاسه و ئاواته‌وه هاتمه شاره دێرینه‌كه‌ی كوردستان، هه‌ولێر، به‌ڵام مخابن ئه‌و كۆشكه بلوورینه ئه‌فسووناویه‌ی كه له ساڵانی دوای شه‌ڕی براكوژی له مێشكی خۆمدا وێنام كردبوو، ڕما و پاكی بوو به خۆڵه‌مێشی به‌دگومانی، زۆڵم و عه‌شیر‌ه‌گه‌ری، نابه‌رامبه‌ری، ناڕه‌زایه‌تی و...              دریژه‌ی بابه‌ت
    + نوشته شده در 84/05/17ساعت 20:52 توسط كێله‌شین |

    ایــــران :

       درایران طی سال های 1990تا1992م سرانه مصرف سیگار برای بزرگسالان 15 سال وبالاتر 930 نخ در سال بوده است .  براساس طرح سراسری سلامت و بیما ری  1378 وزارت بهداشت ودرمان ، در جامعه 15 سال و بالاتر تحت پوشش دانشگاههای علوم پزشکی کشور ، شاخص مصرف سیگار کل کشور در جمعیت شهری و روستایی یکسان و برابر9/11 درصد بوده است و میانگین تعداد سیگار مصرفی در سطح  کل کشور 2/13 عدد(نخ) در روز (جامعه شهری 7/12 نخ و جامعه روستایی 1/14 نخ ) بوده است . در سطح استان آذر بایجان غربی شاخص مصرف سیگار به عدد هشدار دهنده 6/15 درصد بالغ گشته است که نسبت به متوسط کشوری 7/3 درصد افزایش داشته است  (جامعه شهری 15 درصد و جامعه روستایی 3/16 درصد ).  میانگین تعداد سیگار مصرفی در سطح این استان نیز به عدد 4/15 نخ در روز رسیده که باز هم نسبت به متوسط کشوری 2/2 نخ بیشتر است .

    9/81 درصد کسانی که سیگار می کشند ، کشیدن سیگار را قبل از 15 سالگی شروع کرده اند که در شهروروستا یکسان است.

     در یک بررسی در سطح دبیرستان های رشت معلوم شد که 29/69 درصد دانش موزآن اصلا سیگار نمی کشیدند ، 01/13درصد پاسخگویان گاهی و 94/8 درصد آنها همیشه سیگار می کشیدند ،13/8 درصد قبلا سیگار می کشیدند ولی هنگام بررسی ترک کرده بودند.

    در بررسی انجام شده در شهر شیراز 26 درصد مردان و 6/3 درصد زنان شرکت کننده بطور عادی سیگار می کشید ند . میانگین سن شروع سیگار 21 سا ل گزارش شده است (دامنه 10 تا 60 سال ) .

    عوامل گرایش نوجوانان به دخانیات :

     این عوامل را می توان در دو گروه کلی ، عوامل فردی  و عوامل محیطی  تقسیم بندی نمود.

    الف)  عوامل فردی (روانی ، شخصیتی) گرایش نوجوانان به استعمال دخانیات: 

     منظور عواملی است که باعث از دست دادن یا ضعیف شدن توانایی های خود شخص د رمقابله با ابتلاء به کشیدن سیگار می گردند . تربیت خانوادگی و اجتماعی در ساختن این عوامل شخصیتی نقش اساسی را بعهده دارند. اغلب این عوامل بر رفتار افراد که کشیدن سیگار نیز خود نوعی خاصی از رفتار است ، تأثیر دارند.

     

             عمده ترین این عوامل عبارتنداز:

    1) انگیزه هایی مانند وقت گذرانی ، سرگرمی ، رفع خستگی و کنجکاوی.

    2) همرنگی با جمع دوستان: تأثیر دوستان سیگاری و نا با ب (گروه همسالان) از طریق تعارف سیگار و تشویق به کشیدن آن چشمگیر است.

    3)   احساس رشد و استقلال طلبی : نوجوان با اعلام اینکه « من بزرگ شده ام» بر علیه محدودیت های دوران کودکی قیام می کند. 

    4) ابراز وجود و جلب توجه:  نوجوان با اقدام به سیگار کشیدن  به گمان خویش نوعی تجدد خواهی، موفقیت ، آزادی وتشخّص را به دیگران نشان می دهد .اوبا این کار می خواهد بگوید « من برای خودم کسی هستم»  . این نوع ابراز وجود ریشه در تصور غلط و نادرست نوجوان از رابطه سیگار و پذیرش اجتماعی دارد .

    5) همانند سازی با الگوهای مورد پذیرش خود: تأثیر پذیری از الگوهای مورد قبول نوجوان مانند والدین ، معلم یا سایر شخصیت های اجتماعی مشهور(هنر پیشه ها ، نویسندگان ، قهرمانان و...) که رفتار ضد سلامت کشیدن سیگار را دارند .

    6) نداشتن « مهارت نـَه گفتن» : ضعف اراده و نداشتن قاطعیت در تصمیم گیری باعث تسلیم شدن نوجوان در برابر پیشنهادهای ضد سلامت دیگران از جمله قبول تعارف سیگار کشیدن می شود.

    7) ناآگاهی یا پایبندی ضعیف به دستورات دینی : نوجوان حکم شرعی استعمال دخانیات را نمی داند یا درکل نسبت به آن زیاد پایبند نمی باشد.

    ب)  عوامل محیطی گرایش نوجوانان به استعمال دخانیات: 

    تمام عواملی که بطورمشخص ازمحیط خارج فرد به او فشار وارد می نمایند که یک رفتار ضد سلامت مانند کشیدن سیگاررا آغاز یاادامه دهد را شامل می شود مانند عوامل خانوادگی،اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی،سیاسی وبین المللی .

             عمده ترین این عوامل عبارتنداز:

    1) عوامل خانوادگی: خانواده ناسالم و ناأمن یکی از مهم ترین عوامل بوجود آمدن همه مشکلات رفتاری در کودکان و نوجوانان منجمله اعتیاد به کشیدن سیگار می باشد مواردی مانند نداشتن تفاهم و نزاع دائمی والدین ،سیگار کشیدن هر دویا یکی از آنها ، اعتیاد والدین به مواد مخدر والکل، جدایی والدین ازهم ونظارت ضعیف آنه بر کودکان و نوجوانان خود از این جمله اند.

    2) داشتن دوستان سیگاری : که با تعارف بی جا ودادن اطلاعات غلط باعث می شوند نوجوان به دام سیگارکشیدن بیفتد.

    3) آسانی دسترسی و تهیه : سیگار را از هر دکه ای وبا قیمت کم می توان خرید.

    4) ناتوانی نظام تعلیم و تربیت : نهاد مدرسه ، نهادهای دینی ومتصدیان آموزش سلامت جامعه نسبت به آموزش راههای پیشگیری از رفتارهای پر خطر و ضد سلامت به کودکان و نوجوانان و خانواده های آنهابه شکل کارآمد ومؤثر عمل نکرده اند .

    5) تبلیغات رسانه ای فراوان : این تبلیغات از سوی شرکت ها و کمپانی های  بزرگ سود جوی جهانی برای بد ست آوردن سود بیشتر واز طریق تمامی رسانه های قدرتمند موجود مانند شبکه های تلویزیونی ماهواره‌ای ، اینترنت ، فیلم ها، روزنامه ها، مجلات ، کتاب هاوکالاهای مورد علاقه نوجوانان با انواع شگردها جهت فریب نوجوانان انجام می شود.

    6) نارسایی قوانین ونبودن تضمین برای اجرای قوانین موجود در پیشگیری از کشیدن سیگار: دراین خصوص می توان به خرید و فروش سیگاربدون محدودیت درکلیه مکانهای عمومی و به تمام سنین ، قاچاق سیگار به داخل کشور، استعمال دخانیات در اماکن عمومی و حتی دولتی اشاره کرد.

    7) نبودن برنامه و امکانات مناسب جهت استفاده مفید و سالم نوجوان از اوقات فراغت و بیکاری خود.

     

    اهــداف ویــژه آ مــوزشی :

     انتظار می رود فراگیران در پایان جلسه آموزشی قادر باشند:

    1) شکل‌های استعمال توتون در فراورده های دخانیات را نام ببرند.

    2) تاریخچه مختصر استعمال دخانیات در جهان وایران را بازگو کنند.

    3) وضعیت کنونی استعمال دخانیات در جهان و ایران را با ذکردرصد شیوع سیگار کشیدن بیان نمایند.

    4) عواملی را که باعث گرایش نوجوانان به دخانیات می شوندف بر شمارند.

    5) مواد زیان آور موجود در دود سیگار راتقسیم بندی کرده ونام ببرند.

    6) بیماریهای عمده ناشی از استنشاق دود سیگار را نام برده و مختصراً عوارض جسمانی ناشی از هر کدام را بیان نمایند.

    7) زیان های اقتصادی استعمال دخانیات را با تعیین رقم تخمینی سرانه هزینه مصرف سیگار بیان کنند.

    8) عمده ترین پیامدهای اجتماعی ناشی از استعمال دخانیات را ردیف نمایند.

    9) دیدگاه اسلام در باره استعمال دخانیات را با بیان  حکم شرعی مربوطه ، توضیح دهند.

    10) عمده ترین منافعی را که پیشگیری از کشیدن سیگار یا ترک آن بدنبال خواهند داشت ، ذکر نمایند.

    11) مهم ترین عواملی را که مانع اتخاذ عملکرد پیشگیری کننده از کشیدن سیگار یا ترک آن می شوند، نام ببرند.

    12) مؤثرترین راههای پیشگیری از کشیدن از کشیدن سیگار را نام برده و هر کدام را در یک خط توضیح دهند.

     

    الف) شکل های مصرف توتون :

     برگ های خشک شده گیاه توتون را معمولاً به اشکال مختلفی مانند چپق (پیپ) ، قلیان ، سیگار وجویدن ، مورد استفاده قرار می دهند . آنچه امروزه مصرف آن از سایر انواع شایعتر است کشیدن سیگار می باشد که در این حالت کاغذ نازکی را روی برگ های خشک و خرد شده گیاه توتون پیچانیده و آنرا آتش زده و دود ناشی از سوختن آنرا استشمام می نمایند.

    ب) تاریخچه مختصر استعمال دخانیات در جهان و ایران :

    جـــهــــــــان:

     انسان از زمان های قدیم توتون را می شناخته است .هرودت مورخ مشهور یونان در این باره چنین نوشته است : طایفه های صحرا نشین که در جنوب کشور ما اقامت داشتند وهمچنین بومیان آفریقا ، یک نوع گیاه را می سوزاندند و دودش را می خوردند.  اروپاییان برای اولین بار در سال 1492 م در هنگام کشف قاره آمریکا بوسیله کریستف کلمب ، با دود کردن این گیاه وحشی (توتون) آشنا شدند . سپس شخصی به نام کرومن Crewmen توتون رااز آمریکا برای اروپاییان به ارمغان آورد و مصرف این گیاه سمی را به آنها آموخت. برگ های گیاه توتون در سال  1519 م  به اسپانیا رسید و از سال 1560 م در بین مردم آنجا عمومیت یافت . از آن زمان تاکنون استعمال توتون به عنوان یکی از عجیب ترین عادت های بشر، سلامت میلیون ها انسان را در سراسر جهان تهدید می کند.

    ایـــــــران:

     در ایران بطور دقیق زمان آغاز دود کشی را نمی توان تعیین کرد ولی مدارک تاریخی نشان می دهد هنوز نیم قرن ازدود کشی در اروپا نگذشته بود که چپق کشی در ایران رواج یافت . در باره وارد شده توتون به ایران احتمالات گوناگون وجود دارد و برخی احتمال می دهند به دستیاری عثمانی ها وارد ایران شده است . برخی دیگر ورود آنرا به پرتقالی هادر سال 999هـ ق (1590 م) نسبت می دهند که در زمان شاه عباس صفوی بصورت قلیان و چپق رواج یافت . در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار ، دولت وقت ایران امتیاز ، کاشت، داشت، برداشت وفروش آنرا به یک کمپانی انگلیسی اعطاء کرد. در سال 1316 هـ ش کارخانه جدیدالتأسیس دخانیات ایران سالیانه 600 میلیون نخ سیگار تولید می کرد . در سال 1356هـ ش یعنی چهل سال بعد از آن تاریخ ، این میزان به  24 میلیارد نخ یعنی چهل برابر چهل سال پیش رسید. از این تعداد سیگار 13 میلیارد نخ آن داخلی و 11 میلیارد بقیه خارجی بود.  طی سال های اول انقلاب  کاهش مختصری در تولید سیگار ایجاد شد اما از سال 1360 هـ ش مجدداً سیر صعودی سریعتری گرفت و در سال 1362هـ ش به  27 میلیارد نخ رسید . در سال 1315 هـ ش تقریباً  12000 هکتار و د ر سال 1374 هـ ش  30000هکتار از مرغوبترین زمین های  حاصلخیز کشور زیر کشت  توتون بوده است.

    ج) وضعیت کنونی استعمال دخانیات در جهان و ایران      :

    جهــان:

     در گزارش وضعیت جهانی استعمال دخانیات برای 190 کشور جهان توسط سازمان جهانی بهداشت در سال 1997م چنین آمده است : در ابتدای دهه 1990 م در جهان یک میلیارد و صد میلیون نفر سیگاری زندگی می کردند. به عبارت دیگر 47% همه مردان پانزده سااله و بالاتر  و 12% همه زنان پانزده سااله و بالاترجهان سیگاری بوده اند .  در این حال میانگین مصرف روزانه سیگاری ها درکلّ 16 نخ سیگارت و برای آفریقا با کمترین میزان مصرف 10 نخ و آمریکا و اروپا با 18 نخ بالاترین میزان مصرف  بوده است .

    برآورد می شود که شیوع سیگار کشیدن در سطح اروپا در میان نوجوانان سنین 15 تا 18 سال حدود 30% باشد. در حال حاضر در بعضی کشورها تعداد موارد جدید مصرف سیگار در دختران مساوی وحتی بیشتراز پسران می باشد. برای مثال در بلژیک ، فرانسه، آلمان ، هلند، نیوزلند، نروژ،انگلستان و ایالات متحده آمریکا تعداد دختران نوجوان مصرف کننده سیگار بیش از پسران است. بر اساس تحقیقات متعدد در سطح جهان بیش از 90% سیگاریها قبل از 19 سالگی مصرف سیگار را شروع کرده اند. به عقیده سازمان بهداشت جهانی اگر فردی  تا 20 سالگی به مصرف سیگار روی نیاورد ، احتمال ابتلاء او در سنین بالاتر بسیار کم است.

     

    ایــــران :

       درایران طی سال های 1990تا1992م سرانه مصرف سیگار برای بزرگسالان 15 سال وبالاتر 930 نخ در سال بوده است .  براساس طرح سراسری سلامت و بیما ری  1378 وزارت بهداشت ودرمان ، در جامعه 15 سال و بالاتر تحت پوشش دانشگاههای علوم پزشکی کشور ، شاخص مصرف سیگار کل کشور در جمعیت شهری و روستایی یکسان و برابر9/11 درصد بوده است و میانگین تعداد سیگار مصرفی در سطح  کل کشور 2/13 عدد(نخ) در روز (جامعه شهری 7/12 نخ و جامعه روستایی 1/14 نخ ) بوده است . در سطح استان آذر بایجان غربی شاخص مصرف سیگار به عدد هشدار دهنده 6/15 درصد بالغ گشته است که نسبت به متوسط کشوری 7/3 درصد افزایش داشته است  (جامعه شهری 15 درصد و جامعه روستایی 3/16 درصد ).  میانگین تعداد سیگار مصرفی در سطح این استان نیز به عدد 4/15 نخ در روز رسیده که باز هم نسبت به متوسط کشوری 2/2 نخ بیشتر است .

    9/81 درصد کسانی که سیگار می کشند ، کشیدن سیگار را قبل از 15 سالگی شروع کرده اند که در شهروروستا یکسان است.

     در یک بررسی در سطح دبیرستان های رشت معلوم شد که 29/69 درصد دانش موزآن اصلا سیگار نمی کشیدند ، 01/13درصد پاسخگویان گاهی و 94/8 درصد آنها همیشه سیگار می کشیدند ،13/8 درصد قبلا سیگار می کشیدند ولی هنگام بررسی ترک کرده بودند.

    در بررسی انجام شده در شهر شیراز 26 درصد مردان و 6/3 درصد زنان شرکت کننده بطور عادی سیگار می کشید ند . میانگین سن شروع سیگار 21 سا ل گزارش شده است (دامنه 10 تا 60 سال ) .

     

    د) عوامل گرایش نوجوانان به دخانیات :

     این عوامل را می توان در دو گروه کلی ، عوامل فردی  و عوامل محیطی  تقسیم بندی نمود.

    الف)  عوامل فردی (روانی ، شخصیتی) گرایش نوجوانان به استعمال دخانیات: 

     منظور عواملی است که باعث از دست دادن یا ضعیف شدن توانایی های خود شخص د رمقابله با ابتلاء به کشیدن سیگار می گردند . تربیت خانوادگی و اجتماعی در ساختن این عوامل شخصیتی نقش اسا سی را بعهده دارند. اغلب این عوامل بر رفتار افراد که کشیدن سیگار نیز خود نوعی خاصی از رفتار است ، تأ ثیر دارند.

     

             عمده ترین این عوامل عبارتنداز:

    1) انگیزه هایی مانند وقت گذرانی ، سرگرمی ، رفع خستگی و کنجکاوی.

    2) همرنگی با جمع دوستان: تأثیر دوستان سیگاری و نا با ب (گروه همسالان) از طریق تعارف سیگار و تشویق به کشیدن آن چشمگیر است.

    3)   احساس رشد و استقلال طلبی : نوجوان با اعلام اینکه « من بزرگ شده ام» بر علیه محدودیت های دوران کودکی قیام می کند. 

    4) ابراز وجود و جلب توجه:  نوجوان با اقدام به سیگار کشیدن  به گمان خویش نوعی تجدد خواهی، موفقیت ، آزادی وتشخّص را به دیگران نشان می دهد .اوبا این کار می خواهد بگوید « من برای خودم کسی هستم»  . این نوع ابراز وجود ریشه در تصور غلط و نادرست نوجوان از رابطه سیگار و پذیرش اجتماعی دارد .

    5) همانند سازی با الگوهای مورد پذیرش خود: تأثیر پذیری از الگوهای مورد قبول نوجوان مانند والدین ، معلم یا سایر شخصیت های اجتماعی مشهور(هنر پیشه ها ، نویسندگان ، قهرمانان و...) که رفتار ضد سلامت کشیدن سیگار را دارند .

    6) نداشتن « مهارت نـَه گفتن» : ضعف اراده و نداشتن قاطعیت در تصمیم گیری باعث تسلیم شدن نوجوان در برابر پیشنهادهای ضد سلامت دیگران از جمله قبول تعارف سیگار کشیدن می شود.

    7) ناآگاهی یا پایبندی ضعیف به دستورات دینی : نوجوان حکم شرعی استعمال دخانیات را نمی داند یا درکل نسبت به آن زیاد پایبند نمی باشد.

    ب)  عوامل محیطی گرایش نوجوانان به استعمال دخانیات: 

    تمام عواملی که بطورمشخص ازمحیط خارج فرد به او فشار وارد می نمایند که یک رفتار ضد سلامت مانند کشیدن سیگاررا آغاز یاادامه دهد را شامل می شود مانند عوامل خانوادگی،اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی،سیاسی وبین المللی .

     

             عمده ترین این عوامل عبارتنداز:

    1) عوامل خانوادگی: خانواده ناسالم و ناأمن یکی از مهم ترین عوامل بوجود آمدن همه مشکلات رفتاری در کودکان و نوجوانان منجمله اعتیاد به کشیدن سیگار می باشد مواردی مانند نداشتن تفاهم و نزاع دائمی والدین ،سیگار کشیدن هر دویا یکی از آنها ، اعتیاد والدین به مواد مخدر والکل، جدایی والدین ازهم ونظارت ضعیف آنه بر کودکان و نوجوانان خود از این جمله اند.

    2) داشتن دوستان سیگاری : که با تعارف بی جا ودادن اطلاعات غلط باعث می شوند نوجوان به دام سیگارکشیدن بیفتد.

    3) آسانی دسترسی و تهیه : سیگار را از هر دکه ای وبا قیمت کم می توان خرید.

    4) ناتوانی نظام تعلیم و تربیت : نهاد مدرسه ، نهادهای دینی ومتصدیان آموزش سلامت جامعه نسبت به آموزش راههای پیشگیری از رفتارهای پر خطر و ضد سلامت به کودکان و نوجوانان و خانواده های آنهابه شکل کارآمد ومؤثر عمل نکرده اند .

    5) تبلیغات رسانه ای فراوان : این تبلیغات از سوی شرکت ها و کمپانی های  بزرگ سود جوی جهانی برای بد ست آوردن سود بیشتر واز طریق تمامی رسانه های قدرتمند موجود مانند شبکه های تلویزیونی ماهواره ای ، اینترنت ، فیلم ها، روزنامه ها، مجلات ، کتاب هاوکالاهای مورد علاقه نوجوانان با انواع شگردها جهت فریب نوجوانان انجام می شود.

    6) نارسایی قوانین ونبودن تضمین برای اجرای قوانین موجود در پیشگیری از کشیدن سیگار: دراین خصوص می توان به خرید و فروش سیگاربدون محدودیت درکلیه مکانهای عمومی و به تمام سنین ، قاچاق سیگار به داخل کشور، استعمال دخانیات در اماکن عمومی و حتی دولتی اشاره کرد.

    7) نبودن برنامه وامکانات مناسب جهت استفاده مفید و سالم نوجوان از اوقات فراغت و بیکاری خود.

     

     

    + نوشته شده در 84/05/17ساعت 12:44 توسط كێله‌شین |

    قيام اليل:شب زنده داري

    عبدالحميد البلالي
    قيام‌الليل مدرسه‌ي اخلاص است و جز عاشقان مجوّز ورود به آن را نمي‌يابند و جز صادقان بر آن مواظبت نمي‌كنند.
    «شب زنده‌داري، محراب خاشعين و باغچه‌ي استغفار كنندگان است.»
     
    *******************************

    آموزش شهروندي قسمت اول

    دكتر محمد‌سعيد ذكايي

    مقدمه
    رفاه هر جامعه تا حدود زيادي به توانايي آن جامعه در انتقال دانش، مهارت‌ها و گرايش‌هايي بستگي دارد كه براي ايفاي نقش شهروندي فعال و آگاه ضروري است. در بسياري از كشورهاي جهان دغدغه‌ي اصلي مربيان، محققان و ديگر افراد درگير در مسايل آموزشي، آماده ساختن كودكان و نوجوانان براي مشاركت در يك زندگي مدني است. با توجه به تغييرات سريع‌تري كه رد عرصه‌هاي سياسي، اجتماعي و اقتصادي در حال وقوع است و نيز، رشد سريع فناوري‌هاي ارتباطي، ضرورت درگير ساختن كودكان و نوجوانان با نقش‌هاي مدني خود، بيش‌تر احساس مي‌شود.
      
    *******************************
     

    يازده وسيله براي تأثير گذاشتن بر دل‌ها

    نويسنده: ابراهيم الدرويش

    اين يازده وسيله، تيرهايي هستند براي شكار دل‌ها. منظور از اين تيرها فضائلي هستند كه دل‌ها به وسيله‌ي آن‌ها جذب مي‌شوند، خطاها و عيب‌ها پوشيده مي‌مانند و لغزش‌ها كمتر مي‌گردند. اين فضائل صفاتي هستند كه تاثيري سريع و كار‌آمد بر روي دل‌ها دارند.
     
    + نوشته شده در 84/05/17ساعت 9:44 توسط كێله‌شین |