این هم نسخه جدید و آزمایشی یاهو مسنجر ۷ که ۱ هفته هم نمیشه که یاهو ارائه کرده.

کارایی های زیاد و بسیار جذابی بهش اضافه شده که مختصر و مفید براتون شرح میدمش:

ادامه...................

***********************************************************************

این برنامه یکی از کاربردی ترین برنامه هایی میباشد که تاحالا دیدم. این برنامه به شما این امکانو میده که یک مدیریت برای برنامه ها و پنجره ها و ..... ایجاد کنین . البته این برنامه بیشتر به درد اونهایی میخوره که از شلوغ بودن محیط کارشون خسته میشن و مجبور هستند تا بعضی از برنامه ویا پنجره هاشونو ببندن. خلاصه بگم با دانلود کردن این برنامه دیگه بستن پنجره ها معنایی نداره و به راحتی به کارهای خودتون بپردازید 

حجم : 610.2 کیلوبایت

Download
‍Crack

*********************************************************************

یک theme بسیار زیبا و جدید برای ویندوز xp

بعد از نصب این فایل بر روی Desktop راست کلیک کرده و Properties را انتخاب کنید ... حالا در قسمت Appearance باید Luna Element را انتخاب کرده و Apply کنید

توجه کنید که Color scheme های متفاوتی وجود داره که هرکدوم دوست داشتید میتونید انتخاب کنید
قبل از نصب این theme شما باید Uxpatcher رو نصب کرده باشید

Here it is, Luna Element 3. A new version of the visual style some say is the best theme ever. It is based on Luna, the Windows XP default theme, and some stuff are still in original design so I can't take credit for everything

Run the installer and if you have patched uxtheme.dll you can now change theme under Display Properties > Appearance > Windows and Buttons

Download: Luna Element 3

Download: Neowin UXTheme Multi-Patcher v4.0

بن لادن بره جلو بوق بزنه

سید ابراهیم نبوی
e.nabavi@roozonline.com

همایش «زیبایی شناسی دین» پنجم و ششم دی ماه سال جاری در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار می­شود. به گزارش دبیرخانه ی دائمی همایش های مرکز مطالعات و تحقیقات هنری  وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار است که بیشت تن از اساتید و محققان ایرانی و خارجی عرصه ی زیبایی شناختی دین در این همایش سخنرانی کنند.

هدف از برگزاری این همایش توجه به مولفه­های اصلی این عرصه و توجه بشتر به زیبایی شناسی دین است. با توجه به اهداف مرکز مطالعات و تحقیقات هنری که رویکردی پژوهشی به حوزه ی هنر دارد، این همایش قصد دارد گلچینی از یافته های پژوهشی این عرصه را به دوستداران حوزه ی دین و هنر ارائه کند.

همایش دو روزه ی زیبایی شناسی دین برای اولین بار قصد دارد با رویکرد زیباشناختی به حوزه ی دین توجه کند. محورهای اصلی و مورد بحث در این همایش شامل زیباشناسی قرآن مجید، زیبایی شناسی نظری و فلسفی دین، جنبه های زیباشناختی  ادبیات و علم کلام ، زیبایی شناسی کتا ب مقدس و زیبایی شناسی اخلاق و هنرهای اسلامی است.

گفتنی مهلت ارسال مقالات در زمینه های یاد شده تا پانزدهم مهرماه است.

تهران ، خبرگزاري جمهوري اسلامي  محمود ميرلوحي رييس كميته حقوقي ستاد انتخابات كشور صبح روز شنبه اعلام كرد كرد كه از16 ميليون و539 هزار و589 راي شمارش شده اكبر هاشمي رفسنجاني و مهدي كروبي بيشترين آرا را كسب كرده اند .به احتمال صد در صد اتنخابات بين كروبي و رفسنجاني به دور دوم كشيده خواهد شد.

بســــمِ اللهِ الرحمنِ الرَّحيمِ

 {الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ(2)الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ(3)مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ(4)إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ(5)اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ(6)صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلا الضَّالِّينَ(7).

 ازديدگاه استاد شهيد اين سوره اوّلين سوره‌اي است كه بر پيامبر – صلّي الله وعليه وسلّم - نازل  شده است و مدّعاي خود را بر فحوا و مضامين موجود در سوره  مبرهن مي‌كند  و مي‌فرمايد: اگر سوره‌ي فاتحه از اوّلين آيات نازل شده نباشد،دست كم، اين پنج آيه‌ي اوليّه‌ي سوره‌ي علق كه بر پيامبر– صلّي الله وعليه وسلّم – نازل شده جهت زمينه سازي براي نزول اين سوره‌ي بزرگ بوده است ؛چراكه مضامين اساسي و سرنوشت ساز موجود در سوره(توحيد ربوبيت و الوهيت ،قيامت،عبادت ، استعانت و استهداست. 

سوره‌ي فاتحه: متن دين است  و اگر بپذيريم كه انسان مسلمان داراي دو شخصيت اجمالي و تفصيلي است ؛ در ابتداي امر اين سوره  شخصيت اجمالي فرد مسلمان را در بر‌گرفته  و جهت تفصيلِ شخصيّت، بايد مخاطب بقيه‌ي سوره‌هاي قرآن بود؛ به گونه‌اي كه تمامي  سوره‌هاي قرآن در تفسير و توضيح اين هفت آيه آمده است و  شخص  مسلمان بايد اهل اين سوره بوده و محتواي آن را درنهاد خود به صورت ملكات ثابت رواني  در‌آورده  وسپس مخاطب بقيه‌ي قرآن شود و شايد به همين جهت است كه روزانه دستِ‌كم هفده بار در نمازهاي يوميّه واجب است خوانده شود؛ چرا كه تكرار مفاهيم به مرور  زمان در نفس انسان سبب ايجاد مقام و استقامت مي‌شود و شايان ذكر است بنا به ديدگاه استاد شهيد تبيين و توضيح اين سوره نخستين درس ضروري براي هر مسلماني است كه به تازگي قدم در وادي معرفت ، توحيد و بندگي خالصانه‌ي الله – جلّ جلاله -  نهاده‌است.

آنالبز سوره‌ي مبارك فاتحه:

الله: اسم جلاله كه جامع و واجد تمام صفات كمالي و اسماي حسناي خداست.

الرّحمن : صفت مشبّهه بر وزن فعلان كه اين صيغه بر امتلاء دلالت دار د و آن چيزهايي كه حالت دروني دارند مانند عَطْشان يا رَيّان و اگر براي غير‌ِخدا به كار رود ، در ترجمه‌ي فارسيِ آن مي توان گفت :پر از رحمت،امّا اين معنا براي خدا مؤدبّانه نيست پس بايدگفت: خدا كه تمام ذاتش رحمت است و اين اسم، مقتضيِ آنست كه رحمت تنها از جانب اوست.ولي چون صفت مشبّهه است كه از فعل لازم يا فعل متعدّي منقول إلي الّلازم گرفته مي شود،تعدّي به مرحومين(مخلوقات) را شامل نمي شود.اگر تنها رحمان بود بر اين دلالت داشت كه هيچ كس از مظاهر رحمت برخوردار نمي شد. بلكه رحيم بودن  خدا اين مسئله (برخوداري از مظاهرِ رحمت ِخدا) را مي رساند.

رحيم:رحيم بر وزن فعيل صيغه‌ي مبالغه است(يكي از پنج صيغه ي است كه صيغه مبالغه‌اند ،فَعّال،فَعيل،مِفْعال،فَعُوْل) و روشن است كه رحيم صفت مشبّهه نيست و ظاهراً خطايي روي داده است. پس او كه در ذات خود رحمان است در ذات خود رحيم نيز هست يعني هميشه و پيوسته رحمتش به همه تعلق مي گيرد.هر دو اسمِ رحمان و رحيم از صفت رحمت خدا مشتق شده اند كه آنهم دو مظهر دارد:

(الف)جلب منفعت و تهيّه‌ي امكانات

(ب)دفع ضرر و از بين بردن موانع وآفات

نشانه‌هايِ رحمت خدا : 1-نعمت هاي مادّي    2-  نعمت هاي معنوي‌. با ملاحظه‌ي اين امر (رحمان و رحيم بودن خدا در رابطه با انسان ) متوجّه مي‌شويم كه انسان مستعد و نيازمند دريافت مظاهر رحمت (نعمتها) خداست. چرا كه اگر انسان مستعد نباشد،نمي‌شود كه خداوند بالفعل رحيم باشد و انسان كه با رحمان و رحيم بودن خدا در ارتباط است،مبيّن اين است كه همو مستعد تربيت ، آماده‌ي  دريافت مظاهر رحمت و  بهره‌برداري از امكانات و نعمت هاست.

حمد: از مصدر "حمد يحمد"، شايد بتوان  آنرا "ستايش" معنا كرد ودر تعريف آن گفته‌اند:" ألثّناء بالجميل على جهة التّعظيم" و به طور خلاصه يعنى شناخت خدا و ايجاد يك دگرگونى درونى كه ناشى از شناخت سه اسم نيكوىِ خدا(رحمان و رحيم و مالك يوم الدّين)است كه دو اسم رحمان و رحيم محبّت و علاقه‌ي قلبى ايجاد كرده و اميد را نسبت به خداى مهربان مهرورز در دل بوجود مى آورند و اسم سوم ايجاد ترس وخشيت(ترس همراه با تعظيم) مي كند.حاصل اين شناخت به صورت عمل خود را در خارج نشــــــــــان مي دهد كه در دو قالب عبادت و استعانت(از خدا كمك خواستن) بروز عيني و عملي پيدا  و با ربّ بودن خدا نسبت متقابل پيدا مي كند،يعني خدا ربّ است و انسان مربوب .در مقابل ربّ بايد حامد بود و حمد كرد.

حمد: شناخت و تحوّل دروني ناشي از ربوبيت خدا(رحمان و رحيم و مالك يوم الدّين ) ،  ستايش با زبان و جوارح  و اعضاء ، اطاعت كامل از خدا در همه‌ي امور(عبادت) ، كمك خواستن از خدا  جهت رفع حاجات و ضرر و زيان و تهيه‌ي امكانات و جلب منافع(استعانت)است .چون حمد پنج  امر است ربوبيت نيز شامل پنج امر مي‌شود.

ربّ : به معني خداوند(صاحب) كه در اصل از مصدر "ربّ يربّ" به معني" پروردن" است كه بعداً به صفت مشبّهه تبديل شده به مفهوم "پروردگار" كه البته خيلي دقيق نيست.معني دقيقش همان خداوند است چون معني مصدري ربّ، "خداوندي كردن و خداوند بودن" است. صفت مشبّهه از آن( ربّ يربّ) " رب ّ" است به مفهوم خداوند ، كه در زبان فارسي به معني صاحب است و  اسمي است پنج وجهي و جامع پنج اسم از اسماي حسني: رحمان ، رحيم ، مالك يا مَلِكِ يوم الدّين،معبود (فرمانروا) و معين (فريادرس). دو اسم اخير فعلشان در قرآن آمده است كه گاهي در كاربرد آن سه معناي اوّل مراد است،گاهي نيز به دو معني اخير آن بكار مي رود.لازم به ذكر است مشركان قريش خدا را به سه معني اول(رحمان و رحيم و مالك يوم الدّين) كه همان ربوبيت است قبول داشتند امّا دو معنيِ ديگرِ ربّ (معبود و معين) را نمي پذيرفتند.

ألعالمين: اسم و جمع عالَم است و بر وزن فاعَل (فاعَل از صيغه هايي است كه براي بيان وسيله ي انجام كاريي به كار برده مي شود و به معني چيزي كه بوسيله آن علم كسب مي شود.مانند خاتَم كه به معني ختم كننده است) . لازم به توضيح است كه انسان عالَمي است  اگر دقيق بدان توجه شود  به وسيله‌ي آن صفات خدا شناخته مي شود چرا كه انسان(خليفه و جانشين خدا) واجد پرتوهايي از صفات كمالي خداوند است تا بتواند كارهاي محوّل شده به خويش ( شكوفا كردن استعدادهاي دروني خود ، تزكيه‌ي نفس و آبادكردن زمين ) را به نحو احسن انجام دهد.  جان سخن اينكه بهترين وسيله براي شناخت بيشترِ خداوند، خود انسان است؛چراكه هم يكي از آيات قدرت خدا و هم تجلي گاه پرتوهايي از صفات كمالي خداوندي است داراي صفات جلال و اكرام.

مالِك يا مَلِكِ يوم الدّين: مالِك از مصدر«مِلْك» و مَلِك از مصدر«مُلْك» است.

 مِلْك: در اختيار داشتن،دارا بودن به صورت عملي يعني مالك چيزي بودن،عملاً آنرا در اختيار دارد و در آن تصرّف مي كند.

مَلِك: يعني كسي كه چيزي را در اختيار دارد و با صدور فرمان در آن تصرّف كرده و خود مستقيناً در آن دخل و تصرّفي نمي كند بلكه از طريق ديگران كارها را انجام مي‌دهد.

يَوْم: در اصل به معناي روز است امّا گاهي به معناي روزگار هم آمده و از محدوديت خارج شده است وبه معني" زمان ِطولاني" كه ابتدا و انتهايي دارد(خلق آسمانها و زمين در شش روزگار -  ولَقَدْخَلَقْنا السَّمواتِ والأرضَ في سِتَّةِ أيّامٍ) .

يَوْمُ الدّين: زماني است كه از نفخِ صور( شيپور) اوّل شروع شده تا انتهاي محاسبه ،محاكمه ، دخول بهشتيان به بهشت و جهنميان به جهنّم  پايان مي يابد.

ألدّين: در كتب لغت 24 معني را برايش ذكر كرده‌اند،تنها يكي از اين معاني داراي چهار جهت است وبقيه‌ ،همه فروع اين اند.دين يعني خاضع بودن ،حالت ذلت  به خود گرفتن  به شيوه‌اي خاص در برابر كسي كه داراي تسلّط است،نظر به اينكه اين گونه موضعگيري يا عكس آن عواقبي دارد.اين معني داراي چهار  قيد است:

1.       مسلّط و آمِري (امركننده‌اي) وجود داشته باشد.(فرمانروايي به نظر امام مودودي- رحمه الله-)               

2.       فرد خاضع ِحالت ذلت به خود گرفته در مقابل خدا وجود داشته باشد.( فرمانبرداري به نظر امام مودودي)

3.       روشي براي نمايش اين خضوع و تذلّل موجود باشد.(طريقه‌ي فرمانبرداري به نظر امام مودودي)              

4.       سرانجام و عاقبت خوب يا بد وحود داشته باشد(جزا و پاداش به نظر امام مودودي)              

پس معني "يوم الدّين" تنها روز جزا نيست چرا كه تعبيري نارساست ،بلكه روز دريافت جزا از سوي كساني كه به شيوه‌ي خاصّي در برابر فرمانرواي خود خضوع و انقياد داشته‌اند. مالك و ملك بودن خدا در ليست صفاتِ جلالِ خدا قرار مي‌گيرد كه جنبه‌ي كنترل وسيطره را مي‌رساند و اين قيد را دارد كه كنترل كننده‌ي چگونگيِ استفاده كردن از مظاهر رحمت خدا بوده و محاسبه و محاكمه‌ي  اسان درباره‌ي موضعگيري درست يا نادرست او -نه در زمانِ استفاده‌كردن بلكه بعد از استفاده- از مظاهر رحمت است. يعني خداوند بعد از اينكه امكانات را تهيه مي‌كند و موانع را از سرِ راه برمي‌دارد،روزي را هم مقرّر كرده تا بررسي كند كه آيا از مظاهر رحمت او درست استفاده شده است يا خير؟بر اين اساس سر انجامي را براي بندگانش  مقرّر مي‌كند.پس صفاتي كه در ليستِ مالك وملك قرار مي‌گيرد ،كلاً براي تسلّط و كنترلي است كه بعد از استفاده از مظاهر رحمت مطرح مي‌شود و"بنده" به سوي خدا  بازگشته و خدا نيز با مالك و ملك بودنش در سرانجام و سرنوشت وي تصرّفاتي انجام مي‌دهد.

ايّاك نعبد:نعبد از ريشه‌ي «ع‌ب‌د»است كه دو مصدر دارد:1.عبادت   2. عبوديّت و به معني در نهايت خضوع و تذلّل قرار گرفتن در برابر كسي. وقتي فردي در مقابل كسي در اوج خضوع قرار مي‌گيرد چند كار را انجام مي‌دهد:

1.       حق ِّ امر و نهي را از خود و ديگران سلب كرده و به كسيكه در مقابل آن خضوع و تذلّل دارد،مي‌دهد. اين يك امر سلبي است كه  موجب عدم تحرك و ايستايي انسان مي‌شود.

2.       اطاعت كامل و بدونِ چون و چرا از فرمانهاي او مي‌كند و اين يك امر ايجابي است و باعث حركتِ انسان مي‌شود.

3.       براي انجام كارها نياز به امكاناتي هست و موانعي نيز بر سر راه،امكانات بايد تهيّه شده و موانع از سر راه برداشته شود.اگر كسي غير از اين آمِر را جالبِ منفعت و دافعِ ضرر بداند،در اينجا خضوع كامل براي وي(آمِر) صورت نگرفته است و مقداري از آن ،به غير داده شده تا در مواقعي از آنها دفع موانع و تهيّه‌ي امكانات را بخواهد.پس تنها در مواقعي معني خضوع و تذلّل تحقق مي يابد كه همين آمِرِ خود را جالب منافع و دافع مضار بداند و در نتيجه تنها از او بخواهد اين كارها را برايش انجام دهد(معني سوم عبادت و عبوديّت همان دعاست.)پس ترجمه‌ي عبادت در تفاسير به دعا خطاست چون خود عبادت در حقيقت اين جنبه را نيز دارد.

4.       اهل تسليم در مقابل آ«ِر خويش باشد.

إيّاك نستعين: نستعين از مصدر" استعانه" و از ريشه‌ي «عَوْن» است. عون به معني كمك كردن است كه با "نصر" تفاوت اساسي دارد،نصر زماني به كار گرفته مي‌شود كه" منصور" در بلايي گرفتار شده باشد و تصر اين است كه آن را از بلا نجات دهد. امّا عون عام است. هر  نوع جلب منفعت يا دفع ضرري را شامل مي‌شود .  براي اطاعت كامل از معبود(فرمانروا) در هر گامي از گامهاي بندگي نياز به دفع مضاري است كه بايد از سر راه برداشته شده و تهيه‌ي امكانات و منافعي كه بايد تأمين شوند. در بخش ربوبيت، شناخت ( رغبت ،رهبت و محبت) ناشي از معرفت اسماي نيكوي رحمان و رحيم و مالك يوم الدّين است كه اين اسمها بر اميد و رجا،ترس دلالت دارند .امّا در بعد عملي فقط موضعگيري بيان شده‌است.چراكه موضعگيري در برابر معبودِ مُعين بايد عملي باشد.عبادت و استعانة  فعل‌اند و فعل چيز دروني نيست اين است كه اينجا فرموده:نعبده و نستعين. عملاً بايد وارد ميدان عبوديت شد و برلي معبودِ مُعين تنها شناخت  و انقلاب دروني كافي نيست.

إله : از نظر لغوي در اصل يك معني محسوس مادي دارد.چرا كه لغات نيز داراي يك سير تكاملي  بوده از ساده،محسوس و مادي بودن آغاز شده تا به وضع كامل رسيده‌اند.عرب گفته است:[ألِهَ الفَصيلُ] ، فصيل: بچّه‌ شتري كه مادرش به چرا رفته وآنرا در ده يا شهر جاي گذاشته است،حالتي كه بعد از بازگشت مادر به ان دست مي‌دهد بويژه بعد از احساس گرسنگي،كه دچار نوعي مضرّت شده و موانعي در سر راه ايجاد شده كه مادر مي‌تواند آنچه مطلوب است از امكانات(شير)  برايش تهيّه كند و موانعي (گرسنگي)را كه بر سر راه هست بردارد.

وقتي كه شتر از كوه يا صحرا برگشته و آن حالتي كه بچه شتر داشته است يعني با حرص ، رغبت و اشتياق به سوي مادر دويده و خود را به زير مادر انداخته و پستانش را به دهن گرفته،طبعاً تابع آن مادر مي شود و اگر مادر جايي برود او هم به دنبالش خواهد رفت و در اختيار مادر خواهد بود.براي تبيين اين حالت" إلِهَ" به كار برده شده است.به عبارت ديگر «اَلَـهَ الفصيلُ»يعني اين حالت را انجام داد وبعداً در مواردي به كار برده شده است و معاني اخيرش اين شده است:بعد از آنكه كسي يا چيزي به  عنوان جالب نفع و دافع ضرر و كنترل كننده شناخته مي‌شود و خوف و اميد در درون نسبت به او جاي مي‌گيرد و بعد از اين از او اطاعت شده و كمك خواسته‌شود.اين شخص إله است و ديگري تألُّه مي‌‌كند.پس معاني إله همان معاني ربّ‌اند با يك فرق اساسي،كه در ربّ هر پنج معني مستقيماً مدلول و موضوعٌ لَّه‌اند، ربّ يك معني است با پنج جهت و بُعد كه در إله سه معني اول(رحمان و رحيم و مالك يوم الدّين)  شرطند  و دو معني اخير(معبود و معين) موضوعٌ لَّه كلمه‌ي إله هستند.يعني از إله اطاعت شده و از او كمك خواسته مي‌شود،إله:معبود و معين است به شرط آنكه رحمان و رحيم و مالك يوم الدّين  باشد چراكه اينها شرطند و جزو معنيِ آن نيستند.مانند وضو شرط نماز است ولي از اجزاي تشكيل دهنده‌ي آن نيست ،امّا سجود جزء نمازند. رحمان و رحيم و مالك يا مَلِك يوم الدّين  براي إله جزء نيستند ولي  از اين لحاظ شرطند كه اگر كسي رحمان و رحيم و مالك يا مَلِك يوم الدّين نباشد چگونه مي‌تواند معين باشد؟ يا اگر كسي رحمان و رحيم و مالك يا مَلِك يوم الدّين نباشد چگونه مي‌تواند معبود(آمِر مطاع الأمر)باشد؟ پس منظور از إله يعني معبودِ معيني كه رحمان و رحيم و مالك يا ملك است و چون هيچكس غير از خدا، رحمان و رحيم و مالك يا مَلِك يوم الدّين نيست و جلب امكانات،دفع موانع،كنترل و تسلّط در دست هيچكس به جز او نيست،پس هيچكس هم غير از او إله نيست.«لا إله إلاّ الله»  هيچ إلهي غير او نيست و اگر به طواغيت،آلهه گفته مي‌شود به معني «آلهه‌ي باطل و ادّعايي» كه به ادّعا إله شده اند و شروط الوهيّت(رحمان و رحيم و مالك يا مَلِك يوم الدّين) بودن  در آنان نيست،پس هيچ و پوچ‌اند.

در اينجا حكمت انتخاب إله براي كلمه‌ي توحيد روشن مي‌شود،چرا نفرموده است بگوييد "لا ربّ إلاّ الله"  چون مشركان بخش اوّل ربوبيّت(رحمان و رحيم و مالك يا مَلِك يوم الدّين)  را قبول داشتند و دارند.ولي الوهيّت يعني عملاً در مسير خدا قرار گرفتن را نپذيرفته و به راحتي مي‌گفتند: لاربّ إلاّ الله. اما به سه معني اول ودر نتيجه تغييري بوجود نمي‌آمد. در حقيقت "لا إله إلاّ الله" خواستن از كسي اين است كه از وي انتقال از يك واقعيّت -كه بر اساس الوهيّت غير خدا بنا نهاده شده- به واقعيّتي ديگر در زندگي -كه بر اساس الوهيّت خداوند بنا نهاده شده- خواسته شود.توحيد الوهيّتِ خواسته شده از مردم عمل است و شناخت صرف نيست كه در ذهن جاي گيرد،رغبت و رهبت نيست بلكه فعل و جهت‌گيري ويژه‌اي است كه بر اساس شناخت و انقلاب دروني ناشي از معرفت ربوبيت(رحمان و رحيم و مالك يا مَلِك يوم الدّين)   بوجود مي‌آيد.اين است كه امام هدي سيّدقطب-رحمه الله- مي‌فرمايد:«لا إله إلاّ الله منهج الحياة ». لا إله إلاّ الله روشي است براي يك نوع خاصّ از زندگي.

إهدنا: هدايت و هُدى يعني : با نرمي و نازك كاري راهنمايي كردن.تفاوت آن با دلالة كه عامّ است اين است كه دلالت راهنمايي كردنِ همراه با غلظت، شدّت و خشم گرفتن بر طرف است.با ملاحظه‌ي دقيقِ قرآن متوجه خواهيم شد ، خداوند متعال  كه انسان را هدايت مي‌كند،بيشتر از توان و وسعش از وي نمي‌خواهد.اگر بيشتر از وسع،از انسان بخواهد اين همان با شدت راهنمايي كردن است.لذا در حدود وسع و توان انسان را توجيه كرده و به راه مي‌اندازد.نظر به اينكه هدايت عبارت است ازانتقال از يك واقعيّت به واقعيّت ديگري است ، روان و واقعيّت انسان در اين انتقال نياز به زمان دارد و به همين جهت است كه يك دفعه از او نمي‌خواهد كه از ابتدا به انتها برسد و با توجه به امكاناتي كه وجود دارد از انسان مي‌خواهد كه برود و هدايتش مي‌كند.

ألصّراط:در اصل از «سِراط» كه از ريشه«سَرَطَ،يَسْرَطُ» است آمده،و اصلِ مادّه به معني «بلعيدن»است.همچنانكه لقمه‌اي كه بلعيده مي‌شود از راه همواري گذر مي‌كند و خيلي به آ ساني مي‌رود،كلمه‌ي صراط براي راهي كه پيمودنش آسان باشدو راهي همواركه حركت كردن در آن مانند حركت لقمه از حلق به پايين است به كار رفته است، حرف «سين» گاهي به «صاد» تبديل مي‌شود چون با «طا»»كه حرف مستعليه است، تناسب دارد،البته اگر با «سين» نيز خواتده شود اشكالي ندارد چون اصلش با «سين» بوده است.

معني ربّاني-قرآنيِ صراط: صراط(راه هموار و بلعنده) كه معني ربّاني و قرآني پيدا كرده به اين مفهوم است كه اين راه طريقي است كه حركت كردن در آن،براي انسان اشكال ايجاد نمي‌كند،چون هم با خودِ انسان وهم با كلّ جهان هستي سازگار است .حركتِ.انسان به عنوانِ جزئي از دستگاه واحد آفرينش بايد با حركت ساير اجزاي اين دستگاه كل  و استعدادهاي خودش هماهنگ باشد.پس پيمودن اين راه مقتضاي استعدادهاي خود انسان است و در اصل انسان براي پيمودن اين راه آفريده شده است و هر گاه در اين مسير قرار گيرد،هماهنگ باساير اجزا در يك قافله‌ي عظيم حركت مي‌كند.اگر به راه غير خدا «صراط» گفته شود،اين هم مثل إله و... صرفاً ادعايي باطل است.

مستقيم: از كلمه‌ي«قَوْم» از «قامَ،يَقُومُ» و همين طور «قيام» كه به معني «برخاستن» است. باب استفعال براي طلب  به كار مي‌رود.يعني خواستن مصدرِ مجرّد از مفعول است به عبارت ديگر فاعل از مفعول «كاري » را مي‌خواهد. اصل إستقامة به معني اين است كه:كسي از كس ديگري بخواهد كه برخيزد ولي ظاهراً به صورت لازم به كار رفته است. يعني مي‌گويند« إسْتَقامَ فُلانٌ »گفته نمي‌شود " إسْتَقامَ فُلانٌ فُلاناً ".در حقيقت اولي هم، متعدي است و مفعولش خود فاعل است: « إسْتَقامَ نَفْسَهُ » يا مانند فعل « صَبَرَ » كه شايد گمان شود "لازم" است امّا فعلي متعدي است.مانند« وَاصْبِرْ نَفْسَكَ »لكن چون فاعل خود ،مفعولِ فعل است بسياري از اوقات حذف مي‌شود.پس « إسْتَقامَ »به مفهوم از خود خواست كه برخيزد. امّا از خود خواست كه برخيزد به چه معناست؟بدين معناست كه فرد از خود يك شخص ديگري انتزاع مي‌كند و از او مي‌خواهد كه اين كار را انجام دهد.اين هم به اين مفهوم است كه برخاستن را با تمام وجود و حواس جمع انجام مي‌دهد. خودش از خود مي‌خواهد ،بمانند اينكه فردي از فرد ديگري در اين زمينه بعد از دادن ِ آگاهي،اقدام عملي بخواهد.در نتيجه ايجا فرد به خود آگاهي داده،خود را جمع و جور كرده و بعداً با تمام وجود استقامت مي‌كند.مستقيم به كسي يا چيزي گفته مي‌شود كه با تمام وجود برخاسته باشد كه در اصل برخاستن در جهت ارتفاع است. ليكن ما مي‌دانيم كه راه حالت ارتفاعي ندارد ،بلكه افقي است.امّا چون  مستقيم در جهت ارتفاع بدون كجي،چاله،بريدگي و موانع است،تصور راهي راست بدون عوايق ، موانع وكجي ها از آن شده است براي همين است كه آنرا به كار برده‌اند.پس اين راه از مبدأ تا انتها و مقصد مستقيم است و هيچگونه مانع و عائقي در آن نيست و پوينده‌ي (سالك) راه به آساني مي‌تواند آنرا بپيمايد.البته آسان نه بدان معنا كه گرفتار هيچ مشكلي نمي‌شود بلكه بدين معني سالك اگر عازم باشد اين راه (صزاط مستقيم) او را به مقصد مي‌رساند و در ميان راه  به چيزهايي كه خلاف مسير است گرفتار نمي‌شود.امّا مشكلاتي نظير از دست دادن جان ومال و... كه در اثناي سير رخ مي‌دهد ،اينها گرفتار شدن نيست بلكه انساني كه گرفتارِ اين مشكلات مي‌شود نه تنها از سير باز نمانده است بلكه خودِ اين همْ سير است.گرچه شايسته است همه چيز را دراين راه فدا كرد امّا وقفه در اين راه نيست و هر گامي كه گذاشته مي‌شود بر يك قسمت همواري از راه گذاشته مي‌شود و در نتيجه سير، ادامه‌ي طبيعي خود را داراست تا به مقصد خواهد رسيد.

أنعمتَ: از باب افعال«إنعام» از ريشه‌ي « نِعْمَة » به معني :« خوشحالي و نيك‌حالي»

     إنعام:  چيزي به كسي داده شود كه سبب خوشحالي و نيك‌حاليِ وي باشد."أنعمَ عليه" ؛ كلمه‌ي «علي» كه با آن به كار برده شده است براي اين است كه اين نعمت ها و وسيله‌هاي خوشحالي برسرش باريده‌ و وي را در بر گرفته‌اند كه در آن يك نوع مبالغه وجود دارد.

" الذين أنعمت عليهم" كساني هستند كه بر راهي كه قبلاً توضيح داده شد باشند و نهايت و سرانجامِ اين راه انعام باشد.راه مستقيم نيز عبارت است از:شناخت صفات جلال و اكرام و ايجاد انقلابِ درونيِ متناسب با اين  شناختها(رَغَبْ و رَهَبْ ) و موضعگيريِ عملي (عباذت و استعانت).

مَغْضوب: اسم مفعول از «غًَضَب» به معني خشم است. مَغْضوب عليه: خشم بر او گرفته شده.

ضالّين: در اصل اسم فاعل از «ضالّ» از ريشه‌ي «ضَلَّ»است به معني" از راه منحرف شد.ضالّ:كسي كه از راه منحرف شد و گمراه شد.

امّا توضيح لازم در مورد مَغْضوب عليهم و ضالّين؛ اين دو در اصل اسم مفعول و اسم فاعل بوده‌اند ولي اكنون صفت مشبهه هستند مانند كلمات ديگري نظير : مؤمن،متّقي، فاسق،كافر و منافق كه در قرآن به كار برده ‌شده‌اند.همه‌ي اينها صفت مشبّهه‌اند.در پاسخِ چرايي آن بايد گفت:در زبان عربي قاعده‌اي وجود داردكه در غير ثلاثيِ مجرد(ثلاثي مزيد فيه،رباعي مجرد و رباعي مزيد فيه) ،صفت مشبّهه از اسم فاعل ساخته مي‌شود.در ثلاثي مجرد نيز گاهي، اسم  فاعل آن ويژگيِ اسم فاعل بودن(حدوث ، دلالت بر حدوث و لحظه‌ي زمانيِ وقوعِ فعل) را از دست داده و دوام وثبات يافته ، مثل صفت مشبّهه  مي‌شود و اصلاً صفت مشبّهه مي‌شود.مثلاً:مؤمن به معني ِ" ايمان آورنده" نيست بلكه به معني"با ايمان" است." فاسق" به معني "در رونده از محدوده‌ي دين و پرده‌درنده"نيست بلكه به معنيِ"پرده‌در و در‌رفته" است يعني ديگر فسق براي اين فرد وصف شده است.                                                         

توجه به اين مسئله خيلي مهمّ است،چون دو نوع گناه‌كردن وجود دارد:

1. مرتكب گناه،آن كس كه گناه را انجام مي‌دهد در هنگام گناه مغلوب يكي از غرايز شهويّه يا غضبيّه شده و كنترل از دستش خارج شده و ناگزير در يك حالت ضعف بشري دچار گناه شده است اما در عين حال شرمندگي و سرزنشي را در درونش احـــــساس مي كند كه نبايستي آن كار را مي‌كرد.مثل اينكه توانايي مقاومت در برابر گناه را ندارد ويك لَوم خفيف وشرمندگيِ اندكي در  درونش هست و خود فرد نيز از كاري كه انجام مي‌دهد، ناراضي است.در زمانِ ارتكابِ گناه آن كار برايش مزيّن،آراسته و نيكوست، اما بعد از آنكه از سيطره و تسلّطِ نفس رهايي يافت،به تدريج لَوم و شرمندگي قوّت گرفته تا به اوج قوّت مي‌رسد و منجر به توبه‌ي فرد مي‌شود« وَ يَتُوْبُونَ مِنْ قَريبٍ » اين نوع گناه انسان را از دين خارج نمي‌كند گرچه ارتكابِ شرك ،زنا،قتل و ... باشدكه اين را قرآن «لَمَمْ» مي‌نامد،كه عبارت است از:ارتكاب كاري بدونِ تعمّق و زيادْماندن در كار.مثلاً گويند:«ألْمَمَ بِفُلانٍ» يعني "آمد يك سري زد و رفت". و در آيه‌ي135سوره‌ي آل عمران مي‌فرمايد:«وَلَمْ‌يُصِرّوا  عَلي ما‌فَعَلُوْا» يا در آيه‌ي 17 سوره‌ي نساء مي‌فرمايد:«ثُمَّ يَتُوْبُوْنَ مِنْ قَريبٍ» و اين گناهي است كه شامل مغفرت خدا مي‌شود.
2. امّا يك نوعِ ديگر از گناه هست و آن اينكه:انجام دهنده‌ي گناه نه تنها از ارتكابِ آن دچار سرزنش،خجالت،شرمندگي يا لَوم خفيف نمي‌شود بلكه ارتكاب گناه ناشي از دست رفتنِ كنترل نيست بلكه برنامه‌ي زندگيِ روزمره‌اش شده است.به تعبير قرآن:«زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرآهُ حَسْناً» (فاطر/8) اصلاً آن كاري را كه انجام مي‌دهد در نظرش كارِ نيكو وآراسته‌اي است.در آيه‌ي 81 سوره‌ي بقره مي‌فرمايد:«أحاطَتْ بِهِ خَطيئَتُهُ» هيچ منفذي براي خروج از گناهان نيست و در دايره‌ي گناه قرار گرفته و گناه برايش كاري  خوب است.مثلاً وقتي از شراب خوردن دست مي‌كشد، بازگشتن از گناه به خاطرِ پشيمان شدن، و متّقي بودن  نيست بلكه به جهت خستگي يا نبود مشروب است. اين نوع از گناه انسان را از دين خارج مي‌كند.چراكه لومي،سرزنشي،خجلتي و شرمندگي در وي نيست بلكه اين كار در نظر اين چنين فردي نه تنها بد و زشت نيست بل نيكو و پسنديده است. "يَتُوْبُوْنَ مِنْ قَريبٍ" نيست، "وُ لَمْ‌يُصِرُّوا عَلي ما‌فَعَلُوْا" نيست و" أصَرَّ" هست و" لَمَمْ" نيست بلكه به صورت دوام و تعمّق اين كار را انجام مي‌دهد و "إتّخَذَ إلهَهُ هَواهُ"(فرقان/43) از دين خارج شده و هوي إله وي شده است.وقتي كسي را كافر ،فاسق يا منافق مي‌نامند بايد اين حالت دائم را داشته باشد.گرچه مؤمن هم در آن لحظه‌اي كه مرتكب گناهاني مانند خوردن شراب،زنا،سرقت و ... مي‌شود،يك نوع كفر برايش روي داده است.مثل همان كه در حديث وارد است كه:« لا يَشْرِبُ الشّارِبُ حِينَ يَشْرِبُ وَ هُوَ مُؤْمِنُ وَ لايَزْنِي الزّانِي حِينَ يَزْنِي وَ هُوَ مُؤْمِنُ و ...» كفر در اين حديث شريف به چه معناست؟به اين معني است كه انسان آنگونه كه شايسته‌ است در برابر حقيقت موضعگيري نكند و همين ارتكاب گناه موضعي خلافِ موضعگيريِ شايسته در برابر حقّ است،پس انجام دهنده‌ي آن مرتكبِ يك نوع كفر  يا فسق  يا ظلم شده‌است امّا چون دائمي نيست و" لَمَمْ  "و"وَ يَتُوبُوْنَ مِنْ قَريبٍ" است.خداوند به رحمت خود نام اين را كفر ، فسق ننهاده است ولفظ كافر را نمي‌توان براي او به كار برد البته به صورت اسم فاعل مي‌توان به كار برد يعني"كفر ورزنده" اما چون احتمال التباس با كافر به معنيِ صفت مشبّهه وجود دارد.الفاظ كافر،فاسق و ظالم ممنوع شده است چر اكه اين مصطلحات معني دوام را مي‌رسانند.معني صفت مشبّهه و همين طور «مؤمن و مسلم» و ساير اصطلاحات قرآنيِ"مغضوب عليهم و ضالّين "هم به همين منوال است.

يعني معني مغضوب عليهم و ضالّين  به اين ترتيب است كه گاهي امكان دارد مؤمن در يك لحظه‌اي از چيزي گمراه شود اما چون ادامه نمي‌دهد ضالّ نيست و يا در يك لحظه؛ لحظه‌اي كه گناه را انجام مي‌دهد مستحِقِ غضبِ خدا ‌شود  اما به محضِ توبه ديگر اينگونه نيست و بدين ترتيب مغضوب عليهم و ضالّين   كساني هستند كه خشم گرفتن بر آنها يه خاطرِ گمراهي، وصفِ دائمِ آنها شده‌ است.

مغضوب عليهم: كساني هستند در عين اينكه شناخت دارند و اشكالي در شناختشان پيش نبامده است "انقلابِ دروني و موضعگيريِ خارجي" را آنطور كه شايسته باشد ندارند و مي‌شود گفت: علم بي عمل دارند.

ضالّين:كساني هستند كه بعد از آمدن هدايت برايشان،در اثر بي‌توجّهي و طالبِ حق نبودن از شناختِ آن صرف نظر كردند و نتيجه آن شد كه نه تنها علم را بلكه عمل را نيز از دست دادند .البته شايد ايطور گمان رود كه ضالّين كساني هستند كه هدايت به آنها نرسيده است و آنها شامل "مُنْعَم عَلَيهِ" هستند ولي با دقت در آيات قرآن متوجّه مي‌شويم كه ضالّين هم مورد خشم خدا  واقع مي‌شوند و كافرند.چون اينان ضالهاي فَـْري نيستند ضال هايي هستند كه بعد از آمدنِ هدايت ضالّ(گمراه) شده‌اند همانطور كه در مورد نصاري مي‌فرمايد:«اُولئكَ هُمُ الضّـــــــــالُّونُ»(آل عمران/90) پس هم مغضوب عليهم ضالّ هستند و  هم ضالّين،  مغضوب عليهم‌اند.

@@@

تفسير سوره:

آلحمدلله ربّ العالمين:  حمد و ربّ العالمين توضيح داده شد.اينك نوبت آن است وقتي كه گفته مي‌شود آلْحَمْدُلـِ  مثلاً آلْحَمْدُلـِلهادي يعني چون هادي است حمدش مي‌كنم. يا  ألْحَمْدُ لِرَّزّاقِ : چون رازق است حمدش مي‌كنم.پس

آلحمدلله ربّ العالمين: در اينجا  دو امر قابلِ ملاحظه است:

1.       لفظ الله ذكر شده است،چون الله ذاتي است كه داراي صفات جلال و اكرام است.بدون در نظر گرفتن يك صفت خاصّ با همين كلّيت و اجمال مستَحِق حمد است و در برابر خدا بايد موضع حمد گرفت چون داراي دو دسته از صفات است كه حمد به آنها تعلّق مي‌گيرد .بعد از اينكه استحقاقِ خدا را به صورت عمومي براي حمد بيان مي‌كند تعبير رب العالمين را  مي‌آورد مثل اينكه فرموده است چون رب العالمين است بايد حمد شود. اما سؤال اينجاست چرا نفرموده:"لَأنَّه اللهُ ربُّ العالَمينَ فَالْحَمدُ لَهُ" بلكه حمد را پيش انداخته است؟ در پاسخ بايد گفت: چون در اينجا مسئله مربوط به بندگان(آدميان) است، موضعگيريِ آنان است كه اهميت دارد نه هيچ چيز ديگر. او  الله و ربّ العالمين است ،امّا اينجا يك خبر ساده و گزارش  نيست ، مسئله‌ي موضعگيريِ انسان در برابر اين حقايق مهمّ و حياتي است. بدين خاطر است كه ألحمد قبل از لله ربّ العالمين آمده است.

2.       همانطور كه قبلاً توضيح داده شد در شرح "رب العالمين" رحمان و رحيم   كه جالب نفع و دافع ضرر  و مالك يوم الدّين هم كنترل كننده و رسيدگي كننده‌ي كيفيت برخورداري از مظاهر رحمت كه موضعگيري عملي در برابر اينها تقديري است و ذكر نشده است.در اثرشناخت رحمان و رحيم " رغبت" و در اثرشناخت مالك يوم الدّين "رهبت" در درون جاي گرفته و آنرا فرا مي‌گيرد. در توضيح معاني ديگر رب ،هيچ اسمي ذكر نمي‌شود بلكه آنچه مهمتر است موضعگيري عملي انسان است كه در برابر اسمها آمده است و اگر اينها نيز به صورت اسم ذكر مي‌شدند ،امكان توجه به اينكه عبادت و استعانت اموري عملي اند وجود نداشت.اين دو توحيد الوهيت اند وتوحيد در عمل كه واقعيت تغيير در زندگي‌اند.لذا دو اسم "معبود ومعين"  مقدر شده‌اند و به صورت تصريحي موضعي كه در برابر اين دو اسم گرفته مي ‌شود، به صورت "فعل‌"آمده است: ايّاك نعبد و إيّاك نستعين.

در اينجا يك نكته قابل ذكر است كه انسان از ملاحظه‌ي مظاهر رحمت و ربوبيت شروع كرده مثل اينكه در مسيري مشغول حركت است كه مظاهر رحمت و ربوبيت خدا ، مخصوصاً  بخش رحمت در سراسر اين راه وجود دارد . هنگامي كه از ميان اين مظاهر حركت كرده و از آنها برخوردار مي شود متوجه‌ي مسئوليت مي‌شود و احساس مسئوليت پيدا مي‌كند و در همين جا سير و سلوك مقدماتي جهت رسيدن به خدا تمام مي‌شود  و متوجه نعم (نعمتها)خدا و احساس مسئوليت كه همان ارتباط با خداست.بنابراين كلام از اسلوب غيبت به  خطاب تبديل مي‌شود و به جاي اياك نعبد ،"اياهُ نعبد" گفته نمي‌شود و مثل اين است كه در پايان مسير طي شده به حضور خداوند رسيده‌ايم و در اينجا مي‌گوييم "ما عالَميم" و ايّاك نعبد و إيّاك نستعين. در توضيح مقدَّم شدن" إيّاكَ" برفعل  گفته شده‌است،اين تقديم براي حصر است يعني تنها تورا عبادت مي‌كنيم و تنها از تو كمك مي‌خواهيم،امّا پيش انداختن يكي از متعلقات فعل بر خود فعل هميشه براي حصر نيست . اين موضوع سبب ايجاد اشكال براي مفسّرين و علماي بلاغت شده‌است ولي اگر هميشه تقديم آن جهت حصر باشد مشكلي پيش نمي‌آمد و هر جا به چنين موردي برمي‌خورديم مي‌گفتيم حصر است ليكن در هرجايي از قرآن اين طو ر نيست.مثلاً: [وَ مِمّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ](بقره/3) به اين معني نيست كه تنها از چيزهايي كه خدا به ايشان داده است انفاق مي‌كنند مگر چيز ديگري هست كه تصور شود تا بفرمايد تنها از اين. اينجا يك نكته هست كه: وقتي جمله‌اي يا كلامي به كار برده ‌مي‌شود كه داراي اجزاي متعدد و متعلّقاتي  مثل: فعل ،مفعول ، ظرف ،مفعول مطلق و... است و در آن قيودي وجود دارد،ترتيب به صورتي است كه آنچه مهم‌تر است در آخر جاي گيرد،بر خلاف آنچه در علم معاني گفته مي‌شودكه: آنچه كه مهمتر است در ابتداي كلام قرار مي‌گيرد.در برخي از جاها هست مثل اينكه گفتيم چرا" الحمد" پيش از "لله" آمده است. ولي اين جايگاه خاصي است ولي در مورد قبلي مسئله مربوط به متعلقات يك فعل با خود متعلّق است كه كداميك مهمّ است وبايد در نهايت كلام قرار گيرد مانند اينكه بقيّه زمينه ساز‌اند و مقصودبالتّبع هستند براي مثال اگر گفته شود:"رأيت فلاناً يوم الجمعة على سطح بيته" در اينجا" سطح بيته" مهم است و ترجمه‌ي آن اين است كه "بام خانه‌اش ديده‌ام" لحن كلام در اينجا عوض شده كه اهميت اين را جلوه مي‌دهد.اما اگر گفته شود:" رأيت على سطح فلاناً يوم الجمعة طائراً" در اينجا" طائراً" مهم است. ودر اين آيه :"وَالَّذينَ يُؤمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ" اگر مي‌فرمود:"و يُنْفِقُونَ مِمّا رَزَقْناهُمْ" در اينجا  " مِمّا رَزَقْنا " مهمّ جلوه مي‌كرد نه" يُنْفِقُونَ "  يعني از آنچه ما روزي داده‌ايم انفاق مي‌كنند امّا در اينجا مي‌فرمايدكه: اينهايي كه ايمان به غيب دارند،اقامه ى صلاة دارند،حالا ببينيم در مورد "ممّا رَزَقْنَا " چه موضعي دارند؟ " يُنْفِقُونَ"   از آنچه به ايشان روزي داده‌ايم انفاق مي‌كنند.لحن كلام نيز همين است؛پس موضع اين است در برابر روزي‌اي كه ما به آنها داده‌ايم،انفاق مي‌كنند.پس تقديم متعلّق يعني مفعول بر فعلش براي حصر است و آنچه را مهم است نظر به اهمّيّتي كه دارد قبل از آن بياوريم كه در چنين حالتي حصر روي داده است.مثلاً در جمله‌ي:"رأيت يوم الجمعة فلاناً على سطح بيته" اگر  گفته شود :"على سطح بيته رأيت يوم الجمعة فلاناً" در اينجا حصر رخ داده است؛چراكه جاي آن(على سطح بيته) در آخر كلام است ليكن ما آنرا از جاي اصلي ‌اش برداشته‌ و در ابتداي كلام آورده‌ايم . در "إيّاكَ نَعْـبُدُ" اگر بگوييم"نَعْبُدُكَ" امر مهم در اين حالت بندگي مخاطب(خداوند) مهم است نه اينكه بندگي مي‌شود و در آن صورت تقديمش براي حصر است؛امّا جوّ كلام و زمينه‌اي كه اين آيات در آن است اينگونه اهمّيّتي را نمي‌رساند.مثلاً توهّمي به وجود نيامده است كه مگر كس ديگري نيز غير خدا عبادت مي‌شود و يا توجّهي به خداوند نمي‌شود بعد گفته شود؛ نه مهمّ اين است كه ما اينجا ما تو را عبادت مي‌كنيم و عبادتِ كس ِ ديگري نيست.بلكه در اينجا قضيه اين است كه وقتي كه ربوبيّت تذكّر داده مي‌شود مثل اين است كه پرسيده شود موضع شما در برابر" ربّ" چه موضعي است؟ در پاسخ گفته مي‌شود : إيّاكَ نَعبُدُ" تورا بندگي مي‌كنيم . اينطور نيست كه تو را بندگي مي‌كنيم به صورت حصر،تو را بندگي مي‌كنيم نه چيز ديگري؛ يعني موضعِ ما موضع بندگي است نه امي ديگر و از تو كمك مي‌خواهيم.

راه تا اينجا روشن شده و اكنون بنده‌ي خدا در محضر خداست و در حال خطاب است و از خداوندش مي‌خواهد خود و ساير عالَمين(انسانها)،كساني كه تا اين مرحله به توجه رسيده‌اند،هدايت  دهدكه سالك اين راه شوند« إهدنا الصّراط المستقيم» سؤالي كه ممكن است در اينجا پيش آيد اين است مگر كسي كه اين را مي‌گويد مهتدي (هدايت يافته)نيست پس إهتدا يعني چه؟ چون هدايت امري نيست كه انجام پذيرفته و تمام شود، انسان لحظه به لحظه نيازمند هدايت است؛كسي كه در سر راه عبوديّت قرار مي‌گيرد،هر گامي‌كه بعداً از جزئيّات عبوديّت مي‌گذارد بايد مهتدي باشد؛چراكه ممكن است كسي مؤمن بوده ولي در يك چيزي گرفتار انحراف شده، رأي و نظرش اصابه نكند؛هرلحظه و هر روز براي انسانِ مؤمن، مسائلي جديد پيش مي‌آيد كه نيازمند موضعگيريِ جديد است و اين(موضگيري) كار آساني نيست.پس هدايت خواستن از خداوند اين است : فردي كه تا بدين جا رسيده است از اين به بعد نيز هر گامي از گام‌هايش نيازمند دستگيري از طرف خداوند است،همانطور كه در آيه‌ي69سوره‌ي عنكبوت مي‌فرمايد:«وَالَّذينَ جَاهَدُوا فِينا لَنَهدِيَنَّهُم سُبُلَنَا» كسي كه به خاطر خدا مجاهده كرده است حتماً خدا برسر راهش هست؛پس مراد از « لَنَهدِيَنَّهُم سُبُلَنَا » چيست؟ يعني از اين به بعد نيز در شُعَبِ صراط مستقيم؛در زمينه‌هاي مختلف(در ارتباط با خود،خدا ،مردم،نعمت‌هاي خدا،نظام سياسي و...)نيز هدايتش مي‌كنيم.

صراط الّذين أنعمت عليهم: وقتي كه خداوند متعال مي‌خواهد مؤمنان را به راهي كه راه« الَّذِينَ أنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ» است،هدايت كند؛در ضمن اين عبارت اين معني مستتراست كه:«ما را به سرانجام نعمت برسان،منتهي به نعمت نما و ما را در اين راه هدايت ده كه در نهايت به نعمت برسيم.»

الذين أنعمت عليهم: طبق آيه‌ي69سوره‌ي نساء چهار گروهند:«مِنَ النَّبيِّينَ وَ الصِّدّيِقِينَ وَ الشُّهَدآءِ وَ الصّالِحِينَ» هركس در راه آنها قرار گيرد يعني به آنها مي‌پيوندد؛اگر امكان نبي شدن به علت كسبي نبودنِ آن نيست؛امّا سه

مرتبه‌ي ديگر كسبي‌اند و رسيدن به آن مراتب بستگي به همّت فرد دارد؛ مؤمن مي‌تواندصدّيق(يعني سراسر زندگي‌اش صدق و راستي در عبوديّت خداست) يا شهيد(زندگي‌اش گواه حقّانيت اين امرِدين و اينكه عبادت تنها ازآنِ خداست و مال هيچكس ديگري نيست) وصالح (مؤمن عامل) باشد. اين چهار دسته" أنعمت عليهم" هستند غيرالمغضوب عليهم ولاالضّـآلّين نه مغضوب عليهم‌اند و نه ضالّين هستند ؛به راه اينها ما را هدايت كن كه: الّذين أنعمت عليهم  هستند نه اينها و نه آنها.

 حرف"لا"در« ولاالضّآلّين» اصطلاحاً «زائده» گفته مي‌شود كه عبارتِ از بي‌معني بودن ِ آن نيست بلكه داراي نقش اساسي است؛چراكه اگر گفته شود: «غير المغضوب عليهم والضّـآلّين» يعني: أنعمت عليهم مجموعه‌ي اين دو گروه نيستند امّا اينكه يكي‌شان هم نباشد،نفي نمي‌شد،ليكن وقتي" لا" بر سر "الضّالّين" اضافه مي‌شود يعني نه اينها هستند و نه آنها.

در پايان از خداوندرحيم خواستاريم ما را از زمره‌ي كساني قرار دهد كه مُنعَم عَلَيهِ هستند نه از زمره‌ي كساني كه مشمول غضب و خشم ابدي خداوند رحمان قرار  مي‌گيرند و همچنين براي روح استاد شهيد نيز علوّ درجات را در فردوس اعلي از حضرتش خواستاريم.

خدايا تو چنان كن سرانجام كار تو خشنود باشي و ما رستگار

                                                          16 آذر 1382 ه. ش

بسم الله الرحمن الرحیم

بیانیه‌ي شماره 2 جماعت دعوت واصلاح ایران

 پیرامون انتخابات ریاست جمهوری

اکنون که کشور ما در آستانه‌ي برگزاری نهمین انتخابات ریاست جمهوری، در برابر چالش‌های جدی قرارگرفته است، وجود برخی مسائل و مشکلات در عرصه‌ي سیاسی کشور مانند تقابل تاریخی دولت و ملت، تجربه‌ي طولانی استبداد، نقش قدرت‌طلبان در محدودسازی فضای سیاسی کشور و عدم تحقق اهداف اصلاح‌طلبی آن گونه که انتظار می‌رفت و... ، به عنوان موانع مشارکت فراگیر مردم در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی، موجب شده است تا برخی به تحریم انتخابات بیندیشند. با این حال، جماعت دعوت و اصلاح که از اوایل پیروزی انقلاب اسلامی مردم ایران در سال 1357 با الهام از قرآن و سنت و همسو با جریان جهانی بیداری اسلامی و رویکردی میانه‌رو در حوزه‌ي اندیشه و عمل پای به عرصه‌ي وجود نهاده است و با درک و ملاحظه‌ي مصالح کشور و تنوع فرهنگی، قومی و مذهبی جامعه‌ي ایران، در مناطق اهل سنت حضور یافته و از همراهی و همفکری بخشی از نخبگان اهل سنت بهره‌مند می‌باشد، ضمن تاکید بر ضرورت تداوم اصلاحات به عنوان استراتژی سیاسی مناسب در جهت رفع مشکلات موجود (به شرحی که در بیانیه‌ي شماره یک آمده است) و تأمین حقوق اساسی مردم ایران و همچنین در راستای ایفای نقش دینی و ملی خویش معتقد به مشارکت سیاسی و شرکت در انتخابات با هدف گسترش هر چه بیشتر فضای مدنی و جلوگیری از ایجاد فضای بسته سیاسی می‌باشد.

بنابراین جماعت ضمن شرکت در انتخابات ریاست جمهوری، استقبال و حمایت خود را از ایده‌ي تشکیل جبهه‌ي دموکراسی خواهی و حقوق بشر اعلام می‌دارد.

جماعت دعوت واصلاح ایران

به‌ سڵاو له‌ به‌ڕێز ش .ب به‌ڕێوه‌به‌ری وێبلاگیی "ملوانکه‌ی شین"

هیوادارم له‌ هه‌موو کات و ساتی ژیانتان سه‌رکه‌وتوو بن و هه‌میشه‌ له‌ خۆشیدا بژین.

من وه‌ک کوڕه‌ کوردێک که‌ چه‌ن ڕۆژێک پێکه‌وه‌ هاوکار بووین له‌ حه‌وته‌نامه‌یك دا؛زۆر پێ خۆش‌‌حاڵم که‌ جه‌نابتان وه‌ک ئافره‌تێک سه‌رکه‌وتوو بوویه‌ و توانیوته‌ به‌ حه‌ول و تێکۆشانی بێ وچان، بگه‌یته‌ ئاستێکی باش له‌ خوێنده‌واری دا .

به‌ڵام چه‌ن تێبیکێکشم هه‌یه‌ له‌سه‌ر نووسراوه‌کانتان:

1-                 به‌ڕێزتان باستان له‌  لاوانی ڕۆژئاوا  کردوه‌  و له‌ مۆقایسه‌یه‌کی نابه‌رامبه‌ر دا له‌ گه‌ڵ جه‌وانانی خۆمان نووسیوتانه‌:" ئه وه نده ی ئێمه باسی سیاسه ت و مه زهه ب ده که ین،ئه وان نایکه ن٠ ئه وه نده ی هونه ر و مۆد و موزیک بۆ ئه وان گرینگه و لێی شاره زان،ئێمه نین٠
خووشکی من هه‌روک بۆخۆتان ئاماژه‌تان پێداوه‌  ،راسته‌ واقیعی ئێمه‌ له‌ گه‌ڵ ئه‌وان دا جیاوازه‌ "سه‌د بریا وانه‌با " له‌ جیاتی سیاسه‌ت و ... باسمان  له‌ شتانی  دی بکردایه‌  و بێ خه‌م و خه‌فه‌ت  باین ؛مه‌خابن من وه‌ک یه‌کێک له‌ ده‌یان لاویی کوردستانی به‌ش به‌ حاڵی خۆم په‌روه‌رده‌ی نێو ئاور و ئاگرم ،به‌ ده‌یان جار شه‌ڕ  وشووڕ و ئاواره‌ییم دیوه‌ ،خه‌ڵکی ئێمه‌ ، لاوی ئێمه‌؛ له‌ به‌ر نه‌بوونی ئازادی  و زاڵبوونی گه‌نده‌ڵی  و دیکتاتۆریه‌ت سیاسه‌تزه‌ده‌ بووه‌ و له‌ هه‌ر کۆیه‌ک سۆزه‌بایه‌کیی بێ‌ که‌ بۆنیی ئازادی لێوه‌ بێ خۆی بۆ ده‌کووتێ و ڕووی تێده‌کا؛ له‌وه‌ ده‌چێ  یه‌کێک له‌ هۆکاره‌ هه‌ره‌ سه‌ره‌کێکانی کۆچی به‌ کۆمه‌ڵی لاوانیش بۆ هه‌نده‌ران هه‌ر  له‌ به‌ر ئه‌وه بێ‌ و پێیان وایه‌ له‌ ژێر نیری خه‌فه‌قان و ملهووڕی ڕزگاریان ده‌بێ.

2-                  فه‌رمووتانه‌‌:" ئێمه ئێستاش جنسیه تمان بۆ حه‌ل نه بووه٠ ئێستاش ده‌بێ دۆستایه تی کوڕ و کچمان"بێ ماره یی"له کۆمونی کورده کان بشارینه وه٠ئێستاش ده بێ له ئوروپا وه ک کوردستان خۆمان به قسه ی خه ڵک و ژیانیان،به چاولێکه ری و حه ساده تیان سه ر گه رم که ین"

به‌ڵێ له‌وه‌ ده‌چێ به‌شێک له‌مه‌ ڕاست بێ به‌ڵام من له‌و قه‌ناعه‌ته‌ دا نیم که‌ ئێمه‌ وه‌کوو وڵاتانی ڕۆژهه‌ڵاتی نێوه‌ڕاست که‌ زۆرینه‌ی خه‌ڵك موسڵمانه‌ هه‌موو شتێکمان خراپ بێ،‌ به‌ پێچه‌وانه‌وه‌؛ پێموایه‌ زۆر شتی باشیشمان هه‌یه‌ و ڕه‌نگه‌ زۆر خوو و خده‌ و داب و نه‌ریتی ناشیرن و ناحه‌زیشمان هه‌بێ که‌ هۆکاری ئه‌ویش  هه‌ر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ده‌عه‌مه‌ل نه‌هێنان و پڕاکتیزه‌ نه‌کردنی ئه‌و قیه‌م  و به‌ها ئه‌خلاقیانه‌یه‌ له‌ لایان  زۆرینه‌ی موسڵمانانه‌وه که‌ په‌روه‌رده‌ی باشی دینی یان نه‌بینیوه‌ و زۆرتر موسڵمانی میراتی و شناسنامه‌یین؛که‌  ئه‌زقه‌زا ئیسلام جه‌ختێکی زۆر له‌ سه‌ر کۆی به‌ها ڕه‌وشتی و ئه‌خلاقی یه‌کان   کردووه‌ .

 به‌ بڕوای من له دنیا  دا  هیچ فه‌رهه‌نگێک، هیچ زمانێک وه‌ هیچ نێژادێکی پاک و پاڵاوته‌ له‌ شتی ده‌ره‌کی، ‌ بوونی بۆ نیه‌.

من پێموایه‌ ئه‌و قسه‌ی دکتۆر عه‌بدولکه‌ریمی سرووش زۆر راسته‌ که‌ باس‌ له‌ سێ فه‌رهه‌نگ و کولتوور بۆ ئێران که‌  ئێمه‌ش به‌شێکین له‌و، ده‌کات.

یه‌که‌م:کولتووری نه‌ته‌وه‌یی واته‌ میللی

دووهه‌م: کولتووری ئیسلامیی و‌ ئایینی

سێهه‌م: کولتووری غه‌ربی واته‌ ڕۆژئاوایی

فه‌رهه‌نگی ئێمه‌ بمانهه‌وێ نه‌مانهه‌وێ به‌رهه‌مێکه‌ له‌م سێ که‌لتووره‌. قه‌یران له‌وه‌دایه‌ که‌ ئێمه‌ بۆ لاسایی کردنه‌وه‌ی ئه‌وان به‌شێک له‌و که‌له‌پوور و فه‌رهه‌نگه‌ سێ قۆڵییه‌ ڕه‌ت که‌ینه‌وه‌.

من وائه‌زانم ئه‌مه‌ ڕاستیێکی‌ حاشاهه‌ڵنه‌گره‌ که‌ ته‌واوی شته‌کانی ترادیسیۆنی ئێمه‌ باش نین و ڕه‌نگه‌ زۆر شتی نامه‌عقووڵیشی تێدا بێ و نه‌توانرێ دێفاعیکی عا‌قڵانه‌ی لێ بکرێت.

به‌ڵام ده‌بێ ئه‌م راستیه‌ش بسه‌لمێنین که‌ هه‌موو شتێکی ئه‌وان(ڕۆژئاوایه‌کان) لزوومه‌ن باش نیه‌ و نابێ ئێمه‌  به‌ ته‌واوه‌تی ته‌سلیمیی غه‌ربییه‌کان بین؛خوودی ڕۆشنبیره‌ فه‌رانسه‌ویه‌کانیش له‌ گه‌ڵ ڕه‌وتی به‌جیهانی بوون  به‌ مانای زاڵکردنیی زمانیی ئینگلیزی و کولتووری به‌ریتانی- ئامریکایی دژایه‌تیی خۆیان به‌ ئاشکرا ده‌ربڕی و ئه‌وه‌یان به‌ مانای له‌به‌ینچوونیی زمان و فه‌رهه‌نگیی فه‌رانسه‌وی له‌ قه‌ڵه‌م دا .

شک له‌وه‌ دا نیه‌ که‌ ئوڕوپا له‌ زۆر باره‌وه‌ پێشکه‌وتووه‌ ؛ ئێمه‌ له‌وان به‌ تایبه‌ت له‌ بواره‌کانیی پیشه‌سازی ،زانستی،کۆمه‌ڵایه‌تی، فه‌رهه‌نگیی سیاسی و کۆنترۆڵی ده‌سه‌ڵات و..هتد دواکه‌وتووین.

به‌ڵام ‌ پێشکه‌وتنی‌‌ ئه‌وان و دواکه‌تنی ئێمه‌؛‌ مانای باش بوونی غه‌رب  له‌ هه‌ر بارێکه‌وه‌ ناگه‌ێنێت. له‌ وڵاتی ئێمه‌ دا بۆیه‌ جنسیه‌ت  مه‌تره‌حه‌ و هه‌یه‌ و کچ و کوڕ ناتوانن بێ‌سنوور له‌ گه‌ڵ یه‌کتر دۆستایه‌تی بکه‌ن له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی‌ که‌ ئایینی پیرۆزی ئیسلام له‌ نێو کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی کوردستان دا هه‌ر زیندووه‌  و ماوه حه‌تتا له‌ نێو کۆمۆنیی ئه‌و کورده‌ په‌نابه‌رانه‌ی له‌ هه‌نده‌رانن‌.

ئایینی ئیسلامیش کۆمه‌ڵێک پرێنسیپ و بنه‌مایه‌ ،حوکم و فه‌رمانه‌ بۆ ژیان بۆ ئه‌و که‌سانه‌ی په‌یڕه‌وی لێده‌که‌ن و قایله‌ به‌ پێشگیری  ؛که‌  ئه‌م کۆنتڕۆڵکردنه‌ به‌رگری ده‌کات له‌ زۆر شتی ناره‌وا و دزێو.

به‌ بڕوای ئێمه‌ ئه‌سڵه‌ن مۆقایسه‌ی ئایینی ئیسلام  له‌ گه‌ڵ مه‌سیحیه‌تی ڕۆژئاوا که‌ دینێکێ ته‌حریف کراوه و مه‌تنێکی وه‌حیانی ئه‌وتۆیی نیه‌‌ له‌ بنه‌ڕه‌ت دا غه‌ڵه‌ته‌ و له‌ ئه‌نجامدا مۆقایه‌سه‌ی کۆمه‌ڵگای مه‌سیحیی له‌ گه‌ڵ کۆمه‌ڵگای موسڵمان نادروسته‌. هه‌رچه‌ن به‌داخێکی گرانه‌وه‌ کۆمه‌ڵگا موسڵمان نشینه‌کانیش خریکه‌ قه‌رزی کۆنه‌ ده‌ده‌نه‌وه‌ لاسای ئه‌وان ده‌که‌نه‌وه‌.

له‌ کۆتایی دا هیوادارم شته‌کان تێکه‌ڵ نه‌که‌ین و تێبکۆشین به‌دوور له‌ ده‌مارگیری به‌ ده‌قه‌کانی سه‌ره‌کیی (قورئان و فه‌رمووده‌کانی په‌یامبه‌ر) ئیسلام دا بچینه‌وه‌ و حسێبی دێن  دیندار جوێ که‌ی‌نه‌وه‌  و پێویسته‌ ئه‌وه‌ش بڵێم ئه‌و واقیعه‌ی ئیستا ‌ ئیسلام به‌رهه‌میی نه‌هێناوه‌ هه‌ر بۆیه‌ش ئیسلام لێی به‌رپرسیار نیه‌  دواجار ده‌بێ بڵێم به‌ خاتری  تاقم و که‌سانێک که‌ له‌ دین بۆ گه‌یشتن به‌ ئامانجه‌ مادیه‌کانی خۆیان  که‌ڵک وه‌رده‌گرن و له‌ دین بۆ دنیای خۆیان خه‌رج ده‌که‌ن ؛ دینی به‌رزی ئیسلامیش تووڕ هه‌ڵنه‌ده‌ین با ئینسافمان بێ ته‌ڕ  و ویشک پێکه‌وه‌ نه‌سووتێنین.

بۆ زانیاری زیاتر له‌م بابه‌ته‌ ئێره‌ کلیک بکه‌

قسمت نخست گفتگوي اختصاصي شرقيان با حسن يوسفي اشکوري

مقدمه
امروزه در كشورهايي كه امور فرهنگي و آموزش‌هاي مربوط به پيشگيري از اعتياد و آسيب‌هاي رواني ـ اجتماعي، اولويت دارند، تاكيد بسياري بر آموزش مهارت‌هاي زندگي صورت مي‌گيرد. مجموعه اين مهارت‌ها در جامعه صنعتي و در فضاي زندگي‌اي كه پدر و مادر و معلم به صورت تمام وقت و صميمي و از نزديك ارتباط كمتري با كودك و نوجوان دارند، براي رشد اجتماعي و اخلاقي افراد ضروري است و برابر نتايج پژوهش‌هاي انجام شده، بسيار سودمند است.
كلمه تفكر انتقادي از واژه‌اي يوناني به معني سوال و تحليل كردن گرفته شده و در واقع با استفاده از همين فرايندها است كه افكار خود و ديگران را بررسي كرده و براساس آن بهترين تصميم‌ها را مي‌گيريم.
فعاليت‌‌هاي مختلفي كه تفكر انتقادي را تشكيل مي‌دهند، شامل موارد زير است:
1ـ تفكر فعال
2ـ وارسي گسترده و مداوم موقعيت‌هاي تفكر و تامل با سوال كردن
3ـ بررسي دقيق منابع اصلي افكار و عقايد و ارزيابي اعتبار آنها
4ـ توانايي نقد و بررسي راه‌حل‌ها بدون مطرح نمودن جايگزين (يعني ضرورتا انتخاب راه‌حل‌هاي خوب مطرح نيست).
5ـ مشاهده فرايندها و موقعيت‌ها از ديدگاه‌هاي مختلف و ارزيابي دلايل و شواهد آنها
1ـ فعال‌سازي جريان تفكر:
تفكر انتقادي، مستلزم استفاده از هوش، دانش و توانايي‌هاي ذهني سطح بالا براي مقابله موثر با واقعيت‌هاي زندگي است. در تفكر فعال وقتي بحث تصميم‌گيري پيش مي‌آيد، فرد به صورت عميق راجع به اساس وضعيت پيش آمده و صحت اعتبار آن فكر مي‌كند، فعالانه به جمع‌آوري اطلاعات مي‌پردازد، فرضيه‌ها و امكان‌هاي مختلف را بررسي مي‌كند، با افراد باتجربه و متخصص مشورت مي‌كند و سپس مجددا تمامي امور را مورد وارسي انتقادي قرار مي‌دهد.
بررسي دقيق موقعيت‌ها با سوال كردن، پرسيدن سوالات زياد، متنوع و عميق، يكي از ابعاد تفكر انتقادي و از قدرتمندترين ابزارهاي تفكر است كه غالبا از آن استفاده چنداني نمي‌كنيم. در حالي كه همين روش بيشترين كمك را به فهم دنيا و مسايل زندگي مي‌نمايد. از لحاظ محتوايي، سوال بايد همه چيز را در بر گيرد، حتي ضرورت طرح بحث يا مساله مطرح شده را.
پرسش‌ها را به ترتيب زير بايد تنظيم نمود:
الف) حقايق: دانش، فهم، اطلاعات اساسي: چه كسي؟ چگونه؟ كجا؟ چه هنگام؟
ب) تفسير: ارتباط‌هاي علت و معلولي، شواهد و نتايج يك امر.
ج) تجزيه و تحليل: بررسي عناصر و اجزاي تشكيل‌دهنده.
د) تركيب: تركيب ايده‌ها و عناصر مختلف براي تشكيل يك كل جديد يا خلق راه‌حل و موقعيت و شناخت روابط آن با يكديگر، نقشه‌هاي جديد.
هـ) ارزيابي: ملاك‌ها، قضاوت‌ها و بررسي تصميم‌هاي احتمالي در اين مرحله صورت مي‌گيرد.
و) كاربرد: هدف از اين مرحله، وارسي پرسش‌ها و استفاده از دانش و فهم مربوط به يك موقعيت براي موقعيت‌هاي ديگر است.
2ـ بررسي دقيق منابع اصلي افكار و عقايد و ارزيابي اعتبار آنها
3ـ نقد و بررسي به ما كمك مي‌كند تا به جاي پذيرش يا رد ساده اطلاعات و نظرات ديگران كه به ما ارايه مي‌شود، آنها را به دقت و با مشورت ديگران بررسي كرده و سپس در مورد پذيرش يا عدم پذيرش آنها تصميم بگيريم.
اولين قدم براي انجام اين كار، تشخيص منابع اصلي عقايد و نظرياتي است كه معمولا از چهار منبع زير سرچشمه مي‌گيرند:
الف) مراجع قدرت: (مانند والدين، آموزگاران، رهبران جامعه، پزشكان و...) مثلا بررسي اينكه پدرم مي‌گويد: سيگار، سرطان ريه نمي‌آورد.
ب) كتب: در فلان كتاب نوشته شده است كه قهرمان داستان اگر مشروب نمي‌خورد، نمي‌توانست فلان درگيري را به نفع خود حل كند.
ج) شواهد حقيقي: به طور مثال شصت درصد پرونده‌هاي بيمارستاني نشان مي‌دهد افراد معتاد به ترياك، بيماري قند يا درد كمرشان در درازمدت بسيار وخيم‌تر از ساير مبتلايان به بيماري قند شده است. بايد بحث شود كه آيا مراجع قدرت و كتاب‌ها اعتبار دارند؟ اين اعتبار تا چه زماني است؟ آيا شواهد داراي مستندات كافي و روشن هستند يا خير؟ مثلا در بند الف مي‌پرسيم: پدر شما پرستار يا پزشك متخصص ريه است؟ يا مي‌پرسيم آيا فلان كتاب، كتاب بسيار معتبر و اصيلي است؟ آيا در صفحات بعد آن مطلب متناقضي نيامده است؟
د) تجربه شخصي: در مورد تجربه شخصي نيز، شرايط وقوع تجربه، امكان تحريف و اشتباه در بيان آن و نيز تفسيرهاي متعدد براي يك تجربه بايد مورد وارسي قرار گيرد. براي نمونه همكار شما مي‌گويد: "من درد سر شديدي داشتم كه با كشيدن نصف سيگار تسكين پيدا كرده است".
بايد بدانيم آيا او هميشه سردرد مي‌گيرد يا خير؟ آيا مواقعي بوده كه بدون مصرف سيگار سردردش او را به بستري شدن كشانيده يا خود به خود تسكين يافته باشد و نظاير آن.
4ـ مشاهده موقعيت‌ها از ديدگاه‌هاي مختلف و بررسي دلايل و شواهد آنها:
يكي از فعاليت‌هاي مهم در تفكر انتقادي، گوش كردن و درك نظرات ديگران، ايده‌هاي جديد، ارزيابي و قدرت تحمل آنهاست.
بسيط بودن نسبت به آراي ديگران و توانايي نگريستن از ديدگاه آنها و درك نقطه‌نظر آنها به فهم كامل‌تر و كسب بينش عميق نسبت به زندگي كمك مي‌كند. بنابراين دو توانايي مشاهده موقعيت‌ها از نقطه‌نظر ديگران و بررسي دلايل و شواهد نقطه‌نظرات مختلف، براي مهارت يافتن در تفكر انتقادي ضروري است.
فنون عملي آموزش تفكر انتقادي
1ـ ابتدا از فراگيران نظرخواهي شود كه اصولا اين رشته از مطالعه و تحقيق و اين جلسه خاص ضرورت دارد يا خير.
2ـ بهتر است شروع مطلب با چند پرسش كوتاه درباره اهميت جزييات مطلب و رابطه آن با زندگي فراگيران باشد تا پرسشي در آخر موضوع ارايه شده به جاي نماند براي نمونه در مورد ضرب‌المثل "گنه كرد در بلخ آهنگري ـ به شوشتر زدند گردن مسگري" بايد پرسيد: مفهوم گناه از نظر فرد چيست؟ گناه از نظر جامعه يعني چه؟ آيا بين مشاغل در آن زمان تبعيض بوده است؟ و نظاير آن...
3ـ از همان ابتداي جلسه از تمثيل و تصويرسازي ذهني فعال استفاده شود. با استفاده از الگو و استعاره‌هايي نظير اينكه: پيرامون زندگي هر فرد رنگ مشكي وجود دارد، اگر از بيرون به مشكلات وي نگاه كنيم، آگاهي زيادي از آن به دست نمي‌آوريم بلكه بايد همراه با خود وي و از درون شيشه به مسايل زندگي او نظر بيفكنيم.
4ـ ترتيب دادن فضا براي تعامل و مشاركت آزاد افراد و تمرين و پرسش و پاسخ در عين رعايت حق و نوبت ديگران بسيار مهم است و در رشد تفكر انتقادي، نقش اساسي دارد. چيدن ميز و صندلي‌ها، تشويق‌هاي بهنگام مربي براي پرسش كردن و گاهي اوقات بحث‌هاي گروهي و سپس مطرح نمودن نتيجه بحث، محيطي پذيرا براي رشد اين مهارت ايجاد مي‌كند.
مي‌توان دستياراني در ميان افراد تعيين‌ نمود تا به موقع جريان پرسش و پاسخ را نوسازي و فعال نمايند (مانند كاري كه گاهي اوقات در تاتر انجام مي‌‌دهند و يك يا چند بازيگر به ميان تماشاچيان آمده و نقش خود را در فعال‌سازي و افزايش مشاركت آنها ايفا مي‌كنند).
5ـ حركت از موارد جزيي و محسوس به اصول كلي، اساسي‌ترين محور تدريس بر مبناي تفكر انتقادي است. پس از مقدمه و شروع مطلب كه تصوير كلي موضوع را شكل مي‌دهد، بايستي حتي‌الامكان از اين روش استفاده نمود. براي نمونه از ابتدا چندنفر از دانش‌آموزان چند ذره توتون را زير ذره‌بين سوزانيده و ذرات غبار حاصل از آن را مشاهده نمايند. سپس راجع به تاثيرات آن بر ريه انسان و حيوان و افزايش نيكوتين خون بحث و آزمايش كنند.
6ـ تشويق به سكوت و تعمق در هنگام طولاني شدن مطلب و يا طولاني شدن پرسش و پاسخ‌ها، تكنيك مناسبي براي بهسازي تفكر و آموزش تفكر انتقادي است و ضمنا نظم و هماهنگي بيشتري جهت كسب نتايج مثبت از پرسش و پاسخ‌ها ايجاد مي‌نمايد.
7ـ براي ايجاد تفكر عميق، جزيي‌نگر و موثر، افزودن به وقت كلاس و عجله نكردن، راهبردي اساسي است. در برخي دانشكده‌هاي پزشكي آمريكا و ايتاليا به مدرسين توصيه شده است كه حتي اگر از حجم درس كاسته مي‌شود، با اين وجود توانايي تفكر انتقادي و مهارت حل مساله را براي دانشجويان مطرح كنند. براي نمونه مي‌توان براي جوانان در مورد عوارض الكل و حشيش تمركز بيشتر نمود و حجم كمتري از مسايل مربوط به ترك را عنوان كرد.

هر که منظور خود از غیر خدا مى طلبد

              او گدائیست که حاجت زگدا مى طلبد

زهر است عطای خلق هر چند که دوا باشد

             حاجت زکه می خواهی آنجا که خدا باشد

پروردگارا

به من آرامش ده تا بپذیرم آنچه را که نمی توانم تغییر دهم

          دلیری ده تا تغییر دهم آنچه را که می توانم تغییر دهم

                      بینش ده تفاوت این دو را بدانم

مرا فهم ده تا متوقع نباشم که دنیا و مردم آن مطابق میل من رفتار کنند

ماموران امنیتی مصر یکی از عالیرتیه ترین اعضای سازمان اخوان المسلمین در مصر دستگیر کردند. به گفته رهبران اخوان المسلمین ماموران امنیتی یکشنبه صبح محمود عزت مقام شماره چهار این گروه را در منزلش در قاهره دستگیر کردند.

 مقامات امنیتی مصر ضمن تایید خبر دستگیری، دلیلی برای آن ارائه نداده اند. گرچه صدها تن از اعضای اخوان المسلمین ظرف ماههای اخیر دستگیر شده اند، این برای اولین بار طی یکسال گذشته است که یکی از مقامات عالیرتبه این سازمان دستگیر می شود. 

اخیرا تشنج بین اخوان المسلمین و دولت مصر افزایش یافته. دولت حسنی مبارک یکی دو ماه پیش گفتگوهای پشت صحنه ای را با اخوان المسلمین آغاز کرد تا بتواند ائتلاف نسبی بین دو گروه را قبل از انتخابات ریاست جمهوری ماه سپتامبر بوجود آورد.

* دستگیری 30 عضو دیگر گروه اخوان المسلمین در مصر

* ادامه اعتراض اخوان المسلمین مصر به نحوه اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری

* سایت اخوان المسلمین مصر

به نام خدا

پيشگفتار

سؤال اساسي كه از تفكّر اسلامي پرسيده مي‌شود كه ارتباط به اسلام دارد اين است كه: آيا در اسلام نظام حكومتي وجود دارد؟آيا اسلام به پيروي از يك نظام سياسي مشخص براي حكومت دستور داده است؟ سيستم سياسيي كه در صورت اجرا نشدن  و پيروي از آن به وسيله‌ي مسلمانان؛گمراه به شمار آيند .يا اينكه شايسته است از ناحيه‌ي اخلاقي به اسلام بنگريم و اينكه به مسلمانان فرصت داده شده است كه هر نوع سيستم سياسي حكومتي را كه به شايستگي بيشتر آن از جهت عقلي اعتقاد دارند انتخاب نمايند؟

روشن است است كه طرح اين سؤال به جز در عصر ما در عصرهاي گذشته امكان‌پذير نبود؛چرا كه در ريشه‌ي طرح اين سؤال مسئله‌ي عرفي‌شدني(سكولاريسم)كه نشانه‌ي تحول جديد فكر سياسي در جامعه‌ي ما و جامعه‌هاي ديگر است.

1.  مكتب اسلامي  كه  اسلام سياسي تعبير مي‌شود كه آشكاركننده‌ي مضمون آن نيز هست.يعني بطور كلي تأكيد بر ارتباط حتمي و طبيعي ميان اسلام به عنوان عبادت و اسلام به مثابه‌ي نظام حكومتي يا سيستمي جهت حكومت سياسي و دولت.اين نگرش بدين معناست كه انسان مؤمن ايمانش كامل نيست مگر زمانيكه بين اعمال عبادي و اعمال دنيويش وحدت به وجود اورد و مقتضاي ايمان كه بنا به طبيعتش نوعي وابستگي به دين است ؛اين است كه مؤمن به نوع خاصي از عمل حكومت كه مخصوص اين دين و آموزه‌هاي آن است پايبند باشد.و اين اعتقاد از امري مسلم و اساسي كه  مورد اتفاق نظر همه‌ي جريان‌هاي اسلامي عليرغم تفاوت نگرش‌ها و تنوعات فكريشان است؛اين است كه اسلام برخلاف ساير اديان تنها عقيده‌ي عبادتي نيست.بلكه سيستم و برنامه‌اي كامل و شامل براي زندگي است.پاسخگوي مشكلات است و  داراي راهكارهاي موفق جهت حل تمامي مشكلاتي است كه براي فرد مسلمان مطرح مي‌شود . در رأس اين مشكلات مسئله‌ي سامان‌بخشي اعمال قدرت و روشن‌نمودن سبك ساختار حكومت سياسي است.

حسن البنا نخستين كسي است كه در دايره فرهنگ عربي معاصر اين تفكر را بعد از تلاشهاي مصلحان مسلمان كه در جهت ايجاد توفيق ميان شريعت اسلامي و قوانين وضعي  انجام دادند،بنا نهاد.كساني مانند شيخ محمد عبده و عبدالرزاق السنهوري كه نقش اساسي در وضع قوانين عربي جديد  در كشورهاي مسلمان ايفا نمود.

2.       مكتب عقلاني  معتقد است كه اسلام دين است يعني عبادتي است است كه پيش از هر چيزي تأمين‌كننده‌ي رابطه مؤمن با پروردگارش است.و نظم سياسي كه در طول تاريخ مرتبط با اسلام بوده بر آن داخل شده است.نظام خلافت  كه از آن اين نگرش به وجود آمد ماداميكه  مسلمان براي تنظيم امور و حيات اجتماعيشان نظام سياسي تازه‌اي برگزينند. دچار اشتباه نشده ، گناه نمي‌كنند و ايمانشان نقصان نمي‌يابد؛نگرشي كه داراي اصل يا ريشه‌اي نيست يا در سنت‌هاي اسلامي  مشابهي برايش پيدا نمي‌شود. اين همان مكتبي است كه نخستين بار شيخ علي عبدالرزاق در كتابش«اصول الحكم في الاسلام[1][1]» از آن سخن گفت و از نظام خلافت انتقاد شديدي نمود و هر نوع ويژگي ديني اسلامي را از آن نفي نمود.

پس حقيقت وجود يا عدم وجود شكلي  از اشكال براي سيستم حكومت سياسي در اسلام هست يا نه؟

سرشت و طبيعت كشمكش در درون  خود  تفكر اسلامي درباره‌ي نمونه‌ي حكومت سياسي چيست؟ا

يا اين نزاع در گرو چه مشكلاتي است كه در نهان خود آنها را پنهان نموده است؟ آيا اميد به يافتن پاسخ‌هاي موفق در آن وجود دارد؟

پاسخگويي روشن به سؤالات  خطير بالا متضمن دانستن نكات زير است:

اول: شناخت  همه‌جانبه‌ي سيستم سياسي.

دوم: اينكه ما از كدام مفهوم اسلام  يا از كدام اسلام سخن مي‌گوييم؟آيا مفهوم اسلام  را تنها به متون اصلي دين فرونكاسته‌ايم كه در خود قرآن به دنبال نظريه‌اي درباره حكومت سياسي بگرديم يا در اجتهاد ديني  خواه اجتهاد تقليدي كه مجموعه‌ي فقه اسلامي را به بار آورده  يا اجتهاد جديد كه در حد توانش در جستجو است تا از قرآن و سنت قواعدي جهت ايجاد نظام اسلامي سياسي است  حتي اگر در قرآن نيز تئوري و نظريه‌اي جهت حكومت كردن وجود نداشته باشد فراچنگ آورد .

آيا منظور ما از اسلام تجربه‌ تاريخي طولاني مسلمانان است كه   توليد نمونه‌هاي حكومتي مانند خلافت و سلطنت با گونه‌هاي مختلف واقعي و صوري آن است؟

و ديگر اينكه شناخت اين مسئله كه عقيده‌ي اجتماعي ديني يا غير ديني در ايجاد نظام سياسي هر جامعه‌اي  چه نقشي ايفا مي‌كند؟

و اسلام بنا به طبيعت عقيدتي و ديني در تكوين سيستم تاريخي سياسي مسلمانان چه نقشي داشته و آيا مي‌تواند دگرباره آنرا ايفا نمايد؟

مفهوم نظام سياسي

نظام سياسي به مجموعه‌اي از اصول و مكانيسم‌هايي گفته‌مي‌شود كه پاسخگوي مسايل بسياري است كه بدون آنها ايجاد هر جامعه‌ي مدني و استقراريافته غير ممكن است. و از اين مسايلي كه از ابتداي اسلام مطرح شده است:

مسئله‌شرعي‌بودن قدرت و مشخص كردن اينكه چه كسي داراي حق خلافت است يا چه كسي صاحب قدرت شرعي است؟و تعيين ميزان اطاعت‌پذيري مطلوب براي حكام چقدر است؟شرايط تبيين خارج شدن بز آنها يا خلع آنها چيست؟و مسئله‌ي طبيعت قدرت و مسئوليت‌هاي سياسي عمومي يعني مشخص نمودن مجموعه‌اي از شايستگي‌ها  و نمايندگي و وكالت‌هاي ضمني كه جامعه به نخبگان حاكم مي‌بخشد كه اينهم مستلزم جدا كردن حوزه خصوصي از حوزه‌ي عمومي است.

مشخص نمودن وظايف حاكم در مقابل جامعه و حقوق جامعه بر وي و مسئله‌ي تبادل ،گردش يا انتقال قدرت از گروهي به گروه ديگر يا از شخصي به شخص ديگر كه خواسته مؤسسه‌ي آن است به عبارت ديگر وضع شروط و  ضوابط قانوني جهت انتقال و بيان سازوكارهايي كه مسمانان جهت تعيين خليفه يا امام مسئول در برابر رهيريت‌شان به كار مي‌گيرند و بالاخره او را چگونه انتخاب مي‌كنند؟

در زمان حاضر تعيين حكومت چگونه پايان مي‌پذيرد و همچنين نظام سياسي موفقي است كه ثبات را تضمين مي‌كند يا نظام فاسدي است كه نگراني و اضطراب را دامن مي‌زند و به قدر پاسخگويي به اين مسايل اصلي بدان پرداخته مي‌شود به عبارت ديگر بر حسب اينكه  ضعف  ، قوت  منابع شرعي‌اي كه بدانها تكيه شده‌است  و اهداف نهايي‌اي كه جهت دستيابي به آنها تلاش مي‌شود كه بطور عمومي يا از عدالت پشتيباني  مي‌نمايند يا  اهداف گروهي بوده و بيدادگريها و نابساماني‌ها را به وجود مي‌آورد و بر اساس ثبات،استقرار و قانوني‌بودن مؤسسه‌هايي كه بدانها اعتماد مي‌شود يا داراي طبيعتي لرزان و تابع مزاج شخصي افراد است.

و در اينجا ناچاريم ميان نظام سياسي و نظام حكومت و دولت و همچنين بين نظام سياسي براي حكومت و ميان سياست و آنچه از مفاهيم و ارزشهاي اخلاقي كه بدان مربوط است تفاوت بگذاريم.

دولت در مقايسه با نظام سياسي‌ داراي مفهوم گسترده‌تري است و در اساس به تبلور قدرت عمومي مركزي بر گوشه‌اي مشخص از اين كره خاكي اشارت دارد و با تأكيد بر سيادت آن در برابر قدرت مركزي همجوار كه سبب ايجاد و گشايش زمينه جهت برپايي يك رژيم سياسي مستقل متكي به خود كه ملت،سرزمين و اداره‌ي مركزي را در يك منظومه‌ي واحد به هم پيوست كند.و قدرت سياسي مركزي و در نتيجه نخبگان يا طبقه‌ي ناظري كه رابطه همه‌ي عناصر موجود را تضمين مي‌كند.دولت پديده‌اي تاريخي است كه متولد شده و متلاشي مي‌شود يا در ديگري ادغام شده يا با اشغال سرزمينهاي ديگر و افزودن ساكنان آن به خود گسترده‌تر مي‌شود.

آشكار است تكامل و رشد دولت از از عدم و ايجاد زمينه‌ي سياسي مرتبط با آن به طور  خودكار بر طبيعت نظم سياسي‌اي كه ممكن است به آن مربوط باشد بر آن حكم نمي‌كند. ممكن است دولتي كه در شرايط ويژه‌اي تأسيس شده در طول تاريخ طولاني خود شاهد نظامهاي حكومتي يا نظم سياسي گوناگوني باشد و نيز شايد نسلهاي مختلف را  و  تغيير قانونهاي اساسي و قوانين كه بر اساس تغيير اوضاع به وجود آمده ؛باشد.

 ارسطو در كتاب«سياست»  روش‌هاي مختلف كه در عرصه‌ي سياسي يونان باستان پي‌در پي آمده و گذشته است را توصيف نموده : نظام اتوكراسي پادشاهي،نظام اليگارشي و نظام دمكراسي.

ابن‌خلدون  نيز از توالي دوره‌هاي تاريخي مرتبط به روش‌هاي سياسي ويژه را در كتاب  مشهور«مقدمه» آورده است؛هنگامي كه  از مرحله‌ها و نسل‌هايي كه  عمل «عصبيت» را كه در اساس تكامل دولت ‌از تعصّب  به بسته‌بودن سپس از استقرار،  به گشايش و  سرانجام فروپاشي[دولت]  تبديل مي‌شود؛سخن مي‌گويد.

سياست يك نوع عمل عمومي است كه  تنها به حاكمان و يا به مسئله‌ي بازگرداندن توليد نظام سياسي فروكاسته نمي‌شود بلكه نمايشگر تلاش مستمر جمعي است كه در درون دولت نظم را  بنا به نسبت بازگرداندن ساختار نيروها و تعادل اجتماعي‌اي كه به وجود مي‌آورد.و عملي است كه از برخورد موارد مختلف مادي مانند منافع گروهي و عمومي و منافع معنوي مثل ارزشها و ايده‌آلهايي كه گروهها را توجيه مي‌كند و نيز موارد رواني مثل ترس‌ها ، حساسيت‌ها  و آرزوهايي كه اين گروهها را به حركت وا مي‌دارد و همچنين ژئوپولتكي كه روش ثابت و طولاني مدتي را از چالشها و اجبارهاي طرح شده‌اي را كه شايسته است دولت با آنها همزيستي داشته باشد را مشخص  و تحميل مي‌‌كند.

پس سياست همان عمل عمومي‌اي است در پشت عمليات تكامل و رشد نظام‌هاي سياسي كه در همان زمان به دنبال آن مي‌آيند پابرجا و جاري است.

سياست از گرايشات طبيعي گروههايي كه خود را به ناچار در به همزيستي در زمينه‌اي قابل مبادله و بهم پيوسته مي‌يابند كه به تحويل و انتقال روابط قدرت از روابط تسلط مستقيمي كه متكي به قهر و استيلاي مادي است به روابطي كه داراي سلسله مراتب كنترل شده است.و در نتيجه  جهت قراردادن اين استيلا و سلطه در چارچبي جهت نظم‌بخشي در يك گروه است.

دلَسؤزي بة رِيَز و نةمر كاك ئةحمةد

خاطرات سفر حج

 تهران،خبرگزاري جمهوري اسلامي ‪۸۴/۰۳/۰۳

اعتياد به اينترنت مي‌تواند علايم افسردگي نوجوانان را مخفي كند و تشخيص اين اختلال رواني را در اين گروه سني به تعويق بياندازد.

محققان مي‌گويند اگر وقتي نوجوان خود را براي خوردن شام صدا مي‌زنيد ساعت‌ها طول مي‌كشد تا رايانه خود را خاموش كند و به شما بپيوندد بايد بدانيد كه فرزند شما افسرده است.

هرچه ميزان اعتياد نوجوانان به اينترنت بيشتر باشد افسردگي آنها شديدتر است.

به گزارش پايگاه اينترنتي